Ο Θρύλος του Κυπέλλου Ελλάδος

Ο 71ος τελικός του Κυπέλλου Ελλάδας διεξάγεται απόψε στο ΟΑΚΑ, όπου ο πρωταθλητής Ολυμπιακός θα διεκδικήσει το 16ο νταμπλ και το 26ο τρόπαιο της ιστορίας του, ενώ ο Αστέρας Τρίπολης τον παρθενικό του τίτλο στην πρώτη του συμμετοχή. Το μεγάλο παιχνίδι θα αρχίσει στις 20:30 και θα μεταδοθεί από τον ΑΝΤ1 και το OTEsport1 HD.

Ο Ολυμπιακός είναι ο πολυνίκης του θεσμού αφού έχει κατακτήσει 25 φορές το τρόπαιο σε 37 τελικούς και ακολουθεί ο Παναθηναϊκός με 17 κύπελλα σε 28 τελικούς. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η ΑΕΚ με 14 τρόπαια σε 21 συμμετοχές σε τελικό. Περισσότερο αποτυχημένος σε τελικούς κυπέλλου είναι ο ΠΑΟΚ με 12 χαμένους έναντι μόλις τεσσάρων κερδισμένων.
Δύο είναι οι ομάδες που στην μοναδική τους συμμετοχή κατέκτησαν το τρόπαιο και πρόκειται για τον Εθνικό (1933) και την Καστοριά (1980). Δύο ομάδες έχουν βρεθεί περισσότερες από μια φορές σε τελικό και δεν τα κατάφεραν και είναι η Δόξα Δράμας (1954, 1958, 1959) και ο Ατρόμητος (2011, 2012).Ο Αστέρας Τρίπολης κάνει την παρθενική του εμφάνιση στον τελικό του Κυπέλλου.



Ο Ολυμπιακός κατέχει το ρεκόρ 5 συνεχόμενων κατακτήσεων από τα τέλη της δεκαετίας του '50. Το πρώτο τους κύπελλο οι ερυθρόλευκοι το κατέκτησαν πριν από 66 χρόνια νικώντας με 5-0 τον Ηρακλή το 1947 στη Λ.Αλεξάνδρας, το οποίο αποτελεί και το πρώτο μεταπολεμικό. Ο Ολυμπιακός γινόταν τότε η τέταρτη ομάδα στην Ελλάδα που κατακτούσε το τρόπαιο, στον 5ο τελικό της ιστορίας του θεσμού.

Από την αγωνιστική περίοδο 1973–74 έως 1979–80, το τρόπαιο κατέκτησαν διαδοχικά επτά διαφορετικοί σύλλογοι. Ο Απόλλων Αθηνών είναι κάτοχος του ρεκόρ μεγαλύτερης νίκης στην ιστορία του θεσμού. Την αγωνιστική περίοδο 1959-60 και για τον πρώτο γύρο της διοργάνωσης, η ομάδα της Ριζούπολης κατανίκησε με σκορ 23-0 του ΠΑΟ Νέας Μελανδίας, χάρις σε δέκα τέρματα του Σάββα Παπάζογλου που είναι ρεκόρ, οκτώ του Γιάννη Χολέβα, από δυο του Γιώργου Καμάρα και του Μάκη Σανοίγλου και ένα του Βασίλη Μαστρακούλη.

Η ΑΕΚ ήταν η πρώτη νικήτρια του θεσμού με 5-3 επί του Άρη στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Η Λεωφόρος συνέχισε να φιλοξενεί τον τελικό του κυπέλλου μέχρι και την περίοδο 1956-1957 και την αναμέτρηση του Ολυμπιακού με τον Ηρακλή, στην οποία οι Πειραιώτες κέρδισαν με 2-0.

Η διοργάνωση άρχισε την περίοδο 1931–32 και τα πρώτα χρόνια η συμμετοχή ήταν προαιρετική. Ως την περίοδο 1970–71, μετείχαν στις αρχικές φάσεις και οι ερασιτεχνικές ομάδες των ανά νομό τοπικών ενώσεων, με αποτέλεσμα να συμμετέχουν εκατοντάδες σύλλογοι.

Ως τη φάση των «16» τα ζευγάρια προέκυπταν με γεωγραφικά κριτήρια, ώστε να αποφεύγονται οι μετακινήσεις λόγω οικονομικής στενότητας. Στα τέλη της δεκαετίας του '80 είχαν καθιερωθεί οι προκριματικοί όμιλοι, με τις ομάδες της Α' εθνικής να τίθενται επικεφαλής, και τις 2 πρώτες ομάδες των ομίλων να κερδίζουν την πρόκριση.



Μέχρι το 1963–64 αν κάποιο παιχνίδι τελείωνε ισόπαλο και στην παράταση, γινόταν επαναληπτικός αγώνας στην έδρα της φιλοξενούμενης ομάδας. Αυτό το σύστημα καταργήθηκε εκείνη τη χρονιά , όταν στον ημιτελικό Παναθηναϊκού - Ολυμπιακού 1–1 οι φίλαθλοι και των δύο ομάδων μπήκαν στον αγωνιστικό χώρο, κατέστρεψαν το γήπεδο και διέκοψαν το παιχνίδι πιστεύοντας ότι ήταν κανονισμένο να λήξει ισόπαλο ώστε να γίνει επαναληπτικός και να πουληθούν περισσότερα εισιτήρια.

Την περίοδο 1978–79 καθιερώθηκε για πρώτη φορά η διεξαγωγή διπλών αγώνων, κατά τα πρότυπα των Ευρωπαϊκών Κυπέλλων, ενώ για δύο χρονιές (1991 και 1992), αυτό ίσχυσε ακόμη και για τον τελικό της διοργάνωσης.

Τα περίεργα

- Όλοι οι αγώνες καθώς και ο τελικός της περιόδου 1931-1932 έγιναν στο ημερολογιακό έτος 1931, πριν τη διεξαγωγή του πρωταθλήματος.

- Μεταξύ 1933-34 και 1937-38, όπως και την περίοδο 1945-46 δεν διοργανώθηκε Κύπελλο Ελλάδας για οικονομικούς λόγους.

- Μεταξύ 1940-41 και 1944-45 δεν διοργανώθηκε Κύπελλο Ελλάδας λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου. Το 1940-41 η διοργάνωση είχε ξεκινήσει με τη διεξαγωγή μόνο 8 αγώνων, όμως διακόπηκε μετά την έναρξη του πολέμου.

- Το 1961-1962 ο τελικός ανάμεσα στον Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό διακόπηκε στο έκτο λεπτό της παράτασης και δεν επαναλήφθηκε, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει κυπελλούχος τη χρονιά εκείνη.

- Το 1965-1966 η διοργάνωση έληξε χωρίς τη διεξαγωγή τελικού καθώς ο Ολυμπιακός αρνήθηκε να αγωνιστεί με την ΑΕΚ, γιατί είχε ζητήσει τη μετάθεσή του για το ξεκίνημα της επόμενης αγωνιστικής περιόδου, προκειμένου στο μεσοδιάστημα να προετοιμαστεί κατάλληλα για τη συμμετοχή του στο κύπελλο πρωταθλητριών.

- 20 τελικοί με τον αποψινό έχουν διεξαχθεί στο Ολυμπιακό Στάδιο, ενώ 17 έχουν γίνει στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, 13 στο Καραϊσκάκη, 8 στη Ν. Φιλαδέλφεια, 2 στο Καυτανζόγλειο και από ένας σε Τούμπα, Ν. Σμύρνη, Παμπελοποννησιακό, Παγκρήτιο και Πανθεσσαλικό.

- 6 γκολ, για τον Ολυμπιακό, σε τελικούς Κυπέλλου έχει πετύχει ο Γ. Σιδέρης, από 5 τέρματα οι Δαρίβας, Πολυχρονίου, 4 ο Τσαλουχίδης, από 3 οι Βάζος, Δρόσος, Υφαντής, Μπέμπης, Τζόρτζεβιτς, από 2 οι Κανσός, Αγγελής, Φούνες, Τζιοβάνι, Ντάρμπισιρ.

-6 ποδοσφαιριστές έχουν σκοράρει με δύο διαφορετικές ομάδες σε τελικό και είναι οι Αλ. Χατζησταυρίδης (με ΑΕΚ και Ολυμπιακό), Βαγγ. Κουσουλάκης (με Ηρακλή, Ολυμπιακό), Γρηγ. Χαραλαμπίδης (με Παναθηναϊκό, ΟΦΗ), Βαγγ. Βλάχος (με ΑΕΚ, ΠΑΟ), Δ. Ναλιτζής (με Πανιώνιο, ΠΑΟΚ) και Μιχ. Κωνσταντίνου (με Παναθηναϊκό, Ολυμπιακό).
- 6 ομάδες από την επαρχία έχουν φτάσει σε τελικό Κυπέλλου, καθώς του Αστέρα Τρίπολης (πρώτη φορά) έχουν προηγηθεί οι Δόξα Δράμας (3 φορές), Πιερικός (μία φορά), Καστοριά (μία φορά), Λάρισα (4 φορές) και ΟΦΗ (2 φορές).

Οι τελικοί του Ολυμπιακού

1947 Ολυμπιακός - Ηρακλής 5-0 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1951 Ολυμπιακός - ΠΑΟΚ 4-0 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1952 Ολυμπιακός Πανιώνιος 2-2 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1952 (επαναληπτικός) Ολυμπιακός Πανιώνιος 2-0 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1953 Ολυμπιακός - ΑΕΚ 3-2 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1954 Ολυμπιακός - Δόξα Δράμας 2-0 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1956 ΑΕΚ - Ολυμπιακός 2-1 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1957 Ολυμπιακός - Ηρακλής 2-0 (Καραϊσκάκη)
1958 Ολυμπιακός - Δόξα Δράμας 5-0 (Καραϊσκάκη)
1959 Ολυμπιακός - Δόξα Δράμας 2-1 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1960 Ολυμπιακός - Παναθηναϊκός 1-1 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1960 (επαναληπτικός) Ολυμπιακός - Παναθηναϊκός 3-0 (Καραϊσκάκη)
1961 Ολυμπιακός - Πανιώνιος 3-0 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1962 Ολυμπιακός - Παναθηναϊκός 0-0 (διεκόπη) (Νίκος Γκούμας)
1963 Ολυμπιακός - Πιερικός 3-0 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1965 Ολυμπιακός - Παναθηναϊκός 1-0 (Καραϊσκάκη)
1966 ΑΕΚ - Ολυμπιακός 2-0 α.α. (Απόστολος Νικολαϊδης)
1968 Ολυμπιακός - Παναθηναϊκός 1-0 (Απόστολος Νικολαϊδης)
1969 Παναθηναϊκός - Ολυμπιακός 1-1 (κλήρωση) (Καραϊσκάκη)
1971 Ολυμπιακός - ΠΑΟΚ 3-1 (Καραϊσκάκη)
1973 Ολυμπιακός - ΠΑΟΚ 1-0 (Καραϊσκάκη)
1974 ΠΑΟΚ - Ολυμπιακός 2-2 (4-3 πεν.) (Νίκος Γκούμας)
1975 Ολυμπιακός - Παναθηναϊκός 1-0 (Καραϊσκάκη)
1976 Ηρακλής - Ολυμπιακός 4-4 (6-5 πεν.) (Νίκος Γκούμας)
1981 Ολυμπιακός - ΠΑΟΚ 3-1 (Νίκος Γκούμας)
1986 Παναθηναϊκός - Ολυμπιακός 4-0 (ΟΑΚΑ)
1988 Παναθηναϊκός - Ολυμπιακός 2-2 (4-3 πεν.) (ΟΑΚΑ)
1990 Ολυμπιακός - ΟΦΗ 4-2 (ΟΑΚΑ)
1992 Α' Τελικός Ολυμπιακός - ΠΑΟΚ 1-1 (Τούμπα)
1992 Β' Τελικός Ολυμπιακός - ΠΑΚ 2-0 (Καραϊσκάκη)
1999 Ολυμπιακός - Παναθηναϊκός 2-0 (ΟΑΚΑ)
2001 ΠΑΟΚ - Ολυμπιακός 4-2 (Νίκος Γκούμας)
2002 ΑΕΚ - Ολυμπιακός 2-1 (ΟΑΚΑ)
2004 Παναθηναϊκός - Ολυμπιακός 3-1 (Νέα Σμύρνη)
2005 Ολυμπιακός - Άρης 3-0 (Παμπελοποννησιακό Στάδιο)
2006 Ολυμπιακός - ΑΕΚ 3-0 (Παγκρήτιο Στάδιο)
2008 Αρης- Ολυμπιακός 2-0 (Καυτανζόγλειο Στάδιο)
2009 ΑΕΚ- Ολυμπιακός 4-4 (14-15 πεν.) (ΟΑΚΑ)
2012 Ολυμπιακός-Ατρόμητος 2-1 (ΟΑΚΑ)