Κυριάκος Μητσοτάκης: Live τα εγκαίνια του υπερυπολογιστή Δαίδαλου στο Λαύριο - Η Ελλάδα γίνεται η 14η χώρα παγκοσμίως που έχει τέτοια υποδομή

Τη λειτουργία του ξεκινά και επίσημα από σήμερα ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να δίνει το παρών στην εκδήλωση που διοργανώνει στο Λαύριο το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Πρόκειται για τον υπολογιστή που μπορεί να εκτελέσει σε ένα δευτερόλεπτο μαθηματικές πράξεις για τις οποίες ένας άνθρωπος θα έπρεπε να εργάζεται 2,7 δισεκατομμύρια χρόνια προσφέροντας προσφέρει υπολογιστική ισχύ που μέχρι σήμερα η Ελλάδα αναζητούσε στο εξωτερικό.

Η σημασία του εγχειρήματος αποτυπώνεται στους αριθμούς. Ο «Δαίδαλος» πέτυχε μετρημένη επίδοση 85,69 petaflops, δηλαδή περίπου 85.690.000.000.000.000 μαθηματικές πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο. Πρόκειται για υπολογιστική ισχύ αντίστοιχη περίπου 85.000 ισχυρών επιτραπέζιων υπολογιστών.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, όσα εκτελεί ο «Δαίδαλος» σε ένα λεπτό θα απαιτούσαν περίπου δύο μήνες από έναν υπολογιστή. Η διαφορά, πάντως, δεν περιορίζεται στην ταχύτητα. Ενας υπερυπολογιστής κατανέμει εξαιρετικά σύνθετα προβλήματα σε χιλιάδες υπολογιστικές μονάδες που εργάζονται παράλληλα, επιτρέποντας την επεξεργασία τεράστιων δεδομένων και την ολοκλήρωση εργασιών που θα απαιτούσαν εβδομάδες ή μήνες.

Ο «Δαίδαλος» είναι σύστημα της Hewlett Packard Enterprise (HPE), εξοπλισμένο με επιταχυντές NVIDIA GH200 Grace Hopper Superchip. Κάθε υπερτσίπ συνδυάζει έναν επεξεργαστή Grace με έναν επιταχυντή γραφικών Hopper, επιτρέποντας υψηλές επιδόσεις τόσο σε επιστημονικούς υπολογισμούς όσο και στην εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης. Η ψύξη πραγματοποιείται με άμεση υγρή ψύξη, μέσω κλειστού κυκλώματος νερού που απομακρύνει τη θερμότητα από τα τσιπ.

Παπαστεργίου: Η Ελλάδα θωρακίζεται απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη

Όπως είπε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης «ο χώρος του Λαυρίου χρησιμοποιεί ηλεκτρικό ρεύμα, δεδομένα και ελληνικό ταλέντο για να βάλει τη χώρα στην τεχνητή νοημοσύνη»

«Μέχρι σήμερα θεωρούσαμε ότι οι χώρες έπρεπε να είναι θωρακισμένες με υποδομές στην ενέργεια ή την άμυνα. Σήμερα πρέπει να έχουν θωράκιση από την τεχνητή νοημοσύνη. Η Ελλάδα με τον Δαίδαλο γίνεται η 14η χώρα παγκοσμίως που έχει μια τέτοια υποδομή» πρόσθεσε ο κ. Παπαστεργίου.

Όπως ανακοίνωσε «θα ακολουθήσουν δοκιμές και ρυθμίσεις ώστε τον Δεκέμβριο να δώσουμε τις πρώτες υπηρεσίες»

Οι εφαρμογές του

Η ουσιαστική αξία του «Δαίδαλου» βρίσκεται στις εφαρμογές του. Πρόσβαση προβλέπεται για πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς επιχειρήσεις, μικρομεσαίες εταιρείες και δημόσιους φορείς. Δυνατότητες χρήσης θα έχουν επίσης ευρωπαϊκοί οργανισμοί και οι χώρες που συμμετέχουν στην κοινοπραξία. Κεντρικό ρόλο αναλαμβάνει ο PHAROS, το ελληνικό εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο «Δαίδαλος» παρέχει την υπολογιστική ισχύ, ενώ ο PHAROS οργανώνει την αξιοποίησή της, προσφέροντας εργαλεία, δεδομένα και τεχνική υποστήριξη. Στην κοινοπραξία, με επικεφαλής την ΕΔΥΤΕ, συμμετέχουν ο «Δημόκριτος», το ΕΜΠ, το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά», το Υπερταμείο, το ΕΚΕΤΑ, το ΑΠΘ, το ΕΚΠΑ, το ΙΤΕ, το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, το ΕΚΤ και η ΗΔΙΚΑ. Οι τρεις βασικές προτεραιότητες είναι η υγεία, η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός, καθώς και η βιώσιμη ανάπτυξη.

Στην Πολιτική Προστασία, ο υπερ-υπολογιστής μπορεί να εκτελεί ταυτόχρονα δεκάδες προσομοιώσεις για την εξέλιξη μιας πυρκαγιάς, λαμβάνοντας υπόψη διαφορετικές εντάσεις και κατευθύνσεις ανέμου.

Eτσι, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να αξιολογούν καλύτερα ποιες περιοχές κινδυνεύουν σε δύο, έξι ή δώδεκα ώρες και πού χρειάζεται να κατευθυνθούν οι πυροσβεστικές δυνάμεις. Ανάλογες εφαρμογές μπορούν να αναπτυχθούν για πλημμύρες όπως εκείνες του «Daniel», καύσωνες, ξηρασία και ακραία καιρικά φαινόμενα, με λεπτομερέστερα μετεωρολογικά και κλιματικά μοντέλα.

Στην υγεία, η εκπαίδευση αλγορίθμων πάνω σε ακτινογραφίες και αξονικές τομογραφίες μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό παθολογικών ευρημάτων. Τα συστήματα αυτά θα μπορούσαν να λειτουργούν ως δεύτερο διαγνωστικό εργαλείο για τους γιατρούς, ιδιαίτερα σε περιφερειακά νοσοκομεία με περιορισμένο εξειδικευμένο προσωπικό.

Σημαντικές προοπτικές ανοίγονται επίσης στην εξατομικευμένη ιατρική, στη βιοϊατρική έρευνα και στον σχεδιασμό φαρμάκων. Στη βιομηχανία, τα λεγόμενα ψηφιακά δίδυμα επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να προσομοιώνουν προϊόντα και γραμμές παραγωγής, εντοπίζοντας προβλήματα πριν από την κατασκευή τους. Στη φυσική, στη χημεία και στην επιστήμη υλικών, η μεγάλη υπολογιστική ισχύς επιταχύνει σύνθετες ερευνητικές διαδικασίες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ελληνική γλώσσα. Η επεξεργασία μεγάλων συλλογών ελληνικών κειμένων μπορεί να οδηγήσει σε γλωσσικά μοντέλα που κατανοούν καλύτερα τις ιδιαιτερότητές της, αντί να εξαρτώνται αποκλειστικά από συστήματα σχεδιασμένα κυρίως για τα αγγλικά. Τέτοιες εφαρμογές θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον ψηφιακό βοηθό του gov.gr, την αυτόματη μετάφραση, την ψηφιοποίηση ιστορικών αρχείων, αλλά και υπηρεσίες της δημόσιας διοίκησης και της κυβερνοασφάλειας.