Οι συμφωνίες που θα υπογράψει ο Ρούμπιο και το πρόγραμμά του στην Αθήνα: Συναντήσεις με Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη, άμυνα και ενέργεια στην ατζέντα

Με ευρεία ατζέντα και με τη συμμετοχή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο πραγματοποιείται την Τετάρτη στην Αθήνα ο 6ος Γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας - ΗΠΑ, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι υψηλόβαθμους αξιωματούχους των δύο χωρών.

Οι συνομιλίες θα καλύψουν από τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις έως την άμυνα, την ενέργεια, τη ναυτιλία, την ασφάλεια, την τεχνολογία, το εμπόριο και τις επενδύσεις, σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Η παρουσία του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στον νέο γύρο των συνομιλιών. Σύμφωνα με πληροφορίες η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αναδειχθεί περαιτέρω ο ρόλος της Ελλάδας στην περιφερειακή ασφάλεια, στις ενεργειακές διασυνδέσεις και στη συνεργασία με τις ΗΠΑ σε ένα ευρύτερο φάσμα τομέων.

Συγκεκριμένα, σε συνέχεια της διμερούς συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και ΗΠΑ, Γιώργου Γεραπετρίτη και Μάρκο Ρούμπιο, στις 09:00 π.μ., και των δηλώσεών τους προς τον Τύπο, οι δύο υπουργοί θα κηρύξουν, στις 10:00 π.μ., την έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας - ΗΠΑ.

Θα ακολουθήσει η πρώτη συνεδρία του Στρατηγικού Διαλόγου σε σύνθεση ολομέλειας, στο πλαίσιο της οποίας θα συζητηθούν μείζονες περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις.

Ο 6ος Γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας - ΗΠΑ θα καλύψει ένα ευρύτατο φάσμα της διμερούς συνεργασίας, με επιμέρους συνόδους εργασίας στις οποίες θα συμμετάσχουν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι των δύο χωρών.

Οι θεματικές περιλαμβάνουν τα Περιφερειακά Ζητήματα, τους Δεσμούς μεταξύ των δύο Λαών, τις Διεθνείς Εξελίξεις, την Ασφάλεια και την Εφαρμογή του Νόμου, την Ενέργεια, τη Ναυτιλία, την Τεχνολογία, το Εμπόριο και τις Επενδύσεις και την Άμυνα.

Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου θα υπογραφούν:

- Ανανέωση Μνημονίου Συνεργασίας σχετικά με την Επιβολή Εισαγωγικών Περιορισμών σε Κατηγορίες Αρχαιολογικού και Εθνολογικού Υλικού μέχρι τον 15ο αι. μ.Χ.

- Επιστολή Προθέσεων (Letter of Intent) Ελλάδας – ΗΠΑ για εγκαθίδρυση συνεργασίας μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριδας.

- Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση STCW 1978, με σκοπό τη διευκόλυνση της απασχόλησης και την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ναυτικής εκπαίδευσης.

Όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές, η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα στην παρούσα συγκυρία και η διεξαγωγή του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου επιβεβαιώνουν το υψηλότατο επίπεδο και το στρατηγικό βάθος των σχέσεων Ελλάδας - ΗΠΑ, καθώς και την κοινή βούληση για περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας σε ένα διαρκώς διευρυνόμενο φάσμα τομέων. Υπογραμμίζουν πως σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων, αστάθειας και ανακατατάξεων, αναδεικνύεται ο κομβικός ρόλος της Ελλάδας ως σταθερού και αξιόπιστου στρατηγικού εταίρου των ΗΠΑ, πυλώνα σταθερότητας και παρόχου ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, την Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή.

Υπενθυμίζεται ότι ο Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας - ΗΠΑ εγκαινιάστηκε το 2018 και αποτελεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο για την τακτική παρακολούθηση και τη συνολική αποτίμηση, καθώς και για την περαιτέρω ανάπτυξη της διμερούς συνεργασίας. Ο 5ος Γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας - ΗΠΑ πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο του 2024.

Προσωπικό ενδιαφέρον

Ο 6ος Γύρος Στρατηγικού Διαλόγου είχε προγραμματιστεί αρχικά για τον Δεκέμβριο του 2025, αλλά οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και κατόπιν στη Μέση Ανατολή, με τον πόλεμο στο Ιράν, οδήγησαν σε συνεχείς αναβολές και η πραγματοποίησή του τώρα δείχνει και την προσωπική επιθυμία του Ρούμπιο να έρθει στην Ελλάδα, ακόμη και πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είναι άριστος γνώστης των θεμάτων της περιοχής και είναι αυτός που έχει πρωτοστατήσει, από το 2019, μαζί με τον Δημοκρατικό γερουσιαστή Μπομπ Μενέντεζ, στην υιοθέτηση των σημαντικών νομοθετημάτων του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act, που επανασχεδίασε την αμερικανική στρατηγική για την περιοχή, αναδεικνύοντας τη συμμαχία των ΗΠΑ με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, και του U.S.-Greece Defense and Interparliamentary Partnership Act (2021), η οποία πήγε ένα βήμα παραπέρα στην ελληνοαμερικανική αμυντική σχέση.

Η προσωπική επιλογή του Αμερικανού ΥΠΕΞ να έρθει στην Ελλάδα σε μια διεθνή συγκυρία που είναι ιδιαίτερα απαιτητική και επιβαρυντική για εκείνον δείχνει το προσωπικό ενδιαφέρον του για την περιοχή και τη στρατηγική σχέση με την Ελλάδα και έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς ο Ρούμπιο δεν είναι ένας τυχαίος πολιτικός, αλλά ένα πολιτικό στέλεχος πρώτης γραμμής, ο οποίος φιλοδοξεί να διεκδικήσει ακόμη σημαντικότερο ρόλο πιθανότατα και ως υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος για να διαδεχθεί τον Ντόναλντ Τραμπ.

Παρακαταθήκη

Στην παρακαταθήκη των τελευταίων ετών υπάρχει η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας - ΗΠΑ (Mutual Defense Cooperation Agreement, MDCA ), που η αναθεωρημένη μορφή της υπεγράφη το 2021 από τον Νίκο Δένδια και τον Αντονι Μπλίνκεν και τέθηκε σε ισχύ το 2022.

Επίσης, ένα από τα σημαντικά κείμενα είναι και η επιστολή Πομπέο (2020), που περιλάμβανε, εκτός των άλλων, την αμερικανική εγγύηση για την «ασφάλεια και ευημερία» της Ελλάδας.

Η επίσκεψη του Ρούμπιο, η οποία προετοιμάζεται εδώ και καιρό και έχει βρεθεί στο επίκεντρο και των τακτικών τηλεφωνικών επικοινωνιών με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, θα ξεκινήσει με τη συνάντησή τους στο υπουργείο Εξωτερικών, ενώ παράλληλα θα ξεκινήσει ο Στρατηγικός Διάλογος, την ευθύνη συντονισμού του οποίου θα έχει η υφυπουργός Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των αρμόδιων υπουργείων για τα θέματα διμερούς συνεργασίας που θα τεθούν στο επίκεντρο.

Ο Μάρκο Ρούμπιο θα γίνει δεκτός και από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για μια πλήρη ανασκόπηση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων αλλά και των περιφερειακών εξελίξεων, με έμφαση στη Μέση Ανατολή, στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και στον πόλεμο στην Ουκρανία και στο Ιράν, με την ελληνική πλευρά να επιδιώκει την επαναβεβαίωση και από τον επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ του ρόλου της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και παρόχου ασφάλειας στην περιοχή.