Μήνυμα στην Τουρκία από την τριμερή Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου: Κάθε συμφωνία για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών πρέπει να είναι σύμφωνη με το Δίκαιο της Θάλασσας

Στην περαιτέρω ανάπτυξη του GREGY, του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης που περιλαμβάνεται στον ενεργειακό σχεδιασμό της τριμερούς συνεργασίας, δεσμεύονται Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος, όπως προκύπτει από την Κοινή Διακήρυξη της Τριμερούς Συνόδου Κορυφής που πραγματοποιήθηκε στο Ελ Αλαμέιν.

Οι τρεις χώρες χαρακτηρίζουν την ενεργειακή ασφάλεια κοινό συμφέρον και βασικό πυλώνα της συνεργασίας τους, εκφράζοντας τη βούληση να συνεχίσουν την ανάπτυξη έργων ηλεκτρικής διασύνδεσης, με ειδική αναφορά στο GREGY. Στόχος, όπως επισημαίνεται στη Διακήρυξη, είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της διασύνδεσης της Ανατολικής Μεσογείου με τις ευρωπαϊκές αγορές.

Παράλληλα, Αθήνα, Λευκωσία και Κάιρο δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στη συνεργασία στον τομέα του φυσικού αερίου, την οποία συνδέουν με την περιφερειακή αλλά και την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζουν τη σημασία των πρόσφατων εξελίξεων για τη σύνδεση των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου με τις αιγυπτιακές υποδομές και εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, ζητώντας την ολοκλήρωση των σχετικών ενεργειών το συντομότερο δυνατόν.

Στήριξη στις προσπάθειες του ΟΗΕ για το Κυπριακό

Ιδιαίτερη θέση στην Κοινή Διακήρυξη καταλαμβάνει και το Κυπριακό, με τις τρεις χώρες να εκφράζουν τη στήριξή τους στις προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.

Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος χαιρετίζουν τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και της Προσωπικής Απεσταλμένης του για το Κυπριακό και στηρίζουν τις συνεχιζόμενες ενέργειες για την επίτευξη συνολικής διευθέτησης του προβλήματος.

Όπως επισημαίνεται στη Διακήρυξη, η επιδιωκόμενη λύση θα πρέπει να βρίσκεται στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και να βασίζεται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Οι τρεις πλευρές τονίζουν παράλληλα ότι μια οριστική διευθέτηση του Κυπριακού θα αποτελούσε σημαντική συμβολή στην ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.

Η αναφορά στο Κυπριακό εντάσσεται στο ευρύτερο μήνυμα της Τριμερούς για σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, καθώς και για αποχή από την απειλή και τη χρήση βίας.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι τρεις χώρες υπογραμμίζουν τη σημασία της πλήρους τήρησης των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ενώ τάσσονται υπέρ της επίλυσης διαφορών και κρίσεων με πολιτικά και διπλωματικά μέσα.

Το μήνυμα για τις θαλάσσιες ζώνες

Η Διακήρυξη περιλαμβάνει ακόμη σαφή αναφορά στις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος επαναλαμβάνουν ότι οποιεσδήποτε συμφωνίες ή μνημόνια συνεργασίας για την οριοθέτηση θαλάσσιας δικαιοδοσίας θα πρέπει να συμφωνούνται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Οι τρεις πλευρές σημειώνουν ότι η προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων όλων των εμπλεκόμενων κρατών και για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Παράλληλα, επιβεβαιώνουν τη βούλησή τους να συνεχίσουν τη στενή συνεργασία που έχει αναπτυχθεί μέσω του Μηχανισμού Τριμερούς Συνεργασίας, ο οποίος θεσμοθετήθηκε στο Κάιρο τον Νοέμβριο του 2014.

Στόχος είναι η υπάρχουσα πολιτική συνεργασία να μεταφραστεί σε συγκεκριμένα έργα και προγράμματα, με τακτική παρακολούθηση των συμφωνιών και στενότερο συντονισμό μεταξύ των κυβερνήσεων, των θεσμών και του ιδιωτικού τομέα των τριών χωρών.

Στη Διακήρυξη υπενθυμίζεται, τέλος, η δέσμευση για τη συγκρότηση Μόνιμης Γραμματείας του Τριμερούς Μηχανισμού με έδρα τη Λευκωσία, ενώ η επόμενη, 11η Τριμερής Σύνοδος Κορυφής θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο.

Η κοινή διακήρυξη της Τριμερούς Συνόδου Κορυφής

«Εμείς, ο Πρόεδρος της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, έχοντας συναντηθεί στο El-Alamein, με την ευκαιρία της Τριμερούς Συνόδου Κορυφής μεταξύ των χωρών μας, επιβεβαιώνουμε εκ νέου την υπερηφάνεια μας για τις ιστορικές σχέσεις και τους άρρηκτους δεσμούς που συνδέουν τους λαούς μας, και τη δέσμευσή μας να συνεχίσουμε τις κοινές προσπάθειες για την προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας της σταθερότητας και της ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, με τρόπο που να προάγει τα συμφέροντα των λαών μας και να ενισχύει τις προσπάθειες αντιμετώπισης των κοινών, περιφερειακών και διεθνών προκλήσεων.

Με γνώμονα την αυξανόμενη βαρύτητα της περιοχής της Ανατολική Μεσογείου, σε μια εποχή έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων, τονίζουμε τη σημασία της συνεχούς διαβούλευσης και συντονισμού μεταξύ των τριών χωρών μας. Αξιοποιώντας τα επιτεύγματα του Μηχανισμού Τριμερούς Συνεργασίας από την θεσμοθέτησή του στο Κάιρο τον Νοέμβριο του 2014, ο οποίος υπήρξε ένα επιτυχημένο μοντέλο για την περιφερειακή συνεργασία, παραμένουμε προσηλωμένοι στην περαιτέρω ανάπτυξή του, βασιζόμενοι στις αρχές της εμπιστοσύνης, του σεβασμού και της συνεργασίας. Επαναβεβαιώνουμε τη συλλογική μας βούληση για την προάσπιση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή, καθώς και για την επίλυση των διαφορών και των κρίσεων με πολιτικά και διπλωματικά μέσα, και απορρίπτουμε οποιεσδήποτε ενέργειες που θα ενίσχυαν την ένταση και που θα υπονόμευαν την περιφερειακή σταθερότητα ή που θα απειλούσαν την ειρήνη και την ασφάλεια της περιοχής. Υπογραμμίζουμε τη σημασία του σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των Κρατών, της αποχής από την απειλή και τη χρήση βίας, και την πλήρη τήρηση των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Τονίζουμε εκ νέου τη σημασία του πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου και της προσήλωσης όλων των Κρατών ως προς την προάσπιση των αρχών του, κατά τρόπο που να διασφαλίζει τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων Κρατών και να συμβάλλει στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου. Επαναλαμβάνουμε εκ νέου ότι οποιεσδήποτε Συμφωνίες ή Μνημόνια Συνεργασίας σχετικά με την οριοθέτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας θα πρέπει να συμφωνούνται με βάση το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Χαιρετίζουμε τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και της Προσωπικής Απεσταλμένης του για το Κυπριακό και εκφράζουμε τη στήριξή μας στις συνεχιζόμενες ενέργειες για την επίτευξη μιας συνολικής διευθέτησης του Κυπριακού προβλήματος στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, βασισμένη στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Τονίζουμε ότι η επίτευξη οριστικής διευθέτησης του Κυπριακού προβλήματος θα συνέβαλλε σημαντικά στην ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή.

Επαναβεβαιώνουμε την αταλάντευτη στήριξή μας στα νόμιμα δικαιώματα του παλαιστινιακού λαού και στην ανάγκη επίτευξης μιας δίκαιης, διαρκούς και καθολικής ειρήνης που να βασίζεται στη λύση Δύο Κρατών. Επαναλαμβάνουμε την υποστήριξή μας για την ίδρυση ενός ανεξάρτητου και κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους εντός των γραμμών της 4ης Ιουνίου 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Τονίζουμε τη σημασία της προώθησης της εφαρμογής της δεύτερης φάσης του Ολοκληρωμένου Σχεδίου του Προέδρου Donald Trump για τον Τερματισμό της Σύγκρουσης στη Γάζα, όπως αυτό έχει εγκριθεί από το Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αυτό θα διασφάλιζε την εκκίνηση της ανοικοδόμησης και της πρώιμη αποκατάσταση στη Γάζα, καθώς και τη διατήρηση της ενότητας των παλαιστινιακών εδαφών. Παραμένουμε έντονα ανήσυχοι για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και τονίζουμε ότι είναι απαραίτητο η ανθρωπιστική βοήθεια να φτάνει στον πληθυσμό με ασφάλεια, ταχύτητα και σε ευρεία κλίμακα. Επιβεβαιώνουμε επίσης τη γεωγραφική, πολιτική και νομική γειτνίαση μεταξύ της Δυτικής Όχθης και της Λωρίδας της Γάζας και απορρίπτουμε οποιεσδήποτε προσπάθειες διαχωρισμού τους, συμπεριλαμβανομένων και πολιτικών που αποσκοπούν στο εξαναγκαστικό εκτοπισμό του παλαιστινιακού πληθυσμού.

Τονίζουμε εκ νέου την σταθερή στήριξή μας στη σταθερότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου και στη σημασίατης πλήρους εφαρμογής του Ψηφίσματος 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Επισημαίνουμε την αναγκαιότητα για την παύση όλων των επιθέσεων κατά του Λιβάνου και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τα λιβανικά εδάφη. Καλούμε για την ενίσχυση των θεσμών του Λιβανικού Κράτους, πρωταρχικά, μεταξύ αυτών, των Ενόπλων Δυνάμεων του Λιβάνου, έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναλάβουν τις ευθύνες τους επεκτείνοντας την πλήρη εξουσία και κυριαρχία του Κράτους σε ολόκληρη του την επικράτεια.

Υπογραμμίζουμε εκ νέου τη στήριξη μας στην κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική ενότητα της Λιβύης, καθώς και σε μια συμπεριληπτική πολιτική διαδικασία καθοδηγούμενη και ελεγχόμενη από τους ίδιους τους Λίβυους, χωρίς ξένες παρεμβάσεις. Καλούμε επίσης για την αποχώρηση όλων των ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων από τη Λιβύη και εκφράζουμε την υποστήριξη μας στις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών ως προς την διενέργεια, τόσο προεδρικών όσο και κοινοβουλευτικών εκλογών, ταυτόχρονα, το συντομότερο δυνατόν, εντός του πλαισίου της λιβυκής ιδιοκτησίας.

Επιβεβαιώνουμε ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί κοινό συμφέρον και βασικό πυλώνα της τριμερούς συνεργασίας. Εκφράζουμε την βούλησή μας να συνεχίσουμε την ανάπτυξη έργων ηλεκτρικής διασύνδεσης, συμπεριλαμβανομένου και του έργου διασύνδεσης GREGY, ούτως ώστε να ενισχύεται η ενεργειακή ασφάλεια και η διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με τις ευρωπαϊκές αγορές.

Επισημαίνουμε επίσης τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας στον τομέα του φυσικού αερίου, στηρίζοντας έτσι την περιφερειακή και ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό, αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με τη σύνδεση των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου με τις αιγυπτιακές υποδομές και εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και καλούμε για την ολοκλήρωση τους το συντομότερο δυνατόν.

Τονίζουμε τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας στον τομέα της υδατικής ασφάλειας και της βιώσιμης διαχείρισης των υδάτινων πόρων, υπό το φως των αυξανόμενων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της λειψυδρίας και της κλιματικής αλλαγής. Σε αυτό το πλαίσιο, αναγνωρίζουμε τη μεγάλη εξάρτηση της Αιγύπτου από τον ποταμό Νείλο και επαναβεβαιώνουμε την υποστήριξη μας στην υδατική της ασφάλεια. Επαναλαμβάνουμε τη σημασία της πλήρους συμμόρφωσης με το διεθνές δίκαιο στη Λεκάνη του Νείλου, συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος του Αιθιοπικού Φράγματος. Επιπρόσθετα, υπογραμμίζουμε ότι οι διασυνοριακοί υδάτινοι πόροι, συμπεριλαμβανομένου του ποταμού Νείλου, θα πρέπει να λειτουργούν ως μέσο συνεργασίας και περιφερειακής ολοκλήρωσης και όχι ως πηγή σύγκρουσης. Για αυτό τον σκοπό, επιβεβαιώνουμε την ανάγκη τήρησης της αρχής του "μη βλάπτειν" και στην υποχρεώση συνεργασίας, περιλαμβανομένης και της εκ των προτέρων κοινοποίησης, διαβούλευσης και συναίνεσης, καθώς και της αποχής από μονομερή μέτρα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν δυσμενώς τις χρήσεις και τις ανάγκες της Αιγύπτου σε ύδατα, με τρόπο που να διασφαλίζονται τα συμφέροντα όλων των ενδιαφερόμενων κρατών.

Αποδίδουμε ξεχωριστή βαρύτητα στην ενίσχυση της οικονομικής, εμπορικής και επενδυτικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών μας, και στη μετατροπή των εξαιρετικών πολιτικών μας σχέσεων σε χειροπιαστές οικονομικές ευκαιρίες για τους λαούς μας. Η ορθή αξιοποίηση της γεωγραφικής μας θέσης, καθώς και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των τριών μας χωρών θα δημιουργήσει νέους ορίζοντες για τον ιδιωτικό τομέα και θα προωθήσει τη συνέργεια των οικονομιών μας. Ενθαρρύνουμε την εντατικοποίηση της επικοινωνίας μεταξύ των επιχειρηματικών κοινοτήτων και την ανάπτυξη συνεργασιών σε τομείς πρωταρχικής σημασίας, συμβάλλοντας έτσι στην αειφόρο ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Επισημαίνουμε ότι η αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης απαιτεί μια ολιστική και ισορροπημένη προσέγγιση, που να συνδυάζει διαστάσεις ασφάλειας και ανάπτυξης, καθώς και οικονομικές και κοινωνικές πτυχές. Τονίζουμε τη σημασία της διεύρυνσης της συνεργασίας στον τομέα της νόμιμης μετανάστευσης και της προτροπής της παροχής οργανωμένων ευκαιριών εργοδότησης για Αιγύπτιους εργαζόμενους, τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία και τις διμερείς συμφωνίες.

Τονίζουμε τη σημασία της συνέχισης της ενίσχυσης της Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης μεταξύ της Αιγύπτου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία συμβάλλει στη στήριξη της σταθερότητας, της ανάπτυξης και της ευημερίας στην Αίγυπτο και την περιοχή. Χαιρετίζουμε την πρόοδο, η οποία έχει σημειωθεί στην υλοποίηση των έξι πυλώνων που αποτελούν το πλαίσιο αυτής της εταιρικής σχέσης, και επαναβεβαιώνουμε την αποφασιστικότητα μας να συνεχίσουμε τον στενό συντονισμό σε αυτό το πλαίσιο για την προώθηση των κοινών μας συμφερόντων και τη συμβολή στην ενίσχυση της συνδεσιμότητας μεταξύ των δύο ακτών της Μεσογείου.

Επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας στην περαιτέρω ενίσχυση και ανάπτυξη του Μηχανισμού Τριμερούς Συνεργασίας και την αναβάθμιση της αποτελεσματικότητάς του μέσω της τακτικής παρακολούθησης της υλοποίησης των συμφωνιών και του εντατικοποιημένου συντονισμού μεταξύ των κυβερνήσεων των τριών χωρών, των θεσμών τους και του ιδιωτικού τομέα. Αυτό θα διασφαλίσει ότι η υφιστάμενη πολιτική συναίνεση μετατρέπεται σε απτά έργα και προγράμματα προς όφελος των λαών των τριών χωρών.

Υπενθυμίζουμε τη δέσμευση της 10ης Τριμερούς Συνόδου Κορυφής για την πρακτική εφαρμογή και συγκρότηση μιας Μόνιμης Γραμματείας στο πλαίσιο του Τριμερούς Μηχανισμού Αιγύπτου, Κύπρου και Ελλάδας, με βάση τη Λευκωσία.

Με την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής μας, επαναβεβαιώνουμε την αταλάντευτη προσήλωση μας στη στρατηγική σχέση Αιγύπτου, Κύπρου και Ελλάδας, καθώς και την αποφασιστικότητά μας να συνεχίσουμε τις κοινές μας προσπάθειες για μια πιο ασφαλή, σταθερή και ευημερούσα περιοχή. Υπογραμμίζουμε την πρόθεση μας να αξιοποιήσουμε τα επιτεύγματα των προηγούμενων ετών και να θωρακίσουμε αυτή τη σύμπραξη, κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται στα οράματα των λαών των τριών χωρών μας και να εδραιώνει την ειρήνη, την πρόοδο και τη συνεργασία στην περιοχή μας.

Εμείς, Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, εκφράζουμε την βαθύτατη εκτίμηση μας προς τον πρόεδρο, την Κυβέρνηση και το λαό της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου, για τη φιλοξενία της σημερινής Τριμερούς Συνόδου Κορυφής. Προσβλέπουμε στην επόμενη 11η Τριμερή Σύνοδο Κορυφής στην Κύπρο, όπου θα συνεχίσουμε τις κοινές μας προσπάθειες για ένα ασφαλέστερο, πιο ειρηνικό και ευημερούν μέλλον».