Ο πρόεδρος της Camera Nazionale della Moda Italiana μιλά για όσα κάνουν τους σχεδιαστές της χώρας του μοναδικούς στον κόσμο και για το μέλλον της βιομηχανίας της μόδας
Αν κάτι δεν συμπαθεί ο Κάρλο Καπάζα είναι τα μισόλογα. «Θα έλεγα ότι μοιραζόμαστε την ηγεσία με το Παρίσι», απαντά ευθέως στην ερώτησή μου αν το Μιλάνο αποτελεί την κορυφή των Εβδομάδων Μόδας παγκοσμίως, ενώ απολαμβάνουμε τον espresso μας στο café του ξενοδοχείου «King George».
«Το Μιλάνο και το Παρίσι θεωρούνται οι δύο σημαντικότερες πόλεις της μόδας και οι διοργανώσεις τους αποτελούν σημείο αναφοράς. Εκπροσωπούμε, όμως, δύο διαφορετικές οπτικές. Στην Ιταλία η μόδα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη βιομηχανία. Αν σκεφτείτε την παραγωγή ειδών πολυτελείας όλων των μεγάλων brands -ιταλικών, γαλλικών, αμερικανικών-, το μεγαλύτερο μέρος κατασκευάζεται στην Ιταλία. Για εμάς η Εβδομάδα Μόδας του Μιλάνου αναδεικνύει την ποιότητα και το προϊόν που κρύβεται πίσω από τη βιτρίνα», εξηγεί ο πρόεδρος της Camera Nazionale della Moda Italiana (Εθνικό Επιμελητήριο Ιταλικής Μόδας).
«Η γαλλική μόδα, από την άλλη, γεννήθηκε στα ατελιέ, ξεκίνησε από την υψηλή ραπτική και εστιάζει πολύ στο branding και την εικόνα. Στην Ιταλία η μόδα απογειώθηκε τη δεκαετία του ’70 μέσα από το Prêt-à-porter ένδυμα και είναι άμεσα συνδεδεμένη με την παραγωγική διαδικασία και το εργοστάσιο. Και οι δύο μόδες έχουν την αξία τους και προσφέρουν τη δική τους αισθητική και χρηστικότητα στην κάθε εποχή».
Τι είναι αυτό που κάνει την ιταλική μόδα να διακρίνεται σε όλο τον κόσμο, η ποιότητα ή η δημιουργικότητα; «Η μόδα πρέπει να είναι δημιουργική, οπότε η δημιουργικότητα είναι πάντα στο επίκεντρο. Ομως, αποδίδει καλύτερα όταν συνοδεύεται από τη βιομηχανική τεχνογνωσία, το know how. Στην Ιταλία το ονομάζουμε bello e ben fatto (σ.σ.: όμορφο και καλοφτιαγμένο). Χωρίς δημιουργικότητα, η μόδα δεν έχει νόημα.
Εμείς στο Μιλάνο δημιουργούμε “όνειρα” που έχουν ουσία και ποιότητα», τονίζει και προσθέτει ότι προτιμά πάντα τον χαρακτηρισμό «υψηλή ποιότητα» αντί για «πολυτελές». «Η τιμή πρέπει να ανταποκρίνεται στην αξία του προϊόντος, το οποίο πρέπει επίσης να είναι εναρμονισμένο με την εποχή και οφείλει να σέβεται τους κανόνες της βιωσιμότητας. Ενα προϊόν που σέβεται το περιβάλλον και τους εργαζόμενους είναι αναπόφευκτα πιο ακριβό, αλλά με απόλυτη ποιότητα».
Οντας πρόεδρος της Camera Nazionale della Moda Italiana από το 2015, ο Κάρλο Καπάζα δίνει σταθερά έμφαση στη βιωσιμότητα της μόδας, στελεχώνει ομάδες εργασίας με νέους σχεδιαστές, δημιουργεί πρωτόκολλα και δίνει κατευθυντήριες γραμμές που αφορούν ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. «Εχουμε οχτώ ομάδες εργασίας που φροντίζουν ζητήματα όπως η επεξεργασία χημικών, η ευημερία των ζώων κ.λπ. Συνεργαζόμαστε με το Milano Fashion Institute για τη διαμόρφωση των αυριανών στελεχών της μόδας και έχουμε συνομιλίες με την ιταλική κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Ενωση για θέματα νομοθεσίας και φυσικών πόρων».
Ο δυναμικός Ιταλός είναι επίσης αντιπρόεδρος της Altagamma -της ένωσης ιταλικών brands πολυτελείας- με αρμοδιότητα τη μόδα. «Θέλαμε να συνδεθούμε με περισσότερους συλλόγους και φορείς, προσπαθώντας σταδιακά να μοιραστούμε αιτήματα και να λύσουμε προβλήματα μαζί τους», αναφέρει.
Ο Καπάζα πιστεύει ότι η μόδα είναι συνυφασμένη με το DNA των Ιταλών. «Η ιταλική μόδα έχει τις ρίζες της στην Αναγέννηση, όταν ο άνθρωπος μπήκε στο επίκεντρο και δόθηκε έμφαση στο στυλ και την ποιότητα. Σήμερα, μεγάλο μέρος της ιταλικής οικονομίας στηρίζεται στη μόδα. Ο πολιτισμός μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την καλαισθησία, την υψηλή αισθητική και την κομψότητα», αναφέρει και εξηγεί: «Ακολουθούμε το μοντέλο «Botteghe» (σ.σ.: εργαστήρια χειροτεχνίας), που σημαίνει τεχνίτες με γνώση, εξειδίκευση, απαράμιλλη ποιότητα και εξυπηρέτηση, αλλά πάνω απ’ όλα σχέση με τους πελάτες.
Σήμερα η βιομηχανία της μόδας στην Ιταλία περιλαμβάνει 60.000 επιχειρήσεις και 600.000 εργαζομένους. Το 92% των εταιρειών μας είναι μικρές, με μέσο όρο απασχολουμένων τους 10 υπαλλήλους. Είναι ουσιαστικά σύγχρονοι τεχνίτες (artisans) που λειτουργούν συνεργατικά με τεχνίτες σε άλλους κλάδους, όπως οι γνώστες του μεταξιού που υπάρχουν στο Κόμο.
Υπάρχει πάθος και μεράκι, τόσο από τους καταξιωμένους σχεδιαστές όσο και από τα νέα παιδιά που ξεκινούν στον χώρο. Ποιος μπορεί να ξεχάσει τον Τζόρτζιο Αρμάνι να διορθώνει ο ίδιος μια λεπτομέρεια στη βιτρίνα σε κάποιο κατάστημά του, σε ηλικία 86 ετών; Το ίδιο πάθος για τη μόδα έχει και η νέα γενιά Ιταλών δημιουργών».
Ενας άνθρωπος με βαθιά γνώση της μόδας και σημαντικό έργο, ο Κάρλο Καπάζα γνωρίζει προσωπικά τους περισσότερους Ιταλούς σχεδιαστές, με πολλούς από τους οποίους τον συνδέει στενή φιλία χρόνων, και έχει συμβάλλει ώστε να λυθούν πολλά ζητήματα του κλάδου. «Δεν υπάρχει βιομηχανία χωρίς προβλήματα. Δυστυχώς, ο τέλειος κόσμος δεν υπάρχει. Επομένως, πρέπει να βρούμε λύσεις». Πώς πιστεύει ότι θα διαμορφωθεί η μόδα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ); «Αντί για Artificial Intelligence, εμείς έχουμε το Artisan Intelligence (νοημοσύνη του τεχνίτη)», κάνει ένα ευφυές λογοπαίγνιο χαμογελώντας. «Πιστεύω ότι όσο προχωρά η τεχνολογία, τόσο περισσότερο θα χρειαζόμαστε το ανθρώπινο χέρι και την καρδιά. Ο τεχνίτης του μέλλοντος θα είναι ένας “ψηφιακός τεχνίτης” που θα συνδυάζει την τεχνολογία με τη δημιουργική ανατροπή», λέει επισημαίνοντας ότι οι προκλήσεις για τους νέους σχεδιαστές είναι πολλές. «Είναι δύσκολο για τη νέα γενιά να ξεκινήσει ένα δικό της brand σήμερα.
Ο πραγματικός εχθρός των νέων σχεδιαστών δεν είναι οι μεγάλοι οίκοι, αλλά η ultra fast fashion που πουλάει σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές στο ίδιο κοινό. Είναι επικίνδυνη γιατί δεν διδάσκει στις νέες γενιές την αξία της ποιότητας και τον σεβασμό στον εργάτη. Παλαιότερα, επίσης, λειτουργούσαν πολλά multi brands καταστήματα. Τώρα, τα μεγάλα brands έχουν γίνει τα ίδια λιανοπωλητές» ◆
