Αυτό είναι το πόρισμα Τσεβά για το Πολυτεχνείο, τι έγραφε για τους νεκρούς, όλο το κείμενο
19.11.2026
08:20
Οι τουλάχιστον 31 νεκροί, η κρίσιμη διατύπωση για τους φοιτητές και τα αναπάντητα ερωτήματα – Τι κατέγραψε ο εισαγγελέας το 1974 και γιατί το πόρισμά του επανέρχεται στην επικαιρότητα
«Εκ των εκτεθέντων δήλον καθίσταται ότι εις τους καταλόγους των επισήμως ανακοινωθέντων δέκα πέντε (15) νεκρών και υπό της ερεύνης βεβαιωθέντων τριών (3) τοιούτων, δέον να προστεθούν και έτεροι δέκα έξι (16) τουλάχιστον βασίμως προκύπτοντες, οίτινες, τονιστέον και πάλι, ουδεμίαν έχουν, ως προς την ταυτότητα, σχέσιν με τους επισήμως ανακοινωθέντας. Παραμένει βεβαίως πάντοτε το ερωτήμα: Τι εγένοντο τα πτώματα των νεκρών τούτων και διατί οι οικείοι των εξακολουθητικώς σιωπούν; ∆εν είναι εύκολος η απάντησις εις τον χαράσσοντα τας γραμμάς ταύτας. Είναι υποχρέωσις, όμως, η έναντι του προβλήματος θέσις και η κατανόησις των ανερμηνεύτων ή αδυνάτων...»
Αυτή είναι μία από τις καταληκτήριες παραγράφους του Πορίσματος Τσεβά, σχετικά με τους νεκρούς στην εξέγερση του Πολυτεχνείου και ιδιαίτερα τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου 1973. Πέραν πάσης αμφισβήτησης ή αμφιβολίας, ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών, στις 14 Οκτωβρίου του 1974, δηλαδή λίγο πριν από την πρώτη επέτειο των γεγονότων, πιστοποιεί ότι τα γεγονότα του Πολυτεχνείου ήταν αιματηρά. Και ότι κατά τη διάρκειά τους υπήρξαν τουλάχιστον 31 νεκροί.
Εντούτοις, ως πιστός και αφοσιωμένος διάκονος της νομικής ακρίβειας και της δικαιοσύνης, ο εισαγγελέας Τσεβάς τονίζει ότι «ουδείς απολύτως εκ των σπουδαστών του Πολυτεχνείου εφονεύθη κατά το τριήμερον 16-18 Νοεμβρίου 1973».
Έτσι, άθελά του, ο Δημήτριος Τσεβάς δημιούργησε μία εστία σκληρών αντιπαραθέσεων, η οποία παραμένει ενεργή και διεγείρει τα πνεύματα ως το σημείο της δημόσιας έκρηξης, ακόμη και 52 χρόνια μετά από τη δημοσίευση του Πορίσματος.
Η τελευταία αφορμή για την αναζωπύρωση της ανταλλαγής φραστικών πυρών γύρω από το ζήτημα των νεκρών του Πολυτεχνείου, ήταν κάποιες σχετικές δηλώσεις του υπουργού Υγείας, Άδωνη Γεωργιάδη, ο οποίος παρέπεμψε στο Πόρισμα Τσεβά. Προς επίρρωσιν του δικού του επιχειρήματος ότι νεκροί στο Πολυτεχνείο καθαυτό, δεν υπήρξαν.
Ωστόσο, στο έγγραφο που επέδωσε τον Οκτώβριο του 1974 στον Προϊστάμενο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, ο Τσεβάς δεν διαψεύδει την διαδεδομένη αντίληψη περί πλήθους νεκρών. Τουναντίον, την επιβεβαιώνει -αλλά με τον δικό του τρόπο.
Με ένα κείμενο που μαρτυρά ενδελεχή και επίμονη διερεύνηση, ο εισαγγελέας Πρωτοδικών Δημήτριος Τσεβάς, συνέθεσε την πρώτη επίσημη, αντικειμενική και κατά το δυνατόν ολοκληρωμένη αναπαράσταση των γεγονότων. Ο ίδιος εργάστηκε με έναν ξέφρενο ρυθμό, καθώς ανέλαβε την παραγγελία στις 5 Σεπτεμβρίου 1974 και στις 14 Οκτωβρίου του ίδιου χρόνου είχε ήδη έτοιμη την αναφορά του, μία έκθεση 42 σελίδων.
Και, φυσικά, το πόρισμα Τσεβά συνιστά ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο, ανεξαρτήτως της διαμάχης για πόσοι, ποιοι και πού ακριβώς έπεσαν νεκροί στο Πολυτεχνείο. Το ντοκουμέντο ενός αντικειμενικού και βαθιά δημοκράτη λειτουργού της δικαιοσύνης.
Το πόρισμα δεν περιορίζεται μόνο στην καταμέτρηση των θυμάτων, των ζημιών, τον καταλογισμό ευθυνών και την υπόδειξη των υπόπτων ως αυτουργών. Περνώντας σε θέματα ευρύτερου ενδιαφέροντος, ο Τσεβάς αναφέρει, για παράδειγμα, ότι «περιέργως ο μηδεμίαν έχων αναλάβει αποστολήν εις την επιχείρησιν, τότε ∆ιευθυντής της ΕΣΑ ∆ημήτριος Ιωαννίδης, μεταβαίνει περί ώραν 04.00 της 17-11-1973 εις τον χώρον του Πολυτεχνείου. Και ουδείς, ούτε και ο ίδιος αποκαλύπτει διατί! ∆ιότι είναι αστείον το λεχθέν ότι μετέβη απλώς εκ... περιέργειας! Ειδικώς δέον ενταύθα να σημειωθή ότι δεν είναι άμοιρον σημασίας τινός το πλήρως εκ της ερεύνης βεβαιωθέν ότι οι νέοι ούτοι του Πολυτεχνείου, ως αναρχικοί, ευκόλως και ανενδοιάστως χαρακτηριζόμενοι, δεν εφόνευσαν, εν εκακοποίησαν και ουδένα σοβαρώς ετραυμάτισαν, αλλ' οι ίδιοι και το ανώνυμον πλήθος υπήρξαν τα εξιλαστήρια θύματα των περί '∆ημοκρατίας' περιέργων αντιλήψεων των 'ηρώων' της εποχής και των αδίστακτων οργάνων των!»
Το protothema.gr παραθέτει αυτούσιο το πόρισμα Τσεβά. Και, οπωσδήποτε, συνιστά ανυπερθέτως την ανάγνωσή του, από την πρώτη έως την τελευταία λέξη του.
Δείτε ΕΔΩ όλο το πόρισμα Τσεβά
Αυτή είναι μία από τις καταληκτήριες παραγράφους του Πορίσματος Τσεβά, σχετικά με τους νεκρούς στην εξέγερση του Πολυτεχνείου και ιδιαίτερα τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου 1973. Πέραν πάσης αμφισβήτησης ή αμφιβολίας, ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών, στις 14 Οκτωβρίου του 1974, δηλαδή λίγο πριν από την πρώτη επέτειο των γεγονότων, πιστοποιεί ότι τα γεγονότα του Πολυτεχνείου ήταν αιματηρά. Και ότι κατά τη διάρκειά τους υπήρξαν τουλάχιστον 31 νεκροί.
Εντούτοις, ως πιστός και αφοσιωμένος διάκονος της νομικής ακρίβειας και της δικαιοσύνης, ο εισαγγελέας Τσεβάς τονίζει ότι «ουδείς απολύτως εκ των σπουδαστών του Πολυτεχνείου εφονεύθη κατά το τριήμερον 16-18 Νοεμβρίου 1973».
Έτσι, άθελά του, ο Δημήτριος Τσεβάς δημιούργησε μία εστία σκληρών αντιπαραθέσεων, η οποία παραμένει ενεργή και διεγείρει τα πνεύματα ως το σημείο της δημόσιας έκρηξης, ακόμη και 52 χρόνια μετά από τη δημοσίευση του Πορίσματος.
Η τελευταία αφορμή για την αναζωπύρωση της ανταλλαγής φραστικών πυρών γύρω από το ζήτημα των νεκρών του Πολυτεχνείου, ήταν κάποιες σχετικές δηλώσεις του υπουργού Υγείας, Άδωνη Γεωργιάδη, ο οποίος παρέπεμψε στο Πόρισμα Τσεβά. Προς επίρρωσιν του δικού του επιχειρήματος ότι νεκροί στο Πολυτεχνείο καθαυτό, δεν υπήρξαν.
Ωστόσο, στο έγγραφο που επέδωσε τον Οκτώβριο του 1974 στον Προϊστάμενο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, ο Τσεβάς δεν διαψεύδει την διαδεδομένη αντίληψη περί πλήθους νεκρών. Τουναντίον, την επιβεβαιώνει -αλλά με τον δικό του τρόπο.
Με ένα κείμενο που μαρτυρά ενδελεχή και επίμονη διερεύνηση, ο εισαγγελέας Πρωτοδικών Δημήτριος Τσεβάς, συνέθεσε την πρώτη επίσημη, αντικειμενική και κατά το δυνατόν ολοκληρωμένη αναπαράσταση των γεγονότων. Ο ίδιος εργάστηκε με έναν ξέφρενο ρυθμό, καθώς ανέλαβε την παραγγελία στις 5 Σεπτεμβρίου 1974 και στις 14 Οκτωβρίου του ίδιου χρόνου είχε ήδη έτοιμη την αναφορά του, μία έκθεση 42 σελίδων.
Και, φυσικά, το πόρισμα Τσεβά συνιστά ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο, ανεξαρτήτως της διαμάχης για πόσοι, ποιοι και πού ακριβώς έπεσαν νεκροί στο Πολυτεχνείο. Το ντοκουμέντο ενός αντικειμενικού και βαθιά δημοκράτη λειτουργού της δικαιοσύνης.
Το πόρισμα δεν περιορίζεται μόνο στην καταμέτρηση των θυμάτων, των ζημιών, τον καταλογισμό ευθυνών και την υπόδειξη των υπόπτων ως αυτουργών. Περνώντας σε θέματα ευρύτερου ενδιαφέροντος, ο Τσεβάς αναφέρει, για παράδειγμα, ότι «περιέργως ο μηδεμίαν έχων αναλάβει αποστολήν εις την επιχείρησιν, τότε ∆ιευθυντής της ΕΣΑ ∆ημήτριος Ιωαννίδης, μεταβαίνει περί ώραν 04.00 της 17-11-1973 εις τον χώρον του Πολυτεχνείου. Και ουδείς, ούτε και ο ίδιος αποκαλύπτει διατί! ∆ιότι είναι αστείον το λεχθέν ότι μετέβη απλώς εκ... περιέργειας! Ειδικώς δέον ενταύθα να σημειωθή ότι δεν είναι άμοιρον σημασίας τινός το πλήρως εκ της ερεύνης βεβαιωθέν ότι οι νέοι ούτοι του Πολυτεχνείου, ως αναρχικοί, ευκόλως και ανενδοιάστως χαρακτηριζόμενοι, δεν εφόνευσαν, εν εκακοποίησαν και ουδένα σοβαρώς ετραυμάτισαν, αλλ' οι ίδιοι και το ανώνυμον πλήθος υπήρξαν τα εξιλαστήρια θύματα των περί '∆ημοκρατίας' περιέργων αντιλήψεων των 'ηρώων' της εποχής και των αδίστακτων οργάνων των!»
Το protothema.gr παραθέτει αυτούσιο το πόρισμα Τσεβά. Και, οπωσδήποτε, συνιστά ανυπερθέτως την ανάγνωσή του, από την πρώτη έως την τελευταία λέξη του.
Δείτε ΕΔΩ όλο το πόρισμα Τσεβά
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr