Συμφωνία Χριστοδουλίδη - Έρχιουρμαν για να ανοίξουν δύο οδοφράγματα στην Κύπρο, στο τραπέζι με τον Γκουτέρες η συνέχεια των συνομιλιών

Με συμφωνία για δύο νέα οδοφράγματα και σειρά μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης ολοκληρώθηκε η τρίωρη συνάντηση του Προέδρου της Κύπρου, Νίκου Χριστοδουλίδη, με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν, υπό την αιγίδα της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν.

Η σημαντικότερη εξέλιξη είναι η συμφωνία για ταυτόχρονη διάνοιξη δύο σημείων διέλευσης, από τη Λουρουτζίνα προς τα Λύμπια και από τον Κάμπο προς το Καραβοστάσι. Πρόκειται για περιοχές στις οποίες οι μετακινήσεις μεταξύ των ελεύθερων και των κατεχόμενων περιοχών αντιμετωπίζουν σημαντικούς περιορισμούς.

Στην ανακοίνωση των Ηνωμένων Εθνών δεν προσδιορίζεται ημερομηνία λειτουργίας των νέων σημείων διέλευσης ούτε το χρονοδιάγραμμα των απαιτούμενων εργασιών.

Νέο ραντεβού με τον Γκουτέρες

Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν επίσης να πραγματοποιήσουν νέα τριμερή συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση των Ηνωμένων Εθνών, στη σημερινή συνάντηση συζητήθηκαν τόσο τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης όσο και η μεθοδολογία και η ουσία του Κυπριακού.

Η συζήτηση για τα ζητήματα αυτά θα συνεχιστεί κατά την προσεχή συνάντηση με τον κ. Γκουτέρες.

Πάντως, δεν ανακοινώθηκε συμφωνία για επανέναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων ούτε για σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης με τη συμμετοχή της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Βρετανίας.

Εκπαίδευση, πολιτισμός και περιβάλλον

Πέραν των δύο οδοφραγμάτων, η σημερινή συνάντηση κατέληξε σε συμφωνία για μια σειρά πρωτοβουλιών που αφορούν την καθημερινότητα των δύο κοινοτήτων.

Αποφασίστηκε η ανταλλαγή αρχειακού υλικού μέσω της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά, καθώς και η προώθηση κοινών περιβαλλοντικών έργων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμφωνία για επανέναρξη του δικοινοτικού εκπαιδευτικού προγράμματος «Imagine», υπό την αιγίδα της Τεχνικής Επιτροπής για την Εκπαίδευση.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα επιδιώκει να φέρει σε επαφή Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους μαθητές και εκπαιδευτικούς, προωθώντας τη συνεργασία, την αλληλοκατανόηση και την καταπολέμηση του ρατσισμού. Η συμμετοχή της τουρκοκυπριακής πλευράς είχε ανασταλεί από το 2022.

Επίσης, αποφασίστηκε η δημιουργία μηχανισμού ταχείας ανταπόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, μέσω της αρμόδιας δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής.

Στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς συμφωνήθηκε να προχωρήσουν εργασίες αποκατάστασης συγκεκριμένων μαρωνίτικων εκκλησιών και ενός αρμενικού μοναστηριού.

Τι έμεινε εκτός συμφωνίας

Παρά τη συμφωνία για δύο οδοφράγματα, εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες σχετικά με τη διάνοιξη άλλων σημείων διέλευσης.

Στις προηγούμενες διαβουλεύσεις είχαν εξεταστεί συνολικά τέσσερις διαδρομές. Εκτός από τις δύο που συμφωνήθηκαν σήμερα, στο τραπέζι βρίσκονταν η Μια Μηλιά και η σύνδεση Αθηένου και Αγλαντζιάς μέσω Πυροΐου.

Η ανακοίνωση του ΟΗΕ αναφέρει ότι η συζήτηση για πρόσθετα σημεία διέλευσης θα συνεχιστεί, χωρίς να προσδιορίζει εάν υπάρχουν συγκλίσεις.

Δεν ανακοινώθηκε επίσης συμφωνία για την αποναρκοθέτηση περιοχών της νεκρής ζώνης, ένα ζήτημα που είχε απασχολήσει τις διαβουλεύσεις των προηγούμενων ημερών.

Ο Χριστοδουλίδης είχε αποδεχθεί τις προτάσεις της Ολγκίν

Πριν από τη συνάντηση, ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε δηλώσει ότι από την προηγούμενη Τρίτη είχε αποδεχθεί όλες τις προτάσεις που του υπέβαλε η Μαρία Άνχελα Ολγκίν και ανέμενε τις απαντήσεις της τουρκικής πλευράς.

Ο Κύπριος Πρόεδρος είχε επισημάνει ότι η συζήτηση δεν περιοριζόταν στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, αλλά επεκτεινόταν στη μεθοδολογία και στην ουσία του Κυπριακού.

Από την πλευρά του, ο Τουφάν Έρχιουρμαν είχε ανακοινώσει ότι θα παρουσίαζε πακέτο γεφυροποιητικών προτάσεων, καθώς και μια νέα πρωτοβουλία που, κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσε να αλλάξει τη δυναμική της διαδικασίας.

Η σημερινή συμφωνία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για συνέχιση των επαφών υπό τον ΟΗΕ, χωρίς ωστόσο να επιλύει τις διαφωνίες που εξακολουθούν να εμποδίζουν την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

Το επόμενο βήμα θα γίνει στη συνάντηση με τον Αντόνιο Γκουτέρες, όπου οι δύο πλευρές θα κληθούν να συζητήσουν πλέον όχι μόνο τα πρακτικά μέτρα συνεργασίας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να επαναρχίσει η διαπραγματευτική διαδικασία.