Πανελλαδικές: Πόσα επιπλέον μόρια κερδίζουν οι αθλητές, ποιες διακρίσεις οδηγούν απευθείας στα ΑΕΙ

Μια σημαντική αθλητική διάκριση μπορεί να αποτελέσει όχι μόνο αναγνώριση των προσπαθειών ενός νέου ανθρώπου, αλλά και εφόδιο για την είσοδό του στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η διερεύνηση του σκανδάλου στο χώρο του μπάσκετ και άρχισε να ξετυλίγεται το κουβάρι των αποκαλύψεων στο πεδίο του σχολικού αθλητισμού και της αντίστοιχης μοριοδότησης για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, το protothema αποτυπώνει το πλαίσιο του συστήματος εισαγωγής στα πανεπιστήμια, καθώς και τις ειδικές δυνατότητες, που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία για τους μαθητές και τις μαθήτριες που διακρίνονται σε αναγνωρισμένες αθλητικές διοργανώσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Υπενθυμίζεται, ότι την πρωτοβουλία για τις αποκαλύψεις στο θέμα του σχολικού αθλητισμού, ανέλαβε η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Λειτουργών Ελλάδος, καθώς δέχθηκε καταγγελίες για συγκεκριμένα ιδιωτικά κυρίως σχολεία, αθλητικούς συλλόγους, ομοσπονδίες, παράγοντες και managers, με φόντο τη μοριοδότηση για τις Πανελλαδικές εξετάσεις, ενώ ακολούθως ενημέρωσε τους αρμοδίους, προκειμένου να επιληφθούν και να αναζητήσουν τυχόν ευθύνες.

Σε κάθε περίπτωση, το πρώτο που πρέπει να επισημανθεί, είναι ότι τα σχετικά προνόμια δεν είναι ίδια για όλους. Ανάλογα με το επίπεδο της διοργάνωσης, τη θέση που κατέκτησε ο αθλητής, την ηλικιακή κατηγορία και το είδος του αγωνίσματος, προβλέπεται είτε προσαύξηση των μορίων που συγκεντρώνονται στις Πανελλαδικές Εξετάσεις είτε, σε ορισμένες περιπτώσεις, δυνατότητα εισαγωγής σε πανεπιστημιακά τμήματα χωρίς ποσοτικό περιορισμό. Ειδικότερα, για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, η σχετική διαδικασία καθορίζεται από την εγκύκλιο, που εξέδωσε το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού στις 17 Σεπτεμβρίου 2026. Το πλαίσιο βασίζεται, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 34 του νόμου 2725/1999, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.

Από 4% έως 40% η προσαύξηση των μορίων

Η προσαύξηση που προβλέπεται για τους διακριθέντες αθλητές κυμαίνεται από 4% έως 40%, με τα υψηλότερα ποσοστά να αφορούν συγκεκριμένες διακρίσεις σε διεθνείς διοργανώσεις.

Σημειώνεται, ότι το ποσοστό δεν μεταφράζεται σε έναν προκαθορισμένο αριθμό επιπλέον μορίων αλλά υπολογίζεται επί της βαθμολογικής επίδοσης του υποψηφίου στις Πανελλαδικές Εξετάσεις και, επομένως, το τελικό όφελος διαφοροποιείται ανάλογα με τα μόρια που έχει συγκεντρώσει. Παράλληλα, η προσαύξηση για τα Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ) είναι σε αρκετές περιπτώσεις μεγαλύτερη από εκείνη, που προβλέπεται για τα υπόλοιπα πανεπιστημιακά τμήματα. Πρακτικά, αυτό σημαίνει, ότι δύο αθλητές με την ίδια διάκριση μπορεί να έχουν διαφορετικό ποσοστό προσαύξησης, ανάλογα με το αν διεκδικούν θέση σε ΤΕΦΑΑ ή σε άλλη σχολή. Είναι, συνεπώς, απαραίτητο οι υποψήφιοι να εξετάζουν όχι μόνο τη διάκριση που έχουν πετύχει, αλλά και την κατηγορία εισαγωγής στην οποία υπάγονται.

Οι πανελλήνιοι αγώνες και τα σχολικά πρωταθλήματα

Για πολλούς μαθητές, η πρώτη επαφή με τον οργανωμένο αγωνιστικό αθλητισμό γίνεται μέσα από τις σχολικές διοργανώσεις. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι διακρίσεις σε αυτές μπορούν να αξιοποιηθούν και για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Πιο αναλυτικά, τα ποσοστά προσαύξησης διαμορφώνονται ως εξής:

Πανελλήνιοι Αγώνες

1η νίκη: προσαύξηση 10% για τα υπόλοιπα πανεπιστημιακά τμήματα και 20% για τα ΤΕΦΑΑ.
2η νίκη: προσαύξηση 8% για τα υπόλοιπα τμήματα και 20% για τα ΤΕΦΑΑ.
3η νίκη: προσαύξηση 7% για τα υπόλοιπα τμήματα και 20% για τα ΤΕΦΑΑ.
Επίτευξη ή ισοφάριση πανελλήνιας επίδοσης: προσαύξηση 10% για τα υπόλοιπα τμήματα και 20% για τα ΤΕΦΑΑ.

Πανελλήνιοι Σχολικοί Αγώνες

1η νίκη: προσαύξηση 8% για τα υπόλοιπα τμήματα και 20% για τα ΤΕΦΑΑ.
2η νίκη: προσαύξηση 6% για τα υπόλοιπα τμήματα και 20% για τα ΤΕΦΑΑ.
3η νίκη: προσαύξηση 4% για τα υπόλοιπα τμήματα και 20% για τα ΤΕΦΑΑ.

Οι διαφορές αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους μαθητές που συνδυάζουν τις σχολικές τους υποχρεώσεις με συστηματικές προπονήσεις και συμμετοχή σε αγώνες. Ειδικά για τους Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες, το ποσοστό προσαύξησης για τις σχολές εκτός ΤΕΦΑΑ μειώθηκε με τον νόμο 4777/2021, από τα προηγούμενα επίπεδα του 10%, 8% και 7% στα σημερινά 8%, 6% και 4%, αντίστοιχα.

Τι συμβαίνει όταν υπάρχει διπλή διάκριση;

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τους αθλητές που κατακτούν την πρώτη θέση τόσο σε Πανελλήνιους Αγώνες όσο και σε Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες, καθώς στην περίπτωση αυτή, η προσαύξηση αυξάνεται κατά μία ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το μεγαλύτερο από τα δύο προβλεπόμενα ποσοστά. Έτσι, ο υποψήφιος μπορεί να διεκδικήσει προσαύξηση 11% για τα τμήματα εκτός ΤΕΦΑΑ, αντί για 10%, και 21% για τα ΤΕΦΑΑ, αντί για 20%, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και προσκομίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για τις δύο διακρίσεις.

Οι διεθνείς διακρίσεις που δίνουν μεγαλύτερο πλεονέκτημα

Σημαντικά υψηλότερα ποσοστά προβλέπονται για επιτυχίες σε παγκόσμιες, πανευρωπαϊκές και άλλες διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις. Η κλίμακα διαφοροποιείται ανάλογα με τη θέση που κατακτήθηκε, την ηλικιακή κατηγορία και το αν ο υποψήφιος επιδιώκει την εισαγωγή του σε ΤΕΦΑΑ ή σε άλλο τμήμα.

Ενδεικτικά, προβλέπονται τα ακόλουθα ποσοστά:

1η έως 3η νίκη σε Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα παίδων-κορασίδων ή επίτευξη ευρωπαϊκής επίδοσης στην κατηγορία αυτή: 40% για τα ΤΕΦΑΑ και 20% για τα υπόλοιπα τμήματα.

4η έως 8η νίκη σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα παίδων-κορασίδων: 35% για τα ΤΕΦΑΑ και 15% για τα υπόλοιπα τμήματα.
4η έως 8η νίκη σε Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα νέων ανδρών-νέων γυναικών ή εφήβων-νεανίδων: 30% για τα ΤΕΦΑΑ και 20% για τα υπόλοιπα τμήματα.

4η έως 8η νίκη σε Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα παίδων-κορασίδων: 30% για τα ΤΕΦΑΑ και 15% για τα υπόλοιπα τμήματα.
1η έως 3η νίκη σε Μεσογειακούς Αγώνες: 30% για τα ΤΕΦΑΑ και 15% για τα υπόλοιπα τμήματα.

Σε ορισμένες άλλες περιπτώσεις, όπως η κατάκτηση συγκεκριμένων θέσεων σε Ολυμπιακούς Αγώνες, Παγκόσμια Πρωταθλήματα ή Πανευρωπαϊκά Πρωταθλήματα, προβλέπονται διαφορετικές ρυθμίσεις, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν εισαγωγή χωρίς ποσοτικό περιορισμό σε ορισμένες σχολές και προσαύξηση μορίων για άλλες. Για το λόγο αυτό, η ακριβής κατάταξη κάθε διάκρισης στην προβλεπόμενη κατηγορία είναι καθοριστική, αφού δεν αρκεί να πρόκειται γενικά για μια διεθνή επιτυχία.

Ποιοι μπορούν να εισαχθούν χωρίς ποσοτικό περιορισμό

Για ορισμένες κορυφαίες διεθνείς διακρίσεις, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει μια διαφορετική διαδρομή εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αντί, δηλαδή, να διεκδικούν θέση μέσω προσαυξημένων μορίων, οι δικαιούχοι μπορούν, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να εισαχθούν σε συγκεκριμένα τμήματα καθ’ υπέρβαση του αριθμού εισακτέων. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ορισμένες διακρίσεις σε Ολυμπιακούς Αγώνες, Παγκόσμια Πρωταθλήματα και Πανευρωπαϊκά Πρωταθλήματα.

Ενδεικτικά, προβλέπεται:

1η έως 6η νίκη σε Θερινούς ή Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες: δυνατότητα εισαγωγής σε οποιοδήποτε τμήμα ΑΕΙ, ΑΣΠΑΙΤΕ ή ΑΣΤΕ.
1η έως 6η νίκη σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ανδρών-γυναικών, νέων ή εφήβων: δυνατότητα εισαγωγής σε οποιοδήποτε τμήμα ΑΕΙ.
1η έως 3η νίκη σε Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ανδρών-γυναικών, νέων ή εφήβων: δυνατότητα εισαγωγής σε οποιοδήποτε τμήμα ΑΕΙ.
7η έως 8η νίκη σε Ολυμπιακούς Αγώνες: δυνατότητα εισαγωγής σε ΤΕΦΑΑ.
1η έως 3η νίκη σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα παίδων-κορασίδων ή σε Παγκόσμιους Σχολικούς Αγώνες: δυνατότητα εισαγωγής σε ΤΕΦΑΑ.

Το πλαίσιο περιλαμβάνει και άλλες ειδικές περιπτώσεις, καθώς και διαφορετικές προβλέψεις για την επίτευξη ή την ισοφάριση παγκόσμιων και πανευρωπαϊκών επιδόσεων. Και στην περίπτωση αυτή, η κατηγορία εισαγωγής δεν καθορίζεται μόνο από το αν η διάκριση είναι διεθνής, αλλά από τον ακριβή συνδυασμό διοργάνωσης, θέσης και ηλικιακής κατηγορίας.

Πώς μεταφράζεται η προσαύξηση σε μόρια

Η πρακτική σημασία της προσαύξησης γίνεται σαφέστερη μέσα από ένα παράδειγμα:

Αν υποτεθεί, ότι ένας υποψήφιος συγκεντρώνει 15.400 μόρια στις Πανελλαδικές Εξετάσεις και έχει κατακτήσει την πρώτη θέση σε Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες:

Για τμήμα εκτός ΤΕΦΑΑ, το προβλεπόμενο ποσοστό προσαύξησης είναι 8%. Η προσαύξηση αντιστοιχεί σε 1.232 μόρια, με αποτέλεσμα η τελική βαθμολογία να διαμορφώνεται σε 16.632 μόρια.

Εάν η βάση του τμήματος είναι 16.300 μόρια, ο υποψήφιος υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο, υπό την προϋπόθεση ότι πληροί όλες τις υπόλοιπες προϋποθέσεις και ότι μπορεί να εισαχθεί μέσω της ειδικής κατηγορίας. Αν, αντίθετα, έχει κατακτήσει την τρίτη θέση στους ίδιους αγώνες, το ποσοστό προσαύξησης είναι 4%. Στο ίδιο παράδειγμα, τα μόριά του θα ανέλθουν σε 16.016, δηλαδή θα παραμείνουν χαμηλότερα από τη συγκεκριμένη βάση, πράγμα που σημαίνει ότι η προσαύξηση δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την εισαγωγή σε οποιοδήποτε τμήμα.

Οι περιορισμοί

Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα που προβλέπονται για τους διακριθέντες αθλητές, υπάρχουν συγκεκριμένοι περιορισμοί. Ο πρώτος, αφορά στην Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ). Δηλαδή, ο υποψήφιος πρέπει να πληροί την ΕΒΕ του τμήματος με τη βαθμολογία του, χωρίς να υπολογίζεται η αθλητική προσαύξηση. Όπου απαιτείται, πρέπει επίσης να καλύπτει την ΕΒΕ ειδικού μαθήματος ή πρακτικής δοκιμασίας. Επομένως, η αθλητική διάκριση δεν καταργεί την υποχρέωση κάλυψης της ΕΒΕ.
Ο δεύτερος περιορισμός αφορά στο όριο των μορίων του τελευταίου εισαχθέντος με τη γενική σειρά. Για τις περιπτώσεις εισαγωγής με προσαύξηση, που προβλέπονται στις σχετικές διατάξεις, ο υποψήφιος πρέπει, μετά την προσαύξηση, να συγκεντρώνει τουλάχιστον το 100% των μορίων του τελευταίου εισαχθέντος με τη γενική σειρά στο ίδιο τμήμα και κατά το ίδιο ακαδημαϊκό έτος. Παράλληλα, πρέπει να υπάρχει διαθέσιμη θέση στην αντίστοιχη ειδική κατηγορία.

Πόσες επιπλέον θέσεις προβλέπονται στα πανεπιστήμια

Για τις κατηγορίες αθλητών που εισάγονται με προσαύξηση μορίων, η νομοθεσία προβλέπει θέσεις καθ’ υπέρβαση του αριθμού εισακτέων.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο που περιγράφεται στην εγκύκλιο για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, οι θέσεις αντιστοιχούν:
Σε ποσοστό 3% επιπλέον για τα υπόλοιπα πανεπιστημιακά τμήματα, την ΑΣΠΑΙΤΕ και τις ΑΣΤΕ.
Σε ποσοστό 20% επιπλέον για τα ΤΕΦΑΑ.

Όπως σημειώνεται, προκειμένου να διεκδικήσει την εισαγωγή του ο ενδιαφερόμενος, θα πρέπει να ελέγξει ότι έχει γίνει η εγγραφή της διάκρισης στον ειδικό πίνακα της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, καθώς και η έκδοση των απαιτούμενων διοικητικών πράξεων και βεβαιώσεων. Για τους αθλητές που επιδιώκουν να αξιοποιήσουν σχολικές διακρίσεις, προβλέπεται ειδική διαδικασία χορήγησης βεβαίωσης σχολικής αθλητικής διάκρισης.

Πόσο παλιά μπορεί να είναι μια αθλητική διάκριση

Ένα ακόμη ζήτημα που ενδιαφέρει τους υποψηφίους είναι το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο μπορούν να αξιοποιήσουν μια διάκριση. Για τις διεθνείς διακρίσεις, το σχετικό πλαίσιο προβλέπει ως αφετηρία την 30ή Ιανουαρίου 2013, ημερομηνία έναρξης ισχύος του νόμου 4115/2013. Για τις διακρίσεις σε Πανελλήνιους και Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες, λαμβάνονται υπόψη οι διακρίσεις της τελευταίας τετραετίας, σύμφωνα με τους ειδικότερους κανόνες που εφαρμόζονται για το αντίστοιχο ακαδημαϊκό έτος.
Για την εισαγωγή του 2026-2027, το χρονικό διάστημα που αναφέρεται για αυτές τις διακρίσεις είναι από την 1η Σεπτεμβρίου 2022 έως τις 31 Αυγούστου 2026, με ειδική πρόβλεψη για τις διακρίσεις του 2021.

Το δικαίωμα αξιοποίησης μιας διάκρισης μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας, να ασκηθεί και στα δύο αμέσως επόμενα ακαδημαϊκά έτη μετά την πρώτη αίτηση. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα επαναφοράς του δικαιώματος με νεότερη νίκη σε διαφορετική διοργάνωση. Υπογραμμίζεται, ότι επειδή οι χρονικοί κανόνες και οι εξαιρέσεις διαφοροποιούνται ανά κατηγορία, η τελική επιβεβαίωση πρέπει να γίνεται με βάση την εγκύκλιο του αντίστοιχου έτους και τα στοιχεία του συγκεκριμένου αθλητή.

Τι ισχύει για την εισαγωγή στα ΤΕΦΑΑ

Για τους μαθητές που επιθυμούν να ακολουθήσουν σπουδές στον χώρο της φυσικής αγωγής και του αθλητισμού, οι αθλητικές διακρίσεις μπορούν να προσφέρουν ιδιαίτερα σημαντικό πλεονέκτημα.

Όπως προαναφέρθηκε, σε αρκετές περιπτώσεις, τα ποσοστά προσαύξησης για τα ΤΕΦΑΑ είναι αισθητά υψηλότερα από εκείνα που ισχύουν για τα υπόλοιπα τμήματα. Για παράδειγμα, η πρώτη νίκη σε Πανελλήνιους ή Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες αντιστοιχεί σε προσαύξηση 20% για τα ΤΕΦΑΑ. Ωστόσο, η εισαγωγή σε αυτά τα τμήματα συνοδεύεται και από ειδικότερες απαιτήσεις. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται υποχρέωση παρακολούθησης της ειδικότητας του αθλήματος, στο οποίο επιτεύχθηκε η διάκριση, εφόσον το αντίστοιχο τμήμα προσφέρει τη συγκεκριμένη ειδικότητα.