Παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα ο εορτασμός της 26ης Οκτωβρίου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026 ο επίσημος εορτασμός στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με αφορμή την ημέρα του πολιούχου της πόλης, Αγίου Δημητρίου, την 114η επέτειο της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης και την επέτειο του Έπους του ’40.

Η πανηγυρική εκδήλωση θα αρχίσει στις 19:00, στην Αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου, συνδέοντας τρεις κορυφαίους σταθμούς της θρησκευτικής, ιστορικής και εθνικής μνήμης με την ακαδημαϊκή και πολιτιστική παράδοση του μεγαλύτερου πανεπιστημιακού ιδρύματος της Βόρειας Ελλάδας.

Ο εορτασμός αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η 26η Οκτωβρίου αποτελεί ημέρα με πολλαπλό συμβολισμό για τη Θεσσαλονίκη: είναι η ημέρα τιμής του πολιούχου της, αλλά και η επέτειος της απελευθέρωσής της το 1912, κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Παράλληλα, η σύνδεση της εκδήλωσης με το Έπος του ’40 έρχεται ως συνέχεια της ιστορικής μνήμης και της σημασίας των αγώνων για την ελευθερία και την εθνική ανεξαρτησία.

Από τον Άγιο Δημήτριο στο «Όχι» του Μεταξά - Ο πανηγυρικός της ημέρας

Κεντρική θέση στο πρόγραμμα θα έχει ο πανηγυρικός της ημέρας, τον οποίο θα εκφωνήσει ο ομότιμος καθηγητής της Έδρας Κοραή Νεοελληνικής και Βυζαντινής Ιστορίας, Γλώσσας και Λογοτεχνίας του King’s College London, Sir Roderick Beaton. Ο διακεκριμένος μελετητής της ελληνικής ιστορίας και λογοτεχνίας θα αναπτύξει το θέμα «Από τον Άγιο Δημήτριο στο “Όχι” του Μεταξά», προσεγγίζοντας, τη διαδρομή, που συνδέει διαφορετικές περιόδους της ελληνικής ιστορίας και διαφορετικές όψεις της ιστορικής συνείδησης.

Η αναφορά στον Άγιο Δημήτριο παραπέμπει στη μακραίωνη βυζαντινή και θρησκευτική παράδοση της Θεσσαλονίκης, ενώ το «Όχι» του 1940 σηματοδοτεί μια από τις καθοριστικές στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Δημιουργείται, έτσι, ένα πλαίσιο ιστορικής αναδρομής που εκτείνεται από τη βυζαντινή κληρονομιά έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, φωτίζοντας διαφορετικές εκφάνσεις της ελληνικής ιστορικής εμπειρίας.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι ο Sir Roderick Beaton έχει συνδέσει το ακαδημαϊκό του έργο με τη μελέτη της νεοελληνικής λογοτεχνίας, της γλώσσας και της ιστορικής εξέλιξης του ελληνικού κόσμου. Κατά συνέπεια, η παρουσία του στον εορτασμό προσδίδει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον στην εκδήλωση, καθώς η ιστορική μνήμη προσεγγίζεται μέσα από το πρίσμα της πανεπιστημιακής έρευνας και της ιστορικής ερμηνείας.

Η 26η Οκτωβρίου, ημέρα-ορόσημο για τη Θεσσαλονίκη

Η εορτή του Αγίου Δημητρίου κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορική και θρησκευτική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης. Ο πολιούχος της πόλης αποτελεί διαχρονικό σημείο αναφοράς για τους κατοίκους της, ενώ ο ναός του Αγίου Δημητρίου συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα μνημεία της βυζαντινής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η ίδια ημερομηνία συνδέεται άρρηκτα και με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης. Στις 26 Οκτωβρίου 1912, κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, η πόλη παραδόθηκε στον ελληνικό στρατό, έπειτα από την προέλασή του στη Μακεδονία. Η εξέλιξη αυτή αποτέλεσε καθοριστικό σταθμό για την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στο ελληνικό κράτος και διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό τη νεότερη ιστορική της πορεία. Το 2026 συμπληρώνονται 114 χρόνια από εκείνη την ιστορική ημέρα.

Στο ίδιο εορταστικό πλαίσιο εντάσσεται και η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940, η οποία τιμά την ελληνική αντίσταση απέναντι στο ιταλικό τελεσίγραφο και την είσοδο της χώρας στον πόλεμο.

Η συνεξέταση των τριών αυτών επετειακών αναφορών στον εορτασμό του Αριστοτελείου αναδεικνύει τη συνέχεια της ιστορικής μνήμης, από τη θρησκευτική παράδοση και την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης έως τους αγώνες του ελληνικού λαού κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η μουσική πλαισίωση του εορτασμού

Ξεχωριστό μέρος της τελετής θα αποτελέσει το μουσικό πρόγραμμα, στο οποίο θα συμπράξουν η Συμφωνική Ορχήστρα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, η Χορωδία «Γιάννης Μάντακας» και το Χορωδιακό Εργαστήρι του Τμήματος Μουσικών Σπουδών.

Τα μουσικά σύνολα του Πανεπιστημίου θα ερμηνεύσουν έργα των Aaron Copland, Μίκη Θεοδωράκη και Edward Elgar.

Ο Aaron Copland συγκαταλέγεται στις εμβληματικές μορφές της αμερικανικής μουσικής του 20ού αιώνα, με έργο που συνδέθηκε με την αναζήτηση μιας διακριτής αμερικανικής μουσικής ταυτότητας. Ο Μίκης Θεοδωράκης, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της σύγχρονης ελληνικής μουσικής, συνέδεσε τη δημιουργία του με την ελληνική ποίηση, την ιστορική μνήμη και τους κοινωνικούς αγώνες. Ο Edward Elgar, από την πλευρά του, αποτελεί μία από τις χαρακτηριστικές μορφές της αγγλικής μουσικής παράδοσης, με συνθέσεις που κατέχουν ξεχωριστή θέση στο διεθνές συμφωνικό ρεπερτόριο.
Σημειώνεται, ότι τη Συμφωνική Ορχήστρα και τις χορωδίες του Αριστοτελείου θα διευθύνει ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Μουσικών Σπουδών Βλαδίμηρος Συμεωνίδης, ενώ τη διδασκαλία των χορωδιών έχει αναλάβει η Εριφύλη Δαμιανού.

Το πρόγραμμα της τελετής

Η εκδήλωση θα ακολουθήσει την εξής σειρά:

Έναρξη: Απόδοση του Απολυτικίου του Αγίου Δημητρίου από τη Χορωδία «Γιάννης Μάντακας» του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, υπό τη διεύθυνση της Εριφύλης Δαμιανού.

Προσφώνηση: Χαιρετισμός από τον πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, καθηγητή Κυριάκο Αναστασιάδη.
Πανηγυρικός της ημέρας: Ομιλία του ομότιμου καθηγητή του King’s College London Sir Roderick Beaton, με θέμα «Από τον Άγιο Δημήτριο στο “Όχι” του Μεταξά».

Μουσικό πρόγραμμα: Έργα των Aaron Copland, Μίκη Θεοδωράκη και Edward Elgar από τη Συμφωνική Ορχήστρα του Αριστοτελείου, τη Χορωδία «Γιάννης Μάντακας» και το Χορωδιακό Εργαστήρι του Τμήματος Μουσικών Σπουδών.

Διεύθυνση ορχήστρας και χορωδιών: Βλαδίμηρος Συμεωνίδης, αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Μουσικών Σπουδών. Τη διδασκαλία των χορωδιών έχει αναλάβει η Εριφύλη Δαμιανού.

Λήξη: Απόδοση του Εθνικού Ύμνου από τα μουσικά σύνολα του Πανεπιστημίου.

Ο επίσημος εορτασμός θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026, στις 19:00, στην Αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα.

Για όσους δεν έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την τελετή με φυσική παρουσία, θα υπάρχει ζωντανή μετάδοση μέσω διαδικτύου. Η εκδήλωση θα μεταδοθεί μέσω live streaming στον σύνδεσμο: https://audiovisual.auth.gr/video/123798