Πρόεδρος ΕΟΦ για Μαζωνάκη: Κομπογιαννίτης όποιος μιλά για κβαντική ιατρική - Ανεβάζουν τις τιμές σε αμφιλεγόμενες θεραπείες για να φαίνονται premium

«Καταστρατηγήθηκε κάθε έννοια επιστημοσύνης» προκειμένου ορισμένες αμφιλεγόμενες πρακτικές να γίνουν ελκυστικές στους πελάτες, λέει ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, Σπύρος Σαπουνάς, μιλώντας στο Direct και τον Γιώργο Ευγενίδη με αφορμή την υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη και όσα έχουν έρθει στο φως για θεραπείες που προβάλλονται ως αναγεννητικές ή αντιγηραντικές.

Ο πρόεδρος του ΕΟΦ περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο πρακτικές χωρίς επιστημονική βάση επιχειρείται να αποκτήσουν την εικόνα μιας εξεζητημένης και αποκλειστικής θεραπείας.

«Ανεβάζουν τις τιμές για να δείξουν ότι αυτό που κάνουν είναι premium», αναφέρει, ενώ είναι κατηγορηματικός για τις ενέσιμες θεραπείες και την πλασμαφαίρεση εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος. Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι και για την αποκαλούμενη «κβαντική ιατρική».

«Αυθόρμητα σκέφτομαι “κομπογιαννίτης” όταν ακούω κβαντική ιατρική», αναφέρει, προσθέτοντας: «Στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, από την οποία αποφοίτησα, δεν υπήρχε αυτό». Όπως σημειώνει, δεν γνωρίζει τι ακριβώς περιλαμβάνει μια τέτοια παροχή υπηρεσιών, καθώς «δεν είναι κομμάτι της ιατρικής όπως την ξέρουμε».

Αναφερόμενος ειδικά στην πλασμαφαίρεση, ο κ. Σαπουνάς είναι κατηγορηματικός ότι δεν μπορεί να πραγματοποιείται σε ένα απλό ιατρείο ή διαμέρισμα. «Πλασμαφαίρεση δεν γίνεται με κανένα πλαίσιο εκτός νοσοκομείου», τονίζει, σημειώνοντας ότι ένας τέτοιος χώρος είναι ακατάλληλος και ότι η διαδικασία δεν μπορεί να γίνεται χωρίς την παρουσία του απαιτούμενου εξειδικευμένου προσωπικού. Σύμφωνα με τον ίδιο, πίσω από ορισμένες πρακτικές βρίσκεται η προσπάθεια να παρουσιαστεί ως πρωτοποριακό κάτι που στερείται επιστημονικής τεκμηρίωσης. «Είναι παγίδα. Προσπαθούν να κάνουν ελκυστικό κάτι που δεν έχει καμία επιστημονική βάση, για να ξεχωρίσουν. Ανεβάζουν τις τιμές για να δείξουν ότι αυτό που κάνουν είναι premium», λέει.

Κατά τον πρόεδρο του ΕΟΦ, τα social media και το lifestyle συνέβαλαν σημαντικά στη διόγκωση του ενδιαφέροντος γύρω από τέτοιες θεραπείες. Επαγγελματίες υγείας που επιδιώκουν να διαφοροποιηθούν, σημειώνει, μπορεί να οδηγούνται σε όλο και πιο ακραίες προτάσεις, ενώ γύρω από τη ζήτηση αυτή αναπτύσσεται και ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο.

«Οι ενδοφλέβιες ενέσεις απαγορεύονται εκτός νοσοκομείου»

Ο κ. Σαπουνάς επιμένει ιδιαίτερα στο ζήτημα των ενέσιμων σκευασμάτων που παρουσιάζονται, πολλές φορές, ως «βιταμίνες» ή προϊόντα αναζωογόνησης.

Όπως εξηγεί, από τη στιγμή που ένα προϊόν χορηγείται ενδοφλεβίως, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται όπως ένα απλό συμπλήρωμα που λαμβάνεται από το στόμα.

«Όλες οι ενέσιμες θεραπείες είναι φάρμακα», αναφέρει, εξηγώντας ότι ο ΕΟΦ εξετάζει εάν ένα προϊόν διαθέτει άδεια κυκλοφορίας και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να χορηγηθεί.

Η ενδοφλέβια χορήγηση, υπογραμμίζει, πρέπει να πραγματοποιείται σε νοσοκομειακό περιβάλλον, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, ειδικές κατηγορίες ασθενών.

Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι ο ΕΟΦ είχε εκδώσει ήδη πριν από την υπόθεση Μαζωνάκη τρεις σχετικές ανακοινώσεις, μεταξύ άλλων για τους κινδύνους από την αγορά φαρμάκων μέσω Διαδικτύου και για τις ενέσιμες πρακτικές που προωθούνται με τον ισχυρισμό της αναζωογόνησης ή της αντιγήρανσης.

«Έχουμε επιβάλει πολλές κυρώσεις. Έχουμε ανιχνεύσει το πρόβλημα εδώ και δύο χρόνια», αναφέρει, προσθέτοντας ότι ο αριθμός των σχετικών καταγγελιών έχει πολλαπλασιαστεί και ότι ο Οργανισμός ασχολείται διαρκώς με τέτοιες υποθέσεις.

«Δεν αναγνώρισα σχεδόν τίποτε από αυτά που είδα»

Ο πρόεδρος του ΕΟΦ αναφέρθηκε και στα προϊόντα που έχουν εμφανιστεί στο πλαίσιο της έρευνας για την υπόθεση Μαζωνάκη.

«Εγώ δεν αναγνώρισα σχεδόν τίποτε από αυτά που είδα», λέει, σημειώνοντας ότι υπάρχουν ερωτήματα για το πού παρασκευάζονται, με ποιον τρόπο διατίθενται και από ποιο φαρμακείο προέρχονται.

Ο ΕΟΦ, όπως διευκρινίζει, δεν έχει ακόμη κληθεί επισήμως από τις αρμόδιες αρχές για να τοποθετηθεί επί των συγκεκριμένων σκευασμάτων, αλλά θα συνεργαστεί εφόσον του ζητηθεί.

Σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα συνταγογράφησης, εξηγεί ότι ένας γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει ό,τι επιτρέπει το ηλεκτρονικό σύστημα, ωστόσο, όπως επισημαίνει για τα προϊόντα που έχουν παρουσιαστεί στην υπόθεση, «από όλα αυτά που είδαμε τίποτε δεν είναι συνταγογραφούμενο».

«Κομπογιαννίτης» και «κβαντική ιατρική»

«Αυθόρμητα σκέφτομαι “κομπογιαννίτης” όταν ακούω κβαντική ιατρική. Στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, από την οποία αποφοίτησα, δεν υπήρχε αυτό», λέει ο πρόεδρος του ΕΟΦ ερωτηθείς για την αποκαλούμενη «κβαντική ιατρική». «Δεν ξέρω ποια είναι η παροχή υπηρεσιών αυτή. Δεν είναι κομμάτι της ιατρικής όπως την ξέρουμε», προσθέτει.

Ο ίδιος θεωρεί κρίσιμη την «εγγραμματοσύνη υγείας»: ο πολίτης, όπως λέει, πρέπει να διαβάζει, να ενημερώνεται και να κάνει fact checking πριν εμπιστευθεί μια θεραπεία.

Η πρώτη συμβουλή του είναι να απευθύνεται σε αναγνωρισμένους επιστημονικούς φορείς. Η δεύτερη, να ζητά άδειες, πιστοποιήσεις και, όταν πρόκειται για ιατροτεχνολογικά προϊόντα, τα προβλεπόμενα πιστοποιητικά.

Μεγάλη αύξηση στα ενέσιμα φάρμακα αδυνατίσματος

Ο κ. Σαπουνάς αναφέρθηκε και στη μεγάλη αύξηση των πωλήσεων ενέσιμων φαρμάκων για την απώλεια βάρους. Όπως λέει, πρέπει να εξεταστεί σε ποιο βαθμό υπάρχει υπέρβαση στην κατανάλωσή τους και κατά πόσο συνταγογραφούνται σε περιπτώσεις στις οποίες το κίνητρο είναι κυρίως αισθητικό. Το φάρμακο, πάντως, δεν μπορεί να λειτουργήσει μόνο του. Όποιος ακολουθεί μια τέτοια θεραπεία πρέπει παράλληλα να γνωρίζει πώς χρειάζεται να τρέφεται, να ασκείται και να περιορίζει επιβαρυντικές συνήθειες, όπως το αλκοόλ και το κάπνισμα.

Εδώ εντοπίζει και μια ευρύτερη αδυναμία της ιατρικής πρακτικής: «Το πρόβλημα των γιατρών είναι η εύκολη λύση του φαρμάκου», λέει, αντί της προσπάθειας να εκπαιδευτεί ο ασθενής και να συμμετέχει ενεργά στη φροντίδα της υγείας του.

Κατά τον ίδιο, οι Έλληνες γιατροί «δίνουν λίγο παραπάνω φάρμακα», ενώ θεωρεί ότι ο ψηφιακός φάκελος υγείας μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τον καλύτερο έλεγχο της συνταγογράφησης.

Ο πρόεδρος του ΕΟΦ αναφέρθηκε και στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για αυτοδιάγνωση και στην τάση ασθενών να αναζητούν μόνοι τους διάγνωση ή θεραπεία. Η τεχνητή νοημοσύνη, προειδοποιεί, κάνει λάθη και δεν μπορεί να υποκαταστήσει ούτε τη λήψη του ιατρικού ιστορικού ούτε τη φυσική εξέταση. «Πρέπει να δούμε τον άρρωστό μας για να υπάρχει συνταγογράφηση», σημειώνει, υπογραμμίζοντας τη σημασία της φυσικής επαφής του ασθενούς με τον γιατρό.

Ο ίδιος εκτιμά ότι η υπόθεση Μαζωνάκη θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αντιμετωπίζουν στο εξής μη συμβατικές θεραπείες και υπηρεσίες υγείας. «Δεν θα ξεχαστεί εύκολα. Τραυμάτισε πολύ κόσμο. Ακόμα κι εγώ εξεπλάγην», λέει, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι μετά όσα συνέβησαν οι πολίτες θα στρέφονται περισσότερο στους επίσημους επιστημονικούς φορείς.