Η παραλία του Ελαφονησίου στα Χανιά στις καλύτερες του κόσμου

Νέα, διεθνή διάκριση έλαβε η περιοχή του Ελαφονησίου στα Χανιά, λαμβάνοντας την δεύτερη θέση στην παγκόσμια κατάταξη και την πρώτη στην Ευρώπη, στα Travellers' Choice Awards - Best of the Best Beaches 2026 του Tripadvisor, ενώ το 2025 κατείχε την πρώτη θέση παγκοσμίως. Επίσης, ο Μπάλος βρίσκεται φέτος στην 3η θέση παγκοσμίως.

Σύμφωνα με κοινή δήλωση των δημάρχων Κισσάμου Γιώργο Μυλωνάκη και Καντάνου-Σελίνου Αντώνιο Περράκη, «οι διακρίσεις αυτές ξεπερνούν τα διοικητικά όρια των Δήμων Καντάνου-Σελίνου και Κισσάμου. Το Ελαφονήσι και ο Μπάλος είναι δύο προορισμοί παγκόσμιας αναγνωρισιμότητας, που συμβάλλουν καθοριστικά στην τουριστική εικόνα της Κρήτης και της Ελλάδας. Αυτή η επιτυχία, όμως, δημιουργεί και μια πολύ μεγάλη ευθύνη: να προστατεύσουμε αυτό που ολόκληρος ο κόσμος έρχεται να γνωρίσει».

Όπως αναφέρουν, τα τελευταία χρόνια οι Δήμοι Καντάνου-Σελίνου και Κισσάμου επέλεξαν συνειδητά έναν δρόμο δύσκολο και απαιτητικό. Με προτεραιότητα την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση, προχώρησαν σε αποφάσεις που περιόρισαν σημαντικά την εκμετάλλευση της περιοχής. Επέλεξαν να αναλάβουν το πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος, προτάσσοντας τη μακροπρόθεσμη προστασία του Ελαφονησίου. Αποφάσεις που αφορούν σε ομπρέλες, πρόσβαση οχημάτων, φύλαξή της παραλίας 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, 365 ημέρες τον χρόνο, τοποθέτηση περιφράξεων για την προστασία των αμμοθινών και των κέδρων, ενώ οι δύο δήμοι έδωσαν παράλληλα σημαντικές θεσμικές και νομικές μάχες. Υπερασπίστηκαν ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας το πλαίσιο προστασίας και την απαγόρευση εισόδου οχημάτων, προάσπισαν τον δασικό χαρακτήρα της έκτασης απέναντι σε αντιρρήσεις ιδιωτικής εταιρείας και, κατά τη διαβούλευση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης, διεκδίκησαν και πέτυχαν τον διπλασιασμό της έκτασης της Ζώνης Προστασίας της Φύσης.

Υπάρχει, όμως, ένα σημείο που πρέπει να γίνει απολύτως κατανοητό και αυτό αφορά στην ευθύνη, όπως επισημαίνουν, για τη διαχείριση μίας προστατευόμενης περιοχής όπως το Ελαφονήσι, που δεν ανήκει μόνο στους δύο δήμους. Με τον ν. 4685/2020 η Πολιτεία δημιούργησε τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής - ΟΦΥΠΕΚΑ, ως τον κεντρικό φορέα συντονισμού της διακυβέρνησης και διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος και των προστατευόμενων περιοχών της χώρας.

Για το Ελαφονήσι, ο ΟΦΥΠΕΚΑ προχώρησε στην ανάθεση ειδικού έργου για την «Εκπόνηση σχεδίων διαχείρισης για τη ρύθμιση των δραστηριοτήτων αναψυχής σε περιοχές της Δυτικής Κρήτης. Το έργο αφορά συγκεκριμένα το Ελαφονήσι, τα Φαλάσαρνα και τον Μπάλο-Γραμβούσα και έχει ως αντικείμενο ακριβώς αυτό που σήμερα αποτελεί το μεγάλο ζητούμενο. Πώς και μέχρι ποιο σημείο μπορούν να αναπτύσσονται δραστηριότητες αναψυχής σε αυτά τα εξαιρετικά ευαίσθητα οικοσυστήματα».

Σύμφωνα με τους δημάρχους, οι Δήμοι Καντάνου-Σελίνου και Κισσάμου, παρότι έχουν ζητήσει επισήμως από τις 26 Μαΐου να λάβουν το σύνολο των παραδοτέων της, μέχρι σήμερα δεν έχουν λάβει καμία ανταπόκριση από τον ΟΦΥΠΕΚΑ. «Παράλληλα, παραμένει σε εκκρεμότητα η Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας Επισκεπτών, την οποία, ως αρμόδιος φορέας διαχείρισης, ο ΟΦΥΠΕΚΑ οφείλει να υλοποιήσει. Η μελέτη είναι κρίσιμη για τον επιστημονικό προσδιορισμό του μέγιστου επιτρεπόμενου αριθμού επισκεπτών, καθώς και των εγκαταστάσεων που μπορεί να φιλοξενήσει η παραλία του Ελαφονησίου και η απέναντι ακτή της Βουλισμένης. Αντίστοιχα, σε θεσμικό επίπεδο παραμένει η ολοκλήρωση της διαδικασίας από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την έκδοση του προβλεπόμενου Προεδρικού Διατάγματος, ώστε οι ζώνες, οι χρήσεις και οι όροι προστασίας του Ελαφονησίου να αποκτήσουν μόνιμη και δεσμευτική ισχύ», επισημαίνουν οι κκ Μυλωνάκης και Περράκης.

Το Ελαφονήσι τονίζουν, δεν έχει απεριόριστες αντοχές. «Η εμπειρία άλλων παγκόσμιων προορισμών έχει δείξει ότι, όταν η εκμετάλλευση ξεπερνά τα όρια που μπορεί να αντέξει ένας τόπος, υποβαθμίζεται σταδιακά το ίδιο το φυσικό περιβάλλον που δημιούργησε την αξία του. Στο Ελαφονήσι έχουμε ακόμη τη δυνατότητα να το προλάβουμε. Η ολοκλήρωση της προσπάθειας προϋποθέτει πλέον την ενεργοποίηση όλων των αρμόδιων φορέων και την άσκηση των αρμοδιοτήτων που ο καθένας έχει. Η παγκόσμια αναγνώριση του Ελαφονησίου είναι μια μεγάλη επιτυχία για την Κρήτη και την Ελλάδα. Η διαφύλαξή του είναι ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη», τονίζουν ξεκαθαρίζοντας παράλληλα: «Τα παραπάνω αφορούν εξίσου τον Μπάλο, τη Γραμβούσα και τα Φαλάσαρνα, περιοχές του Δικτύου Natura 2000 που ανήκουν διοικητικά στον Δήμο Κισσάμου και αντιμετωπίζουν αντίστοιχες πιέσεις. Η ανάγκη είναι κοινή. Η διεθνής αναγνώριση αυτών των μοναδικών προορισμών να συνοδεύεται από την προστασία που απαιτεί η φυσική τους αξία».