Προσκυνήματα, λιτανείες, θαυματουργές εικόνες και τοπικές παραδόσεις συνθέτουν τον ιδιαίτερο «χάρτη» της Μακεδονίας για τον εορτασμό του
Δεκαπενταύγουστου, που αποτελεί από τις σημαντικότερες γιορτές της
Ορθοδοξίας.
Η τιμή προς την Παναγία αποκτά ξεχωριστό χαρακτήρα από τις πλαγιές του Βερμίου και την
Παναγία Σουμελά έως τα μοναστήρια και τις εκκλησίες της Κοζάνης, της Πιερίας, των Σερρών, της Χαλκιδικής με χιλιάδες πιστούς να συμμετέχουν στις λατρευτικές εκδηλώσεις και τα έθιμα που διατηρούνται ζωντανά στο πέρασμα των αιώνων. Όπως κάθε χρόνο στο επίκεντρο των εορταστικών εκδηλώσεων για τον Δεκαπενταύγουστο στην Βόρεια Ελλάδα βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγία Σουμελά στην Καστανιά Ημαθίας. Φέτος τις εκδηλώσεις τιμά με την παρουσία του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασιούλας .
Οι εκδηλώσεις έχουν ξεκινήσει από χθες και σήμερα το πρωί θα τελεστεί η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία. Μετά την ολοκλήρωσή της και σύμφωνα με το πρόγραμμα θα γίνει η καθιερωμένη λιτάνευση της εικόνας και της Παναγίας Σουμελά και η κατάθεση στεφάνων στην προτομή του Αλέξανδρου Υψηλάντη.
Κατά την διάρκεια των εκδηλώσεων στον κ Τασιούλα θα απονεμηθεί ο Μεγαλόσταυρος των Μεγαλοκομνηνών Αυτοκρατόρων της Τραπεζούντος.
Η Παναγία Σουμελά και η θαυματουργή εικόνα
Ήδη πλήθος πιστών από όλο τον κόσμο έχει καταφθάσει στις καταπράσινες πλαγιές του Βερμίου για το εμβληματικότερο προσκύνημα του Ποντιακού Ελληνισμού.
To προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο Ημαθίας ξεκίνησε το 1951, χρονιά που εγκαταστάθηκε η ιστορική εικόνα στη νέα της κατοικία. Την εικόνα είχε μεταφέρει από το Μοναστήρι του όρους Μελά του Πόντου ο αείμνηστος Αρχιμανδρίτης Αμβρόσιος Σουμελιώτης, το 1931.
Στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα της «Παναγίας Σουμελά» φυλάσσονται, επίσης, ο βαρύτιμος και ευμεγέθης Σταυρός, που φέρει Τίμιο ξύλο, δωρεά του αυτοκράτορα Εμμανουήλ Γ΄ (1390-1417) του Μεγαλοκομνηνού προς την παλαίφατη Πατριαρχική Μονή της Παναγίας Σουμελά του Πόντου και το χειρόγραφο Ευαγγέλιο, του Οσίου Χριστοφόρου, ηγουμένου της Μονής της Παναγίας Σουμελά του Πόντου (644), τα οποία είχε φέρει ο Αμβρόσιος Σουμελιώτης, επίσης το 1931.
Εκεί βρίσκεται και ο ενεπίγραφος χρυσοκέντητος Επιτάφιος της Μονής Σουμελά, που παραχωρήθηκε στη Μονή από το Μουσείο Μπενάκη το 1997. Στο σκευοφυλάκιο της Μονής φυλάσσονται και άλλα κειμήλια επισκέψιμα από το κοινό.
Δυτική Μακεδονία: Το έθιμο των καβαλάρηδων στο Μικρόκαστρο Κοζάνης
Τον Δεκαπενταύγουστο, δεκάδες άλογα, καλοστολισμένα και καλοταϊσμένα ξεκινούν με τους καβαλάρηδές τους μια εντυπωσιακή πομπή προς την Ιερά Μονή της Παναγίας του Μικροκάστρου, στη Σιάτιστα Κοζάνης, για να την προσκυνήσουν, στους ήχους του τραγουδιού «λάμπουν τα χιόνια στα βουνά, λάμπουν και τα λαγκάδια».
Οι καλύτερες παρέες των καβαλάρηδων βραβεύονται, υπό το βλέμμα του πλήθους των επισκεπτών που καταφθάνουν κάθε χρόνο στη Σιάτιστα για να το δουν από κοντά και να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας που χρονολογείται από το 1603.
Το έθιμο, σύμφωνα με τους λαογράφους, καθιερώθηκε την περίοδο της τουρκοκρατίας, καθώς ο πληθυσμός ένιωθε την ανάγκη να διατρανώσει την λεβεντιά του, αλλά και την ελπίδα για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού.
Σήμερα και σύμφωνα με το πρόγραμμα νωρίς το πρωί, οι παρέες των καβαλλάρηδων με τις παραδοσιακές φορεσιές και τα καταστόλιστα άλογα θα συγκεντρωθούν στην πλατεία της Χώρας (Άνω Σιάτιστα) .Θα κατευθυνθούν έφιπποι μέσω του παραδοσιακού μονοπατιού «Χαΐρι» στο Ιερό Προσκύνημα του Μικροκάστρου για προσκύνημα. Το μεσημέρι (13.30) επιστρέφουν και γίνεται η μεγάλη παρέλαση -η είσοδος των Καβαλάρηδων στη Σιάτιστα, με επίσημη υποδοχή στην πλατεία της Χώρας.Το απόγευμα ξεκινάει το παραδοσιακό γλέντι με χάλκινα σε ολόκληρη την πόλη, το οποίο κρατάει μέχρι το πρωί
