Γιατί συγκρούστηκαν τα δύο ελικόπτερα: Ο ανθρώπινος παράγοντας και οι πρώτες εκτιμήσεις, τι λέει στο protothema ερευνητής αεροπορικών ατυχημάτων

Τη δική του πρώτη τεχνική εκτίμηση για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε η τραγωδία στην περιοχή της Ψάθας με την σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων καταθέτει, μιλώντας στο protothema.gr, ο αεροναυπηγός και ερευνητής αεροπορικών ατυχημάτων Φαίδων Καραϊωσηφίδης.

Από το τραγικό συμβάν τη ζωή τους έχασαν ο Δανός χειριστής και ο Έλληνας συντονιστής που βρισκόντουσαν στο ελικόπτερο που κατέπεσε στο πεδίο της πυρκαγιάς, ενώ ο Βρετανός χειριστής και ο Έλληνας συντονιστής του άλλου ελικοπτέρου μεταφέρθηκαν στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας.

Ο κ. Καραϊωσηφίδης ξεκαθαρίζει εξαρχής ότι πρόκειται για μια αρχική αξιολόγηση που βασίζεται στα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία και στο βίντεο ντοκουμέντο που ήρθε στη δημοσιότητα από το συμβάν, υπογραμμίζοντας ότι οποιοδήποτε οριστικό συμπέρασμα μπορεί να εξαχθεί μόνο μετά την επίσημη διερεύνηση του ατυχήματος.

Σύμφωνα με πληροφορίες, πάντως, ο διασωθείς πιλότος φέρεται να λέει ότι δεν είδε το ελικόπτερο που προπορευόταν ελαφρώς, δεν είχε οπτική.

Ωστόσο, δεν έχει δώσει ακόμη κατάθεση, καθώς νοσηλεύεται, ενώ κρίσιμο στοιχείο για τη διαστική διερεύνηση του δυστυχήματος είναι οι επικοινωνίες των δύο χειριστών, τα κρίσιμα λεπτά πριν τη σύγκρουση.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες το συντονιστικό ελικόπτερο κατευθύνει τα πτητικά μέσα στα σημεία των ρίψεων, ωστόσο, οι πιλότοι που πετούν μαζί συνεννοούνται μεταξύ τους. Τη διερεύνηση των αιτιών και των συνθηκών του δυστυχήματος, αναλαμβάνει αυτοδικαίως ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ. 


Όπως σημειώνει ο κ. Καραϊωσηφίδης τα δύο ελικόπτερα τύπου Bell 214ST, τα οποία είναι μισθωμένα από την αυστραλιανή εταιρεία McDermott Aviation, επιχειρούσαν σε σχηματισμό κατά τη διάρκεια της αεροπυρόσβεσης, μια διαδικασία που διέπεται από αυστηρούς κανόνες συντονισμού και συγκεκριμένες επιχειρησιακές διαδικασίες.

«Η αεροπυρόσβεση γίνεται με αυστηρό συντονισμό»

Ο ίδιος  εξηγεί ότι στις επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης προηγείται συνήθως ένα συντονιστικό ελικόπτερο της Πυροσβεστικής, το οποίο λειτουργεί ως «ιπτάμενος πύργος ελέγχου», οργανώνοντας την είσοδο και έξοδο των εναέριων μέσων από την περιοχή της πυρκαγιάς.

«Τα εναέρια μέσα επιχειρούν σε σχηματισμούς. Δεν μπλέκονται αεροπλάνα με ελικόπτερα και, κατά κανόνα, επιχειρούν ομοειδή μέσα μαζί. Δηλαδή, επιχειρούν μαζί τα Canadair, μαζί τα μεγάλα ελικόπτερα, μαζί τα μικρότερα. Κάθε σχηματισμός έχει τον επικεφαλής του, ο οποίος, αφού συντονιστεί με το συντονιστικό ελικόπτερο, δίνει τις τελευταίες οδηγίες για τον άξονα προσβολής και τον τρόπο προσέγγισης», αναφέρει.

Τα ερωτήματα

Αναφερόμενος στα πρώτα διαθέσιμα οπτικά στοιχεία, ο αεροναυπηγός επισημαίνει ότι οι εκτιμήσεις βασίζονται αποκλειστικά στο βίντεο που έχει δημοσιοποιηθεί.

«Από ό,τι φαίνεται στο βίντεο, το οποίο πάντως δεν είναι ιδανικό για ασφαλή συμπεράσματα, εφόσον δεν υπάρχει άλλο ελικόπτερο μπροστά από τον σχηματισμό, το δεύτερο ελικόπτερο φαίνεται να προσέκρουσε στο πρώτο, που ήταν ο επικεφαλής του σχηματισμού».

Ο ίδιος τονίζει ότι το βασικό αντικείμενο της έρευνας δεν είναι μόνο η σύγκρουση, αλλά κυρίως οι λόγοι που οδήγησαν τα δύο ελικόπτερα να βρεθούν τόσο κοντά.

«Το λεπτό σημείο είναι γιατί τα δύο ελικόπτερα βρέθηκαν τόσο κοντά μεταξύ τους. Γιατί έσπασε ο σχηματισμός; Γιατί στην καθοδική πορεία το δεύτερο ελικόπτερο φαίνεται να είχε μεγαλύτερο ρυθμό καθόδου και πλησίασε το πρώτο; Αυτά είναι τα κρίσιμα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν από την έρευνα».

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν αρκετά πιθανά σενάρια, χωρίς να μπορεί αυτή τη στιγμή να αποκλειστεί κανένα.

«Θα μπορούσαν να έχουν επηρεάσει καθοδικά ρεύματα αέρα, πλευρικές ριπές ανέμου ή ακόμη και κάποια μηχανική βλάβη. Ο ανθρώπινος παράγοντας επίσης δεν απουσιάζει ποτέ από τα αεροπορικά συμβάντα. Όμως δεν μπορεί να γίνει διερεύνηση εξ αποστάσεως και με τα στοιχεία που έχουμε σήμερα».

Περιγράφοντας την αλληλουχία των γεγονότων, ο κ. Καραϊωσηφίδης εκτιμά ότι το σύστημα προσγείωσης του δεύτερου ελικοπτέρου ήρθε σε επαφή με το κύριο στροφείο του πρώτου.

«Αυτό που φαίνεται να συνέβη είναι ότι τα πέδιλα του δεύτερου ελικοπτέρου χτύπησαν το στροφείο του πρώτου. Από εκείνη τη στιγμή το πρώτο ελικόπτερο ουσιαστικά έπαψε να είναι ελικόπτερο. Μετά την καταστροφή του στροφείου ακολούθησε καταστροφική αστοχία στο κιβώτιο μετάδοσης κάτω από τους κινητήρες, προκλήθηκε έκρηξη και πυρκαγιά και αυτό που κατέπεσε ήταν πλέον συντρίμμια».

Αντίθετα, όπως επισημαίνει, το δεύτερο ελικόπτερο, παρά τις εμφανείς ζημιές που υπέστη, διατήρησε την ικανότητα πτήσης. «Παρότι υπέστη σοβαρές ζημιές, παρέμεινε ελικόπτερο. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα στον κυβερνήτη του, εφόσον ήταν εκπαιδευμένος, να εκτελέσει αναγκαστική προσγείωση».

«Όλα τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά»

Ο αεροναυπηγός απέφυγε να προδικάσει τα αίτια του περιστατικού, επιμένοντας ότι μόνο η επίσημη διερεύνηση θα δώσει απαντήσεις.

«Δεν μπορούμε αυτή τη στιγμή να πούμε τι ακριβώς συνέβη. Όλα τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά, ακόμη και εκείνο της μηχανικής βλάβης σε ένα από τα δύο ελικόπτερα. Δεν πρέπει να αποδίδονται ευθύνες πριν ολοκληρωθεί η διερεύνηση. Η αιτία θα προκύψει μόνο μέσα από την επίσημη έρευνα και τα πραγματικά στοιχεία».

Η ανακοίνωση της Πυροσβεστικής για την σύγκρουση

«Κατά τη διάρκεια δασοπυρόσβεσης στην περιοχή της Ψαθάς Αττικής, συγκρούστηκαν δύο μισθωμένα ελικόπτερα τύπου BELL, τα οποία επιχειρούσαν στο έργο της κατάσβεσης της μεγάλης πυρκαγιάς της Αττικο-Βοιωτίας.

Άμεσα κινητοποιήθηκαν δυνάμεις έρευνας και διάσωσης του Πυροσβεστικού Σώματος, οι οποίες ολοκλήρωσαν τον εντοπισμό και την περισυλλογή όλων των μελών των πληρωμάτων. Τον συντονισμό έκανε ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος Θεόδωρος Βάγιας.

Στα δύο ελικόπτερα επέβαιναν συνολικά τέσσερις (4) άνδρες, εκ των οποίων δύο (2) ημεδαποί και δύο (2) αλλοδαποί υπήκοοι. Δύο (2) από τους επιβαίνοντες εντοπίστηκαν σώοι, ενώ δύο (2) ακόμη ανασύρθηκαν χωρίς τις αισθήσεις τους και παρελήφθησαν από ασθενοφόρα του Ε.Κ.Α.Β.

Στις έρευνες συμμετείχαν οι επίγειες πυροσβεστικές δυνάμεις που επιχειρούσαν ήδη στην ευρύτερη περιοχή της Ψαθάς για την αντιμετώπιση της δασικής πυρκαγιάς. Τα δύο ελικόπτερα είχαν απογειωθεί από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Τα ακριβή αίτια και οι συνθήκες του συμβάντος διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές».