Έρχεται ο πρώτος καύσωνας του καλοκαιριού με θερμοκρασίες έως 42 βαθμούς, γιατί οι πόλεις μετατρέπονται σε «θερμικές παγίδες»

Ο πρώτος καύσωνας του φετινού καλοκαιριού αναμένεται να κάνει την εμφάνισή του τις επόμενες ημέρες, με τη θερμοκρασία να ανεβαίνει αισθητά και τον υδράργυρο να φθάνει τοπικά ακόμη και τους 41 με 42 βαθμούς Κελσίου.

Όπως προειδοποίησε ο μετεωρολόγος του protothema.gr, Γιώργος Τσατραφύλλιας, από την Κυριακή 19 Ιουλίου έως και την Τρίτη 21 Ιουλίου η χώρα θα βρεθεί σε συνθήκες καύσωνα, με τις πιο ευπαθείς στη ζέστη περιοχές να αντιμετωπίζουν τις υψηλότερες θερμοκρασίες. Ειδικότερα, στη Θεσσαλία, τη Φθιώτιδα, την Αιτωλοακαρνανία, τη Βοιωτία και την Κεντρική Μακεδονία ο υδράργυρος αναμένεται να «φλερτάρει» με τους 41 έως 42 βαθμούς Κελσίου.

Ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες προβλέπονται και στην Αττική. Την Κυριακή η θερμοκρασία θα ξεπεράσει τους 38 βαθμούς, ενώ τη Δευτέρα και την Τρίτη αναμένεται να πλησιάσει τοπικά ακόμη και τους 40 βαθμούς Κελσίου. Μετά την κορύφωση της ζέστης, πάντως, διαφαίνεται σημαντική πτώση της θερμοκρασίας, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση και να βάλει τέλος στις συνθήκες καύσωνα.

Μικρή άνοδος της θερμοκρασίας από σήμερα

Για σήμερα, Σάββατο 18 Ιουλίου, η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία προβλέπει γενικά αίθριο καιρό, με πρόσκαιρες νεφώσεις κατά τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά. Τοπικοί όμβροι αναμένεται να εκδηλωθούν στα ορεινά, ενώ στα ορεινά της Μακεδονίας δεν αποκλείονται μεμονωμένες καταιγίδες.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις με ένταση 3 έως 5 μποφόρ και στο Αιγαίο 6, πρόσκαιρα τοπικά 7 μποφόρ, με βαθμιαία εξασθένηση. Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο και θα φθάσει στις Κυκλάδες τους 32 βαθμούς, στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα τους 34 με 36 βαθμούς και στα ηπειρωτικά τους 37 με 38, ενώ τοπικά θα αγγίξει τους 39 βαθμούς Κελσίου.

Γιατί οι πόλεις υπερθερμαίνονται

Καθώς το νέο κύμα ζέστης πλησιάζει, το meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών επισημαίνει ότι οι υψηλές θερμοκρασίες γίνονται ακόμη πιο έντονες μέσα στις πόλεις, εξαιτίας του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας.

Οι πόλεις αναπτύσσουν το δικό τους μικροκλίμα. Η άσφαλτος, το σκυρόδεμα, η πυκνή δόμηση, η περιορισμένη βλάστηση και η μειωμένη κυκλοφορία του αέρα ευνοούν τη συσσώρευση θερμότητας μέσα στον αστικό ιστό. Αποτέλεσμα είναι οι αστικές περιοχές να παραμένουν θερμότερες από τις γύρω περιαστικές και αγροτικές ζώνες, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των βραδινών και νυχτερινών ωρών.

Η έλλειψη σκίασης και φυσικού δροσισμού, οι επιφάνειες που απορροφούν την ηλιακή ακτινοβολία, αλλά και η θερμότητα που παράγεται από οχήματα, κλιματιστικά και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Ένα από τα σοβαρότερα χαρακτηριστικά της αστικής θερμικής νησίδας είναι ότι τα κτίρια και οι επιφάνειες απελευθερώνουν σταδιακά κατά τη διάρκεια της νύχτας τη θερμότητα που συγκράτησαν μέσα στην ημέρα. Έτσι περιορίζεται η νυχτερινή δροσιά, η οποία είναι απαραίτητη για να ανακάμψει ο ανθρώπινος οργανισμός έπειτα από πολλές ώρες έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες.

Η παρατεταμένη θερμική καταπόνηση επηρεάζει περισσότερο τους ηλικιωμένους, τα παιδιά, τα άτομα με προβλήματα υγείας, τους εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους και όσους δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους.

Οι λύσεις για πιο δροσερές πόλεις

Σύμφωνα με το meteo.gr, η αντιμετώπιση της αστικής ζέστης απαιτεί συνδυασμό παρεμβάσεων στον δημόσιο χώρο, στα κτίρια και στις υποδομές. Το περισσότερο αστικό πράσινο, η δημιουργία σκιασμένων δημόσιων χώρων και κέντρων δροσιάς, οι ανοιχτοί χώροι που διευκολύνουν την κυκλοφορία του αέρα, καθώς και τα σημεία με νερό και σκιά μπορούν να μειώσουν σημαντικά την έκθεση των πολιτών στις υψηλές θερμοκρασίες.

Σημαντικό ρόλο μπορούν επίσης να διαδραματίσουν οι κανονισμοί δόμησης που είναι προσαρμοσμένοι στις νέες κλιματικές συνθήκες, αλλά και η χρήση ανακλαστικών ή ανοιχτόχρωμων υλικών στις στέγες, στους δρόμους και στις επιφάνειες των κτιρίων.

Οι λύσεις, πάντως, δεν μπορούν να είναι ίδιες για όλες τις περιοχές. Χρειάζεται να σχεδιάζονται με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε πόλης και γειτονιάς, τα σημεία όπου συγκεντρώνεται περισσότερη θερμότητα, αλλά και τις ανάγκες των ανθρώπων που είναι περισσότερο ευάλωτοι στη ζέστη.

Τα σχετικά γραφικά προέρχονται από το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών και αποδόθηκαν στα ελληνικά από το meteo.gr και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, στο πλαίσιο συνεργασίας για την καλύτερη ενημέρωση του ελληνόφωνου κοινού γύρω από τους κλιματικούς κινδύνους.