Χριστοδουλίδης από την Αστάνα: Σημαντική η στάση του Καζακστάν στο Κυπριακό, στηρίζει την εδαφική μας ακεραιότητα

Η πρώτη επίσκεψη Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Καζακστάν καταγράφεται ως σημαντική εξέλιξη στις διμερείς σχέσεις Λευκωσίας και Αστάνα, αλλά και ως μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της Κύπρου να ενισχύσει την παρουσία της σε μια περιοχή με αυξανόμενο γεωπολιτικό και οικονομικό ενδιαφέρον. Παράλληλα το Καζακστάν θεωρείται από την Τουρκία ως προνομιακός συνομιλητής και εταίρος.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης συναντήθηκε στην Αστάνα με τον Πρόεδρο του Καζακστάν Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ, με τις δύο πλευρές να δίνουν έμφαση στην αναβάθμιση των πολιτικών, οικονομικών και επιχειρηματικών σχέσεων. Η επίσκεψη συνοδεύτηκε από την απονομή στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας του παρασήμου του Τάγματος της Φιλίας, από την έναρξη απευθείας αεροπορικής σύνδεσης Λάρνακας, Αστάνα και Αλμάτι, καθώς και από την ίδρυση πρεσβειών στις δύο πρωτεύουσες.

Νέο επίπεδο στις διμερείς σχέσεις

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την επίσκεψη ιστορική, σημειώνοντας ότι αποτελεί ορόσημο από την εγκαθίδρυση των διπλωματικών σχέσεων Κύπρου και Καζακστάν το 1992. Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος Τοκάγιεφ ανέφερε ότι η Κύπρος είναι για το Καζακστάν ένας από τους πιο αξιόπιστους εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπογραμμίζοντας ότι ο πολιτικός διάλογος μεταξύ των δύο χωρών ενισχύεται σταθερά.

Η λειτουργία πρεσβειών σε Αστάνα και Λευκωσία δίνει πλέον μόνιμο θεσμικό πλαίσιο στις σχέσεις των δύο χωρών. Η απευθείας αεροπορική σύνδεση, πέραν του συμβολισμού, δημιουργεί προϋποθέσεις για ανάπτυξη του τουρισμού, του εμπορίου και των επιχειρηματικών επαφών.

Η Λευκωσία επιδιώκει να αξιοποιήσει τη θέση της ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης, παρουσιάζοντας την Κύπρο ως σταθερό και προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον για χώρες που αναζητούν ευρωπαϊκή πρόσβαση. Το Καζακστάν, από την άλλη, προβάλλει τον ρόλο του ως οικονομικός και μεταφορικός κόμβος στην Κεντρική Ασία.

Η σημασία της Αστάνα για τη Λευκωσία

Η επίσκεψη έχει ιδιαίτερη αξία λόγω της θέσης που κατέχει το Καζακστάν στην Κεντρική Ασία και των σχέσεων που διατηρεί με την Τουρκία. Η Αστάνα συμμετέχει στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών, όπου η Άγκυρα επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να ενισχύσει την πολιτική της επιρροή και να προωθήσει, έστω και εμμέσως, το κατοχικό καθεστώς της βόρειας Κύπρου.

Για τη Λευκωσία, η διατήρηση καθαρής θέσης από χώρες όπως το Καζακστάν στο Κυπριακό έχει ουσιαστική σημασία. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ευχαρίστησε δημοσίως τον Πρόεδρο Τοκάγιεφ για τη στάση αρχών της Αστάνα, καθώς και για τη συνεπή στήριξη στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η αναφορά αυτή δεν είναι τυπική. Το Καζακστάν έχει στενές σχέσεις με την Τουρκία, αλλά δεν έχει ακολουθήσει την τουρκική γραμμή αναγνώρισης ή αναβάθμισης του ψευδοκράτους. Αυτό αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την κυπριακή διπλωματία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα επιμένει στη ρητορική των δύο κρατών.

Συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση

Στις συνομιλίες των δύο Προέδρων συζητήθηκαν και οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης, Καζακστάν. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι η Κύπρος στηρίζει την περαιτέρω ενίσχυση αυτής της συνεργασίας, ιδίως σε τομείς όπως η συνδεσιμότητα, οι μεταφορές, η ενέργεια, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η πράσινη μετάβαση και οι κρίσιμες πρώτες ύλες.
Η Κεντρική Ασία αποκτά αυξημένο ενδιαφέρον για την Ευρώπη, καθώς συνδέεται με εναλλακτικούς εμπορικούς δρόμους, ενεργειακές επιλογές και πρόσβαση σε πρώτες ύλες. Σε αυτό το περιβάλλον, η Κύπρος επιχειρεί να αναδείξει ρόλο πέραν των στενών περιφερειακών της ορίων, αξιοποιώντας την ιδιότητά της ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εμπόριο, επενδύσεις και ναυτιλία

Κατά την επίσκεψη υπεγράφησαν μνημόνια συνεργασίας σε τομείς όπως η τριτοβάθμια εκπαίδευση, η επιστημονική έρευνα, ο πολιτισμός, ο αθλητισμός, η καινοτομία, η ψηφιακή διακυβέρνηση και οι τεχνολογίες πληροφορικής.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην οικονομική συνεργασία. Ο Πρόεδρος Τοκάγιεφ πρότεινε την κατάρτιση οδικού χάρτη για τις σχέσεις Καζακστάν, Κύπρου, καθώς και τη δημιουργία διακυβερνητικής επιτροπής και επιχειρηματικού συμβουλίου. Παράλληλα, κάλεσε κυπριακές εταιρείες να εξετάσουν συμμετοχή στον Διακασπιακό Διάδρομο, γνωστό και ως Μεσαίο Διάδρομο.

Η αναφορά αυτή ενδιαφέρει ιδιαιτέρως την Κύπρο λόγω της ναυτιλίας. Ο Τοκάγιεφ σημείωσε ότι μπορεί να υπάρξει σύνδεση των χερσαίων υποδομών του Καζακστάν με τις θαλάσσιες υποδομές της Κύπρου, δημιουργώντας προοπτικές για νέο δίκτυο μεταφορών που θα συνδέει την Κεντρική Ασία, την Κασπία και τη Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Καζακστάν, περισσότερες από 400 εταιρείες με κυπριακή συμμετοχή δραστηριοποιούνται ήδη στη χώρα, ενώ περίπου 30 είναι εγγεγραμμένες στο Διεθνές Χρηματοοικονομικό Κέντρο της Αστάνα.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ενημέρωσε τον Πρόεδρο Τοκάγιεφ για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό και επανέλαβε την ετοιμότητα της Λευκωσίας για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η αναφορά στο διεθνές δίκαιο, στην κυριαρχία, στην ανεξαρτησία και στην εδαφική ακεραιότητα των κρατών είχε κεντρική θέση στις δηλώσεις και των δύο πλευρών. Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η στήριξη αυτών των αρχών από χώρες που διατηρούν στενές σχέσεις με την Τουρκία έχει ιδιαίτερη πολιτική αξία.

Η επίσκεψη Χριστοδουλίδη στην Αστάνα εντάσσεται σε μια προσπάθεια της κυπριακής διπλωματίας να ανοίξει διαύλους σε περιοχές όπου η Τουρκία διαθέτει ισχυρή παρουσία. Η Λευκωσία δεν επιδιώκει αντιπαράθεση με το Καζακστάν για τις σχέσεις του με την Άγκυρα. Αντιθέτως, επιχειρεί να αξιοποιήσει τη δική της ευρωπαϊκή ιδιότητα, τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο και την ανάγκη χωρών της Κεντρικής Ασίας να διατηρούν ισορροπημένες σχέσεις με περισσότερους διεθνείς παίκτες.