Πανελλαδικές: Αλλαγές στο 3ο Πεδίο – Εμπλουτίζεται με 9 τμήματα από το 2027

Επτά τμήματα Φυσικής και δύο τμήματα Μηχανικών Περιβάλλοντος, τα οποία μέχρι τώρα ήταν προσβάσιμα αποκλειστικά μέσω του 2ου Επιστημονικού Πεδίου, εντάσσονται πλέον και στο 3ο Πεδίο από τις Πανελλαδικές 2027, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση Φ.253/47419/Α5.

Τα εξεταζόμενα μαθήματα στο 3ο Πεδίο, που αφορά τις Επιστήμες Υγείας και Ζωής, είναι Φυσική, Χημεία και Βιολογία. Ωστόσο, το παράδοξο που προκύπτει είναι, ότι αυξάνονται μεν οι εναλλακτικές διαδρομές για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά οι φοιτητές θα εισάγονται σε σχολές, χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική διδασκαλία Μαθηματικών, ένα γνωστικό αντικείμενο, που θεωρείται απαραίτητο για τη Φυσική - αλλά δεν συμπεριλαμβάνεται στην προετοιμασία της γ’ λυκείου.

Η συγκεκριμένη αλλαγή, που ‘ανοίγει την ομπρέλα’ των επιλογών των υποψηφίων, έρχεται να ‘απαντήσει’ στο πρόβλημα του μεγάλου αριθμού κενών θέσεων, που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στο 2ο Πεδίο – ενδεικτικά, το 2025 από τις 1030 διαθέσιμες θέσεις στα 7 τμήματα Φυσικής συνολικά, οι 684 έμειναν κενές. Αξίζει να αναφερθεί, ότι υψηλά ποσοστά κενών θέσεων παρατηρούνται όχι μόνο σε περιφερειακά πανεπιστήμια, όπου τα κενά μπορεί να αγγίξουν το 86% (Καβάλα) αλλά και τμήματα μεγάλων πανεπιστημίων, όπως το Αριστοτέλειο (69%) ή το Πανεπιστήμιο Αθηνών (59%). Οι αλλαγές, που δρομολογούνται αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τόσο τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων όσο και τη δομή των επιλογών, που θα έχουν οι υποψήφιοι.

Ο ρόλος της Φυσικής – Απαραίτητα και τα Μαθηματικά

Στην καρδιά του προβλήματος φαίνεται να βρίσκεται το μάθημα της Φυσικής, το οποίο αποτελεί βασικό εξεταζόμενο μάθημα για το 3ο Πεδίο. Η αυξημένη δυσκολία των θεμάτων, σε συνδυασμό με το επίπεδο κατανόησης που απαιτείται, λειτουργεί για πολλούς μαθητές ως καθοριστικός παράγοντας είτε χαμηλής επίδοσης είτε πλήρους αποθάρρυνσης.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που, ήδη από τη Β’ Λυκείου, επαναξιολογούν την επιλογή τους να κινηθούν προς το συγκεκριμένο πεδίο, ακριβώς λόγω των απαιτήσεων της Φυσικής. Έτσι, το μάθημα μετατρέπεται ουσιαστικά σε «μηχανισμό αποκλεισμού», περιορίζοντας τον αριθμό των υποψηφίων που μπορούν να διεκδικήσουν θέσεις. Απόρροια αυτής της δυσκολίας σήμερα, είναι να παραμένουν πολλές οι διαθέσιμες θέσεις και οι υποψήφιοι που πληρούν τις προϋποθέσεις να μην επαρκούν για να τις καλύψουν, δημιουργώντας έτσι μια ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης θέσεων.

Την ίδια στιγμή, ίσως η πιο κρίσιμη πτυχή του ζητήματος αφορά στο ίδιο το γνωστικό υπόβαθρο των υποψηφίων. Όπως προαναφέρθηκε, οι μαθητές του 3ου Πεδίου θα εξετάζονται σε Φυσική, η Χημεία και η Βιολογία, χωρίς όμως να έχουν διδαχθεί Μαθηματικά στη Γ’ λυκείου καθώς η διδασκαλία τους σταματά στη β΄ λυκείου. Αυτό σημαίνει, ότι θα μπορούν να εισαχθούν σε τμήματα όπου η ποσοτική σκέψη, η ανάλυση δεδομένων και οι μαθηματικές έννοιες είναι απολύτως απαραίτητες, χωρίς να έχουν την αντίστοιχη προετοιμασία.

Το μάθημα της Φυσικής, συγκεντρώνει υψηλό βαθμό δυσκολίας ενώ ταυτόχρονα προϋποθέτει καλή γνώση Μαθηματικών, διαφορετικά όσοι τελικά καταφέρουν να εισαχθούν στο πανεπιστήμιο να είναι βέβαιο ότι θα εμφανίσουν γνωστικά κενά, γεγονός που ενδέχεται να παίξει καθοριστικό ρόλο στο αν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις σπουδές τους.

Όπως σημειώνουν εκπαιδευτικοί κύκλοι, το φαινόμενο δεν αφορά το ‘σκληρό πυρήνα’ των Ιατρικών σχολών αλλά συναφή τμήματα υγείας, όπως οι βιοεπιστήμες και η εφαρμοσμένη βιολογία, οι περιβαλλοντικές επιστήμες, η γεωπονία και ο αγροδιατροφικός τομέας. Πρόκειται για τμήματα μεσαίας και χαμηλότερης ζήτησης, στα οποία η έλλειψη μαθηματικού υπόβαθρου γίνεται πιο εμφανής, ίσως και προβληματική.