Επεκτείνονται και στα τηλεοπτικά show οι επιδοτήσεις του ΕΚΚΟΜΕΔ, ποια σήριαλ πήραν τα περισσότερα χρήματα

Τη δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω του ΕΚΚΟΜΕΔ τηλεοπτικών παραγωγών, πέραν των σειρών μυθοπλασίας και των ντοκιμαντέρ, προσανατολίζεται να δώσει η κυβέρνηση, ικανοποιώντας το αίτημα που έχουν καταθέσει οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί εθνικής εμβέλειας μέσω της Ενωσής τους. Σύμφωνα με πληροφορίες, η διεύρυνση του πλαισίου ενίσχυσης της τηλεοπτικής παραγωγής εξετάζεται σοβαρά από την κυβέρνηση, γεγονός που θα μπορούσε να φέρει στο κάδρο των χρηματοδοτήσεων και ορισμένες κατηγορίες ψυχαγωγικών προγραμμάτων.

Ωστόσο, η διεύρυνση αυτή αναμένεται να συνοδευτεί από συγκεκριμένες ρήτρες και περιορισμούς ως προς το είδος των προγραμμάτων και τις εταιρείες παραγωγής που θα μπορούν να επωφεληθούν. Σε κάθε περίπτωση, η τελική απόφαση για το εύρος των επιλέξιμων παραγωγών αλλά και για το ύψος του προϋπολογισμού αναμένεται να ληφθεί το επόμενο διάστημα, στο πλαίσιο της Κοινής Υπουργικής Απόφασης που θα καθορίσει το πρόγραμμα για τη νέα χρονιά.

Στόχος των παρεμβάσεων αυτών, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, είναι να υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία στη στήριξη της τηλεοπτικής παραγωγής, χωρίς όμως να μετατραπεί το πρόγραμμα ενίσχυσης σε γενικευμένη επιδότηση ψυχαγωγικών εκπομπών.

Πιέσεις

Η συζήτηση για τη διεύρυνση του πλαισίου χρηματοδότησης άνοιξε έπειτα από πιέσεις που άσκησαν το τελευταίο διάστημα οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το σημερινό μοντέλο επιδότησης δεν αντανακλά πλέον την πραγματική δομή της τηλεοπτικής παραγωγής.

Σήμερα, τα κονδύλια του ΕΚΚΟΜΕΔ, που αφορούν τα έξι ιδιωτικά κανάλια εθνικής εμβέλειας, κατευθύνονται κυρίως σε σειρές μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ. Το προηγούμενο έτος το πακέτο ενίσχυσης για τους ιδιωτικούς σταθμούς διαμορφώθηκε σε περίπου 21 εκατ. ευρώ, τα οποία μοιράστηκαν ισομερώς μεταξύ των έξι καναλιών πανελλαδικής εμβέλειας.

Υπενθυμίζεται πως ο προϋπολογισμός των προγραμμάτων ενίσχυσης του ΕΚΚΟΜΕΔ καθορίζεται κάθε χρόνο μέσω Κοινής Υπουργικής Απόφασης των συναρμόδιων υπουργείων, κυρίως του υπουργείου Οικονομικών και του υπουργείου Πολιτισμού.

Το μοντέλο αυτό σχεδιάστηκε αρχικά με στόχο την αναζωογόνηση της ελληνικής τηλεοπτικής μυθοπλασίας, η οποία είχε περιοριστεί σημαντικά μετά την οικονομική κρίση. Πράγματι, τα τελευταία χρόνια η παραγωγή τηλεοπτικών σειρών αυξήθηκε αισθητά, με αρκετές παραγωγές να χρηματοδοτούνται μέσω του μηχανισμού ενίσχυσης.

Ωστόσο, η εφαρμογή του συστήματος ανέδειξε και μια πρακτική δυσκολία. Ορισμένοι τηλεοπτικοί σταθμοί έχουν επενδύσει περισσότερο στη μυθοπλασία, ενώ άλλοι διατηρούν περιορισμένη παρουσία στον συγκεκριμένο τομέα, επιλέγοντας να επενδύουν κυρίως σε ψυχαγωγικά formats.

Με βάση την Κοινή Υπουργική Απόφαση που καθόριζε το περσινό πρόγραμμα ενισχύσεων, εάν κάποιο κανάλι δεν αξιοποιούσε το ποσό που του αναλογούσε για σειρές ή ντοκιμαντέρ μέχρι συγκεκριμένη προθεσμία, τα αδιάθετα κονδύλια μεταφέρονταν σε έναν κοινό «κουμπαρά» και μπορούσαν να αξιοποιηθούν από άλλους σταθμούς που είχαν ήδη εξαντλήσει το δικό τους όριο.

Αυτό πρακτικά σήμαινε ότι κανάλια με περιορισμένη παρουσία στη μυθοπλασία, όπως ο ΣΚΑΪ, το STAR ή το OPEN, κινδύνευαν να χάσουν μέρος των πόρων που τους αναλογούσαν, την ώρα που σταθμοί με ισχυρότερη παρουσία στις σειρές, όπως ο ANT1, ο ALPHA ή το MEGA, είχαν τη δυνατότητα να απορροφήσουν και πρόσθετους πόρους.

Η κατάσταση αυτή προκάλεσε έντονη γκρίνια και παρασκηνιακές τριβές μεταξύ των σταθμών, καθώς ορισμένα κανάλια θεωρούσαν ότι αδικούνται από τον τρόπο κατανομής των πόρων, ενώ άλλα είχαν τη δυνατότητα να απορροφήσουν μεγαλύτερο μερίδιο των κονδυλίων. Τελικά όμως οι τηλεοπτικοί σταθμοί κατέληξαν να εμφανιστούν με κοινό αίτημα μέσω της Ενωσής τους, ζητώντας τη διεύρυνση του πλαισίου επιδότησης ώστε τα κονδύλια να μπορούν να αξιοποιούνται όχι μόνο για σειρές μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ αλλά και για άλλες κατηγορίες τηλεοπτικού περιεχομένου, κυρίως ψυχαγωγικά formats υψηλού κόστους.

Κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η συζήτηση αυτή έχει βάση, καθώς η τηλεοπτική αγορά έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια και η παραγωγή περιεχομένου δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη μυθοπλασία.

Δικλίδες ασφαλείας

Ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι οποιαδήποτε αλλαγή στο πλαίσιο χρηματοδότησης θα συνοδευτεί από σαφείς δικλίδες ασφαλείας. Οπως σημειώνουν χαρακτηριστικά, η πρόθεση είναι να υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία στο σύστημα ενισχύσεων, χωρίς όμως να ανοίξει η πόρτα σε αλόγιστη επιδότηση κάθε μορφής τηλεοπτικού προγράμματος.

Για τον λόγο αυτόν, στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται ήδη σενάρια που προβλέπουν συγκεκριμένα ποιοτικά και θεσμικά κριτήρια τόσο για τα προγράμματα που θα μπορούν να ενταχθούν όσο και για τις εταιρείες παραγωγής που θα μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι στόχος είναι να διασφαλιστεί πως το σύστημα ενισχύσεων δεν θα μετατραπεί σε εργαλείο χρηματοδότησης εταιρειών χωρίς επαρκή οικονομική και παραγωγική βάση, αλλά θα κατευθύνεται σε παραγωγές που πληρούν συγκεκριμένα επαγγελματικά και οικονομικά κριτήρια.

Στην πραγματικότητα, η οικονομική ενίσχυση των καναλιών μέσω του ΕΚΚΟΜΕΔ δεν περιορίζεται μόνο στα ποσά που λαμβάνουν απευθείας. Σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης διοχετεύεται και έμμεσα μέσω των εταιρειών παραγωγής που δημιουργούν σειρές για λογαριασμό των τηλεοπτικών σταθμών. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μια εταιρεία παραγωγής καταθέτει την αίτηση για την επιδότηση, υλοποιεί την παραγωγή και στη συνέχεια διαθέτει το περιεχόμενο στο κανάλι που θα το μεταδώσει. Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα ενισχύει συνολικά την τηλεοπτική παραγωγή, ενώ τα κανάλια ωφελούνται από τη δυνατότητα να αποκτούν περιεχόμενο υψηλότερου κόστους.

Αυτός είναι και ο λόγος που στην πράξη η χρηματοδότηση που κατευθύνεται προς την τηλεοπτική αγορά είναι μεγαλύτερη από τα ποσά που εμφανίζονται άμεσα στον προϋπολογισμό των καναλιών.

Οι ξένες παραγωγές

Σημειώνεται ότι τα κονδύλια που κατευθύνονται στα ιδιωτικά κανάλια αποτελούν μόνο ένα μέρος των συνολικών χρηματοδοτήσεων του προγράμματος. Πολύ μεγαλύτερο μερίδιο κατευθύνεται στις διεθνείς παραγωγές που πραγματοποιούν γυρίσματα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του προγράμματος, πέρυσι είχαν δεσμευτεί περίπου 35 εκατ. ευρώ για ξένες παραγωγές, ενώ για τη φετινή χρονιά το ποσό εκτιμάται ότι θα κινηθεί κοντά στα 40 εκατ. ευρώ, καθώς η χώρα συνεχίζει να προσελκύει μεγάλες διεθνείς παραγωγές. Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι το μοντέλο αυτό συνέβαλε τα τελευταία χρόνια στην επιστροφή της ελληνικής μυθοπλασίας στην τηλεόραση, μετά από μια μακρά περίοδο περιορισμένης παραγωγής.

Ωστόσο, η εξέλιξη της τηλεοπτικής αγοράς έχει αλλάξει τα δεδομένα. Τα τελευταία χρόνια η τηλεθέαση και τα διαφημιστικά έσοδα στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό και σε ψυχαγωγικά formats, τηλεπαιχνίδια και μεγάλα τηλεοπτικά shows, τα οποία συχνά έχουν υψηλό κόστος παραγωγής και απασχολούν μεγάλο αριθμό επαγγελματιών του οπτικοακουστικού κλάδου. Ακριβώς αυτό το επιχείρημα επικαλούνται και οι τηλεοπτικοί σταθμοί που πιέζουν για τη διεύρυνση του πλαισίου χρηματοδότησης. Οπως υποστηρίζουν, η επιδότηση θα πρέπει να ακολουθεί την πραγματική εικόνα της αγοράς και να μην περιορίζεται αποκλειστικά σε συγκεκριμένα είδη προγραμμάτων.

Από την άλλη πλευρά, στο κυβερνητικό στρατόπεδο επικρατεί μια πιο επιφυλακτική προσέγγιση. Παράγοντες που παρακολουθούν τις συζητήσεις αναγνωρίζουν ότι η τηλεοπτική παραγωγή δεν εξαντλείται στη μυθοπλασία, ωστόσο επισημαίνουν ότι μια ανεξέλεγκτη διεύρυνση θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρεβλώσεις της αγοράς. Γι’ αυτό και, όπως σημειώνουν, το πλαίσιο που θα διαμορφωθεί θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι ενισχύσεις θα κατευθύνονται σε βιώσιμες παραγωγές και εταιρείες με πραγματική δραστηριότητα στον χώρο και όχι να μετατραπούν σε εύκολη πηγή χρηματοδότησης για οποιονδήποτε επιχειρήσει να αξιοποιήσει το σύστημα.

Αναπροσαρμογή

Το αίτημα για διεύρυνση των επιδοτήσεων του ΕΚΚΟΜΕΔ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική τηλεοπτική μυθοπλασία βρίσκεται σε φάση αναπροσαρμογής. Οπως προκύπτει από τον σχεδιασμό των καναλιών για την επόμενη τηλεοπτική σεζόν, αρκετές σειρές ολοκληρώνουν τον κύκλο τους, είτε λόγω χαμηλότερης τηλεθέασης είτε λόγω του υψηλού κόστους παραγωγής.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σειρά «Hotel Elvira», η οποία δεν κατάφερε να διατηρήσει τις προσδοκώμενες επιδόσεις στους πίνακες τηλεθέασης και ολοκληρώθηκε νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό. Την ίδια στιγμή, αρκετά projects βρίσκονται υπό επανεξέταση, καθώς οι σταθμοί σχεδιάζουν το πρόγραμμα της επόμενης σεζόν με αυστηρότερα οικονομικά κριτήρια.

Παράλληλα, νέες παραγωγές ετοιμάζονται να μπουν στο πρόγραμμα των καναλιών, όπως η σειρά «Σούπερ Ηρωες» με πρωταγωνιστή τον Γιάννη Μπέζο, ενώ προγραμματίζεται και ο δεύτερος κύκλος της σειράς «VIΠ -Καλά Γεράματα», που αναμένεται να συνεχίσει την πορεία της και την επόμενη τηλεοπτική χρονιά. Παράλληλα, σειρές που έχουν καταφέρει να διατηρήσουν υψηλές επιδόσεις τηλεθέασης εξακολουθούν να αποτελούν βασικούς πυλώνες του προγράμματος των σταθμών και για την επόμενη σεζόν, διαμορφώνοντας το νέο τοπίο της ελληνικής τηλεοπτικής μυθοπλασίας.

Στελέχη της τηλεοπτικής αγοράς επισημαίνουν ότι το κόστος παραγωγής μιας τηλεοπτικής σειράς έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ανάλογα με την κλίμακα της παραγωγής, το κόστος ενός επεισοδίου μπορεί να κυμαίνεται από 70.000 έως και πάνω από 120.000 ευρώ, ιδιαίτερα στις σειρές υψηλών προδιαγραφών.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση μέσω του μηχανισμού cash rebate του ΕΚΚΟΜΕΔ καλύπτει συνήθως έως και το 40% των επιλέξιμων δαπανών παραγωγής, γεγονός που σε πολλές περιπτώσεις καθιστά καθοριστική την ύπαρξη της επιδότησης για να προχωρήσει μια σειρά.

Η χρηματοδότηση αυτή λειτουργεί στην πράξη ως βασικός πυλώνας του οικονομικού μοντέλου της τηλεοπτικής μυθοπλασίας στην Ελλάδα, επιτρέποντας στα κανάλια να υλοποιούν παραγωγές που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να στηριχθούν αποκλειστικά από τα διαφημιστικά έσοδα.

Οι σειρές

Η σημασία του μηχανισμού ενίσχυσης του ΕΚΚΟΜΕΔ για την ελληνική τηλεοπτική μυθοπλασία φαίνεται ακόμη πιο καθαρά από τα ποσά που έχουν λάβει ορισμένες από τις μεγαλύτερες παραγωγές των τελευταίων ετών. Η σειρά «Η Μάγισσα» του ANT1 συγκαταλέγεται στις πιο ακριβές παραγωγές ελληνικής τηλεόρασης, με προϋπολογισμό που ξεπέρασε τα 10 εκατ. ευρώ. Μέσω του προγράμματος cash rebate, η παραγωγή έλαβε ενίσχυση 4,4 εκατ. ευρώ, τη μεγαλύτερη που έχει δοθεί μέχρι σήμερα σε ελληνική τηλεοπτική σειρά.

Από τις μεγαλύτερες ενισχύσεις έχει λάβει και ο «Σασμός» του ALPHA. Για την πρώτη σεζόν της σειράς η παραγωγή έλαβε επιστροφή 2,17 εκατ. ευρώ, για τη δεύτερη 2,98 εκατ. ευρώ και για την τρίτη 3,15 εκατ. ευρώ, με το συνολικό ποσό να ξεπερνά τα 8 εκατ. ευρώ.

Σημαντική ενίσχυση έχει λάβει και η σειρά της ΕΡΤ «Η Παραλία», για την οποία εγκρίθηκε χρηματοδότηση 3,13 εκατ. ευρώ για την πρώτη σεζόν.

Αντίστοιχα, η δραματική σειρά εποχής του MEGA «Το Ναυάγιο» έχει λάβει επιστροφή 2,81 εκατ. ευρώ, ενώ το ίδιο ποσό -περίπου 2,81 εκατ. ευρώ- έλαβε και η παραγωγή της σειράς «Οι Πανθέοι», που προβλήθηκε στον ΣΚΑΪ. Στη λίστα των παραγωγών που έχουν ενισχυθεί μέσω του προγράμματος βρίσκονται επίσης το «Προξενιό της Ιουλίας» του ALPHA, με επιστροφή 2,6 εκατ. ευρώ, το «Μαύρο Ρόδο» του MEGA, με 2,56 εκατ. ευρώ, καθώς και ο «Παράδεισος των Κυριών» του ALPHA, για τον οποίο η παραγωγή έλαβε 2,21 εκατ. ευρώ για την πρώτη σεζόν και 2,5 εκατ. ευρώ για τη δεύτερη.

Αντίστοιχα, η σειρά «Ερωτας Φυγάς» έλαβε 2,29 εκατ. ευρώ για την πρώτη σεζόν και περίπου 1,5 εκατ. ευρώ για τη δεύτερη, ενώ η παραγωγή της σειράς «Ψυχοκόρες» του ANT1 έχει λάβει επιστροφή 2,15 εκατ. ευρώ.