Η αγορά πετρελαίου θα γίνει πλεονασματική έως το τέλος του χρόνου, προβλέπει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας
H ταχύτερη ανάκαμψη των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή, η αύξηση της παραγωγής και η υποχώρηση της ζήτησης ανατρέπουν τις προηγούμενες εκτιμήσεις - Για το 2027 ο IEA προβλέπει ακόμη μεγαλύτερο πλεόνασμα
Σε πλεόνασμα αναμένεται να περάσει η παγκόσμια αγορά πετρελαίου το τέταρτο τρίμηνο του 2026, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, καθώς οι εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή ανακάμπτουν ταχύτερα από τη ζήτηση.
Σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση του οργανισμού, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 105 εκατ. βαρέλια ημερησίως το τέταρτο τρίμηνο, υπερβαίνοντας τη ζήτηση κατά 1,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Η νέα πρόβλεψη σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση του IEA, η οποία έκανε λόγο για έλλειμμα προσφοράς κατά την ίδια περίοδο.
«Η αγορά πετρελαίου εμφανίζει τις πρώτες ενδείξεις εξισορρόπησης, με την παγκόσμια προσφορά να υπερβαίνει τη ζήτηση για πρώτη φορά από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν», αναφέρει ο οργανισμός.
Oι τιμές του πετρελαίου Brent σήμερα εμφανίζονται σταθεροποιημένες στο επίπεδο των 95,5-96,5 δολ. το βαρέλι.
Ανάκαμψη των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο
Η μεταβολή των εκτιμήσεων συνδέεται κυρίως με την ταχύτερη αποκατάσταση των εξαγωγών από τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Περσικού Κόλπου. Παρά τις συνεχιζόμενες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα, οι παραγωγοί της περιοχής έχουν βρει εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς του πετρελαίου.
Κλείσιμο
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι λεγόμενες «σκιώδεις διελεύσεις» από τα Στενά του Ορμούζ, κατά τις οποίες τα δεξαμενόπλοια απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους, προκειμένου να αποφύγουν τον εντοπισμό και πιθανές επιθέσεις.
Ενδεικτική της ανάκαμψης είναι η αύξηση της παραγωγής του ΟΠΕΚ+ τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε ο ΟΠΕΚ, οι χώρες της συμμαχίας παρήγαγαν 41,23 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως, περίπου 2,04 εκατ. βαρέλια περισσότερα σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Η παραγωγή αντιστοιχεί πλέον στο 97% των επιπέδων του Φεβρουαρίου, πριν από την έναρξη του πολέμου.
Πίεση στη ζήτηση και μεγαλύτερο πλεόνασμα το 2027
Ο IEA επισημαίνει ότι η αύξηση της προσφοράς δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που οδηγεί την αγορά προς το πλεόνασμα. Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου έχουν περιορίσει την κατανάλωση, συμβάλλοντας στην εξισορρόπηση της αγοράς.
Ο οργανισμός προβλέπει ότι η παγκόσμια ζήτηση θα υποχωρήσει κατά 2,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, στα 102,3 εκατ. βαρέλια, προτού ανακάμψει κατά 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2027.
Από την πλευρά της προσφοράς, η παραγωγή στις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Βραζιλία, την Αργεντινή και τη Γουιάνα αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως φέτος. Για το 2027, ο IEA προβλέπει αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς κατά 6,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, στα 108,1 εκατ. βαρέλια, κυρίως λόγω της περαιτέρω ανάκαμψης της παραγωγής στον Περσικό Κόλπο.
Με βάση τις νέες εκτιμήσεις, το πλεόνασμα της αγοράς το 2027 αναμένεται να φθάσει τα 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 3,94 εκατ. βαρέλια.
Επιπλέον 71 εκατ. βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα
Στην ίδια έκθεση, ο IEA έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για τη διάθεση των ποσοτήτων από την ιστορική αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων που συμφωνήθηκε τον Μάρτιο. Συνολικά, 71 εκατ. βαρέλια αναμένεται να διατεθούν στην αγορά έως το τέλος Φεβρουαρίου, εκ των οποίων τα 15 εκατ. θα είναι ντίζελ, με στόχο να περιοριστούν οι πιέσεις στην αγορά πετρελαϊκών προϊόντων.
Παρά την αναθεώρηση προς τα πάνω των προβλέψεων για την προσφορά, ο οργανισμός επισημαίνει ότι η αβεβαιότητα παραμένει. Ο αμερικανικός αποκλεισμός του Ιράν εξακολουθεί να περιορίζει τις εξαγωγές του, ενώ οι συνεχιζόμενες επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο αποτελούν παράγοντα κινδύνου για την ομαλή αποκατάσταση των ενεργειακών ροών.
