Επενδύσεις €6,6 δισ. αλλάζουν τον παραγωγικό χάρτη της χώρας: Τα σχέδια για βιομηχανία, τρόφιμα, φάρμακο, τεχνολογία και υποδομές

Ένας νέος κύκλος μεγάλων ιδιωτικών επενδύσεων, με ισχυρό αποτύπωμα στη βιομηχανία και τη μεταποίηση και σημαντική διασπορά στην Περιφέρεια, αρχίζει να αποκτά συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Νέα εργοστάσια και γραμμές παραγωγής, κέντρα δεδομένων και σχέδια σε τρόφιμα, φάρμακο, αλουμίνιο, χημικά, τεχνολογία και υποδομές συνθέτουν έναν χάρτη στον οποίο συναντώνται ονόματα όπως TITAN, Metlen, Motor Oil, General Mills, Chubb, Γιώτης, Goldair και Πλαστικά Θράκης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει το «business stories», ο συνολικός προϋπολογισμός των εγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων που έχουν υπαχθεί την τελευταία διετία στον αναπτυξιακό νόμο ανέρχεται σε 3,1 δισ. ευρώ, ενώ οι εγκεκριμένες στρατηγικές επενδύσεις της ίδιας περιόδου ξεπερνούν τα 3,5 δισ. ευρώ. Αθροιστικά πρόκειται για ένα επενδυτικό πακέτο 6,6 δισ. ευρώ, με πρόβλεψη δημιουργίας 21.000 θέσεων εργασίας. Και η δεξαμενή συνεχίζει να γεμίζει, καθώς νέα σχέδια βρίσκονται ήδη σε διαφορετικά στάδια αξιολόγησης και ένταξης σε κλάδους από την αγροδιατροφή και τη φαρμακοβιομηχανία έως τις αμυντικές τεχνολογίες.

«Κεντρική μας προτεραιότητα στο υπουργείο Ανάπτυξης είναι η ουσιαστική συμβολή μας στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της ελληνικής οικονομίας, ώστε να γίνει πολύ πιο παραγωγική, πιο ανταγωνιστική και πιο εξωστρεφής», δηλώνει στο «b.s.» ο αρμόδιος υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος, ο οποίος έχει θέσει σε προτεραιότητα την επιτάχυνση των επενδυτικών διαδικασιών, στρέφοντας μεγαλύτερο βάρος στις δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. «Στην καρδιά αυτής της προσπάθειας βρίσκεται η σύγχρονη ελληνική βιομηχανία, ένας από τους πιο ανθεκτικούς και παραγωγικούς κλάδους της οικονομίας μας», προσθέτει.

Μέσα σε αυτό το μεγάλο κάδρο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτούν οι δύο κύκλοι του καθεστώτος «Μεγάλες Επενδύσεις» του αναπτυξιακού νόμου 4887/2022, που αφορά επενδύσεις με επιλέξιμες δαπάνες άνω των 15 εκατ. ευρώ. Ο Α’ κύκλος περιλαμβάνει 13 σχέδια συνολικού ύψους 320,16 εκατ. ευρώ, με προβλεπόμενες ενισχύσεις 141,88 εκατ. ευρώ και περίπου 699 νέες μονάδες εργασίας, ενώ στον προσωρινό πίνακα του Β’ κύκλου, που αναρτήθηκε μόλις πριν από λίγες ημέρες, περιλαμβάνονται άλλα εννέα σχέδια ύψους 193,8 εκατ. ευρώ. Συνολικά, 22 μεγάλες επενδύσεις άνω των 513 εκατ. ευρώ δείχνουν πού κατευθύνεται μέρος των νέων παραγωγικών κεφαλαίων και, κυρίως, τι σχεδιάζεται να δημιουργηθεί.

Οι μεγάλοι

Στη Ροδόπη η εταιρεία Επιστήμη και Τεχνολογία Νερού ιδρύει νέα παραγωγική μονάδα αλουμινένιων μπουκαλιών στη ΒΙ.ΠΕ. Κομοτηνής, ύψους 21,77 εκατ. ευρώ, με ενίσχυση 15,24 εκατ. ευρώ και πρόβλεψη για 55 νέες μονάδες εργασίας.

Στον τομέα των ψηφιακών υποδομών ξεχωρίζουν δύο κέντρα δεδομένων. Η Nexus Data στην Καστοριά προωθεί σχέδιο 26,67 εκατ. ευρώ, με ενίσχυση περίπου 20 εκατ. ευρώ και 67 νέες μονάδες εργασίας, ενώ η Team Fortress στα Ιωάννινα υλοποιεί αντίστοιχη επένδυση 33,8 εκατ. ευρώ, με ενίσχυση 18,93 εκατ. ευρώ και 90 νέες μονάδες εργασίας.

Στη Θεσσαλονίκη η Σταύρος Νένδος Α.Ε. προχωρά στην ίδρυση νέας μονάδας παραγωγής αρτοσκευασμάτων, ειδικότερα μπαγκέτας και ψωμιού τύπου kaiser, ύψους 34,95 εκατ. ευρώ, με προβλεπόμενη ενίσχυση 13,98 εκατ. ευρώ και 59 νέες μονάδες εργασίας. Στην ίδια περιοχή η Chubb Business Services EMEA, θυγατρική του αμερικανικού ασφαλιστικού ομίλου που έχει εγκαταστήσει στη Θεσσαλονίκη σημαντικό κόμβο ψηφιακής ανάπτυξης, διαθέτει 15,53 εκατ. ευρώ για την επέκταση της υφιστάμενης μονάδας υπηρεσιών σχεδιασμού και ανάπτυξης τεχνολογιών πληροφορικής. Το σχέδιο συνδέεται με 180 νέες μονάδες εργασίας, τη μεγαλύτερη προβλεπόμενη αύξηση απασχόλησης μεταξύ των 13 επενδύσεων.

Στη Βοιωτία η General Mills Ελλάς, θυγατρική του ομώνυμου πολυεθνικού ομίλου, προχωρά σε σχέδιο 23,58 εκατ. ευρώ για τη διαφοροποίηση της παραγωγής της υφιστάμενης μονάδας. Η εταιρεία, με πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο τον κ. Δημήτρη Πολυζώη, προβλέπεται να λάβει ενίσχυση 7,54 εκατ. ευρώ, με δέσμευση για 31 νέες μονάδες εργασίας.

Η Motor Oil της οικογένειας Βαρδινογιάννη επενδύει στην Κορινθία 15,23 εκατ. ευρώ για την επέκταση της δυναμικότητας δύο μονάδων του διυλιστηρίου στους Αγίους Θεοδώρους (Sour Water Stripper και Amine Recovery Unit), με ενίσχυση 4,87 εκατ. ευρώ και εκτίμηση για 39 νέες μονάδες εργασίας.

Στη Λάρισα η βιομηχανία διέλασης αλουμινίου Exalco του ομίλου Βιοκαρπέτ της οικογένειας Καντώνια διαθέτει 15,18 εκατ. ευρώ για την επέκταση της παραγωγικής δυναμικότητας, ενώ στην Πιερία η χαρτοβιομηχανία Maxi προωθεί σχέδιο 16,74 εκατ. ευρώ για την αύξηση της παραγωγής χαρτιών υγείας και συναφών προϊόντων.
Στην Ξάνθη η Thrace Nonwovens & Geosynthetics του ομίλου Πλαστικών Θράκης της οικογένειας Χαλιορή επενδύει 22,94 εκατ. ευρώ για την επέκταση της δυναμικότητας της μονάδας παραγωγής μη υφαντών υφασμάτων στο Μαγικό του Νομού Ξάνθης.

Ιδιαίτερο επενδυτικό βάρος συγκεντρώνει η Βοιωτία. Η Ανώνυμη Εταιρία Τσιμέντων ΤΙΤΑΝ, υπό τον πρόεδρο Δημήτρη Παπαλεξόπουλο, υλοποιεί το μεγαλύτερο σε προϋπολογισμό σχέδιο του κύκλου, ύψους 43,85 εκατ. ευρώ, με ενίσχυση περίπου 14,03 εκατ. ευρώ. Αφορά θεμελιώδη μεταβολή της παραγωγικής διαδικασίας του εργοστασίου στο Καμάρι, μέσω εγκατάστασης συστήματος ανάκτησης απορριπτόμενης θερμότητας και μετατροπής της σε ηλεκτρική ενέργεια. Στον ίδιο νομό η Metlen Energy & Metals επενδύει 34,20 εκατ. ευρώ για την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας υφιστάμενης μονάδας αλουμινίου.

Στη Δυτική Αττική, τέλος, η Goldair Cargo υπό τον κ. Καλλίνικο Καλλίνικο προωθεί σχέδιο 15,72 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία νέας, ανεξάρτητης μονάδας εφοδιαστικής, με ενίσχυση 3,14 εκατ. ευρώ και πρόβλεψη για 40 νέες μονάδες εργασίας.

Ο νέος κύκλος

Ακόμη πιο φρέσκια είναι η εικόνα του Β’ κύκλου του καθεστώτος «Μεγάλες Επενδύσεις». Tα εννέα σχέδια του προσωρινού πίνακα, συνολικού ύψους 193,8 εκατ. ευρώ, προβλέπεται να πάρουν ενισχύσεις περίπου 91,7 εκατ. ευρώ και συνδέονται με περίπου 409 νέες μονάδες εργασίας.

Στην Καστοριά η White Aquila Energy and Infrastructure, η οποία συνδέεται με τη δραστηριότητα του γερμανικού ομίλου Aquila Capital/Aquila Clean Energy στον τομέα των ΑΠΕ και των υποδομών καθαρής ενέργειας στην Ελλάδα, σχεδιάζει νέο κέντρο δεδομένων προδιαγραφών Tier III ύψους 20 εκατ. ευρώ και με προβλεπόμενη ενίσχυση 15 εκατ. ευρώ. Στην ίδια περιοχή η Νερά Πηγών Γράμμου Α.Ε. της εφοπλιστικής οικογένειας Τσάκου, γνωστή για το σήμα Αρρένα, προωθεί σχέδιο 17,47 εκατ. ευρώ για την επέκταση της μονάδας της με νέα γραμμή εμφιάλωσης φυσικού μεταλλικού και ανθρακούχου νερού.
Στη Θεσσαλονίκη η ΖΕΩ Αρτοποιία προωθεί σχέδιο 25 εκατ. ευρώ για την επέκταση της παραγωγικής δυναμικότητας της υφιστάμενης μονάδας αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής.

Στην Αιτωλοακαρνανία η οικογενειακή επιχείρηση Γιώτης, υπό τη διοίκηση του προέδρου του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ) Ιωάννη Γιώτη, επενδύει 15,22 εκατ. ευρώ στην παραγωγή ομογενοποιημένων προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας.

Στο Ρέθυμνο η Χρυσή Χήνα (Mediterranean Life) της Γευσήνους Holding του επιχειρηματία Μανώλη Βαβουράκη προωθεί σχέδιο 15,52 εκατ. ευρώ για την επέκταση της δυναμικότητας της υφιστάμενης μονάδας παραγωγής έτοιμων γευμάτων.

Τρία ακόμη σχέδια συγκεντρώνονται στη Βοιωτία. Η Kapachim, υπό τους συνδιευθύνοντες Δημήτρη Καββαδά και Γιώργο Παπαϊωάννου, επενδύει 23,87 εκατ. ευρώ στην επέκταση της βιομηχανίας χημικών προϊόντων στα Οινόφυτα, η οποία εξειδικεύεται στην παραγωγή πρώτων υλών για τη βιομηχανία απορρυπαντικών και προϊόντων προσωπικής φροντίδας.

Η Metlen Energy & Metals του κ. Ευάγγελου Μυτιληναίου προωθεί σχέδιο 34,23 εκατ. ευρώ για την επέκταση της παραγωγικής δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας αλουμίνας, μέσω της εγκατάστασης νέου εξατμιστή επτά σταδίων. Παράλληλα, η ΚΧΑ Χάρτινη Συσκευασία του ομίλου Πλαστικών Θράκης προχωρά στην ίδρυση νέας μονάδας παραγωγής χάρτινης συσκευασίας, ύψους περίπου 25,08 εκατ. ευρώ.

Στη Λάρισα η Βιόκοσμος Ιατρικός Επιστημονικός Εξοπλισμός σχεδιάζει νέα μονάδα φαρμακευτικών προϊόντων με επένδυση περίπου 17,46 εκατ. ευρώ στη ΒΙ.ΠΕ.
«Στηρίζουμε με πράξεις παραγωγικές επενδύσεις στη βιομηχανία, στη μεταποίηση, στην καινοτομία, στις νέες τεχνολογίες, στον πρωτογενή τομέα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για χιλιάδες νέες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας», επισημαίνει ο κ. Θεοδωρικάκος.

Τα 10 δισ. ευρώ

Η κινητικότητα που αποτυπώνουν τα 22 σχέδια είναι σημαντική, δεν αναιρεί όμως το μέγεθος της απόστασης που εξακολουθεί να έχει να καλύψει η ελληνική οικονομία. Οι επενδύσεις παραμένουν βασική ατμομηχανή της ανάπτυξης και έχουν ανακάμψει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με τον λόγο τους προς το ΑΕΠ να έχει αυξηθεί από περίπου 11% το 2019 στο 16,9% το 2025. Το επενδυτικό κενό έναντι της Ευρώπης, ωστόσο, παραμένει.

Το βαθύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στις επιχειρηματικές επενδύσεις. Το 2025 αντιστοιχούσαν στο 8,48% του ελληνικού ΑΕΠ έναντι 12,69% στην Ε.Ε., αφήνοντας χάσμα 4,21 ποσοστιαίων μονάδων. Σε σημερινές τιμές, η κάλυψη αυτής της απόστασης αντιστοιχεί σε περισσότερα από 10 δισ. ευρώ πρόσθετων επιχειρηματικών επενδύσεων ετησίως. Και καθώς ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης πλησιάζει προς την ολοκλήρωσή του, το βάρος μεταφέρεται όλο και περισσότερο στην ικανότητα της οικονομίας να κινητοποιεί ιδιωτικά κεφάλαια που θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν την ανάπτυξη. Σε αυτό το πεδίο επιχειρεί να λειτουργήσει ως βασικός μοχλός ο αναπτυξιακός νόμος. Συνολικά 928 επενδυτικά σχέδια που έχουν υπαχθεί την τελευταία διετία φτάνουν στα 3,1 δισ. ευρώ, με ενισχύσεις 1,5 δισ. ευρώ και πρόβλεψη για περίπου 15.000 νέες θέσεις εργασίας. Η παραγωγική διάσταση είναι ιδιαίτερα έντονη: μόνο στη μεταποίηση έχουν υπαχθεί 500 σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 1,78 δισ. ευρώ, με ενισχύσεις 848 εκατ. ευρώ και πρόβλεψη για περισσότερες από 6.500 θέσεις εργασίας.

Με την προσθήκη των υπαγωγών του Β’ κύκλου των «Μεγάλων Επενδύσεων», ο συνολικός προϋπολογισμός στο συγκεκριμένο πεδίο υπολογίζεται ότι θα ανέλθει σε 1,97 δισ. ευρώ, οι ενισχύσεις θα ξεπεράσουν τα 940 εκατ. ευρώ και η προβλεπόμενη απασχόληση θα φτάσει περίπου στις 7.000 θέσεις.

Οι στρατηγικές επενδύσεις

Πέρα από τον αναπτυξιακό νόμο, το δεύτερο μεγάλο κανάλι μέσω του οποίου επιχειρείται να κινητοποιηθούν μεγάλα ιδιωτικά κεφάλαια είναι οι στρατηγικές επενδύσεις. Την τελευταία διετία έχουν εγκριθεί σχέδια συνολικού προϋπολογισμού άνω των 3,5 δισ. ευρώ, με εκτιμώμενη δημιουργία περίπου 3.000 θέσεων εργασίας υψηλής παραγωγικότητας.

Από την έναρξη της θητείας του κ. Θεοδωρικάκου στο υπουργείο Ανάπτυξης έχουν ενταχθεί 22 νέες στρατηγικές επενδύσεις, εκ των οποίων δέκα στη βιομηχανία, τρεις στις νέες τεχνολογίες και εννέα στον τουρισμό. Επιπλέον, από τον περασμένο Απρίλιο, όταν η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων ορίστηκε μέσω του ν.5297/2026 ως ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης για τις στρατηγικές επενδύσεις, έχουν κατατεθεί 14 νέα σχέδια σε κρίσιμους κλάδους όπως η αγροδιατροφή, οι αμυντικές τεχνολογίες και η φαρμακοβιομηχανία.

Ανάμεσα στα ονόματα για τα οποία έχει ήδη γίνει γνωστή η πρόθεση υπαγωγής στο καθεστώς περιλαμβάνονται η ΜΕΒΓΑΛ της οικογένειας Χατζάκου - Παπαδόπουλου στα Κουφάλια Θεσσαλονίκης, η Altus του αεροναυπηγού Ζαχαρία Σαρρή, με μέτοχο μειοψηφίας τη VNK Capital του κ. Βασίλη Κάτσου, που προωθεί επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες και άμυνα σε Κρήτη και Αττική, καθώς και η Fulgor του ομίλου Cablel - Ελληνικά Καλώδια της οικογένειας Στασινόπουλου, με επενδύσεις σε Κόρινθο και Θήβα και δραστηριότητα σε κρίσιμες υποδομές όπως τα υποβρύχια καλώδια.

Στο ίδιο παζλ εντάσσονται η εξασφάλιση χρηματοδότησης 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού για επενδύσεις απανθρακοποίησης και ενεργειακής εξοικονόμησης στη βαριά ενεργοβόρο βιομηχανία, το νέο πλαίσιο ενισχύσεων CISAF 6.1 για τις στρατηγικές επενδύσεις και η μεγάλη επένδυση της Metlen στο γάλλιο, η οποία εγκρίθηκε από τη Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων έχοντας εξασφαλίσει χρηματοδότηση από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, το Ταμείο Ανάκαμψης και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, αρχίζει μετά τις εγκρίσεις. Η ένταξη ενός σχεδίου στον αναπτυξιακό νόμο ή στις στρατηγικές επενδύσεις δεν ισοδυναμεί από μόνη της με πραγματοποιημένη επένδυση. Οι χρόνοι υλοποίησης, η ταχύτητα των αδειοδοτήσεων και των εκταμιεύσεων και, τελικά, η μετατροπή των εγκεκριμένων σχεδίων σε πραγματικό παραγωγικό κεφάλαιο θα κρίνουν πόσο από το επενδυτικό κύμα των 6,6 δισ. ευρώ θα περάσει στην πραγματική οικονομία. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερα δισεκατομμύρια στις αποφάσεις υπαγωγής, αλλά περισσότερη παραγωγή, υψηλότερη παραγωγικότητα, μεγαλύτερη εξωστρέφεια και καλύτερα αμειβόμενη εργασία.
Σε αυτή τη σύνδεση επιμένει και ο κ. Θεοδωρικάκος: «Γιατί η ανάπτυξη αποκτά πραγματικό νόημα και περιεχόμενο όταν αποτυπώνεται στο εισόδημα των πολιτών. Περισσότερη παραγωγή, μεγαλύτερη παραγωγικότητα και καλύτεροι μισθοί σημαίνουν υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα για όλους και ασφαλώς περισσότερες ευκαιρίες για τα νέα παιδιά προκειμένου να μείνουν και να δημιουργήσουν το μέλλον τους εδώ στην πατρίδα μας».