Καθυστερεί η υποχρεωτική καταβολή ενοικίων μέσω τραπεζών: Γιατί είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας παράτασης μετά την 1η Οκτωβρίου

Προς νέα παράταση οδεύει η υποχρεωτική καταβολή των ενοικίων μέσω τραπεζικού συστήματος, λίγες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη του μέτρου, η οποία είχε οριστεί για την 1η Οκτωβρίου 2026. Το μέτρο στοχεύει στην κατάργηση των πληρωμών ενοικίων με «μαύρα». Παρά το γεγονός όμως ότι η έναρξη εφαρμογής είχε ήδη μετατεθεί κατά έξι μήνες, βασικές προϋποθέσεις για την ενεργοποίησή του δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.

Συγκεκριμένα, δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για τη δήλωση στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) των τραπεζικών λογαριασμών στους οποίους θα καταβάλλεται το μίσθωμα κάθε ακινήτου. Παράλληλα, δεν έχει δημοσιευθεί η υπουργική απόφαση που προβλέπεται από το άρθρο 210 του ν. 5222/2025 και θα καθορίζει τις εξαιρέσεις από τις κυρώσεις.

Η ΠΟΜΙΔΑ, με επιστολή της προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και τον διοικητή της ΑΑΔΕ, ζητά η υποχρεωτική τραπεζική πληρωμή να αρχίσει τουλάχιστον έξι μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας της εφαρμογής του ΜΙΔΑ. Όπως υποστηρίζει, δεν αρκεί μια ακόμη σύντομη παράταση, καθώς πρώτα πρέπει να καταχωριστούν οι λογαριασμοί των εκμισθωτών και μετά να ξεκινήσει ο έλεγχος των μηνιαίων πληρωμών.

Καθώς το υπουργείο Οικονομικών και η ΑΑΔΕ δεν έχουν μέχρι στιγμής ανακοινώσει οριστική νέα ημερομηνία, η 1η Οκτωβρίου παραμένει τυπικά το ορόσημο. Ωστόσο η εφαρμογή ενός μέτρου που έχει άμεσες φορολογικές συνέπειες για εκατομμύρια συναλλαγές εξαρτάται πλέον από την ολοκλήρωση του ΜΙΔΑ και την έκδοση των κανόνων εφαρμογής.

«Η υποχρεωτική τραπεζική καταβολή των μισθωμάτων συνδέεται άρρηκτα» με την πληροφορία που θα περιέχεται στη νέα εφαρμογή μισθώσεων του ΜΙΔΑ, αναφέρει η Ομοσπονδία. Χωρίς αυτή τη διασύνδεση, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές δεν θα έχουν σαφές και ενιαίο πλαίσιο για το πού πρέπει να καταβάλλεται το μίσθωμα, ενώ η φορολογική διοίκηση δεν θα μπορεί να πραγματοποιεί αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις.

Οι κυρώσεις για μετρητά

Το μέτρο προβλέπει σημαντικές φορολογικές συνέπειες. Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, η μη τραπεζική καταβολή μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια της φορολογικής έκπτωσης 5% επί του εισοδήματος από μισθώματα, η οποία συνδέεται με δαπάνες, αποσβέσεις και ζημιές των ακινήτων.

Για τους ενοικιαστές, η συνέπεια μπορεί να είναι η απώλεια της ετήσιας επιστροφής ενός ενοικίου, καθώς και στεγαστικών ενισχύσεων ή άλλων παροχών που συνδέονται με τη μίσθωση. Η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με κύρωση ακόμη και όταν ο ενοικιαστής αρνείται να πληρώσει μέσω τραπεζικού λογαριασμού.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ομοσπονδία ζητά να εξαιρεθούν από τις κυρώσεις μισθώματα έως 500 ευρώ τον μήνα, μισθώσεις μεταξύ προσώπων άνω των 70 ετών, προκαταβλημένα ενοίκια, καθώς και ποσά που έχουν κατασχεθεί ή εκχωρηθεί έναντι οφειλής. Εξαίρεση ζητείται και για καταβολές στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Το πρόβλημα των συνιδιοκτησιών

Ιδιαίτερη δυσκολία αφορά τα ακίνητα με περισσότερους ιδιοκτήτες ή με διαχειριστή. Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά να επιτρέπεται η πληρωμή σε κοινό λογαριασμό, στον λογαριασμό ενός συνιδιοκτήτη ή σε λογαριασμό εξουσιοδοτημένου τρίτου, εφόσον αυτός έχει δηλωθεί στο ΜΙΔΑ.

Ανάλογη πρόβλεψη ζητείται για πληρεξουσίους, δικηγόρους, εταιρείες διαχείρισης ακινήτων και ιδιοκτήτες που κατοικούν στο εξωτερικό. Παράλληλα, προτείνεται να καταστούν ακατάσχετα τα μηνιαία μισθώματα έως 1.600 ευρώ, όταν αποτελούν το βασικό εισόδημα του εκμισθωτή, καθώς και να θεσπιστεί ηλεκτρονική διαδικασία ένστασης στην ΑΑΔΕ.

Η καθυστέρηση του ΜΙΔΑ δεν αφορά μόνο την πληρωμή των ενοικίων. Το σύστημα καλείται να συνδέσει δεδομένα από το Ε9, το Κτηματολόγιο, τον ΔΕΔΔΗΕ και, για τις αγροτικές εκτάσεις, το ΟΣΔΕ. Η αντιστοίχιση του ΑΤΑΚ με τον ΚΑΕΚ και οι διαφορές στα τετραγωνικά μέτρα μεταξύ των βάσεων δεδομένων δημιουργούν τεχνικές και διοικητικές εκκρεμότητες. Σύμφωνα με πληροφορίες, η πλήρης λειτουργία για τα οικιστικά ακίνητα έχει μετακινηθεί χρονικά, γεγονός που ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ της αναβολής.