Επένδυση 1 δισ. ευρώ στον Πρίνο για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα

Ο δρόμος για την υλοποίηση μιας επένδυσης που αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ και να αποτελέσει κρίσιμη υποδομή για το μέλλον της ελληνικής βιομηχανίας ανοίγει πλέον στον Πρίνο, καθώς ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπέγραψε την άδεια εγκατάστασης της νέας υπεράκτιας πλατφόρμας του έργου αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα της EnEarth, θυγατρικής της Energean.

Η άδεια ανοίγει τον δρόμο ώστε οι εργασίες για την εγκατάσταση της νέας πλατφόρμας να ξεκινήσουν, σύμφωνα με πληροφορίες, τον προσεχή Οκτώβριο, σηματοδοτώντας την ουσιαστική έναρξη της επένδυσης. Πρόκειται για την πρώτη άδεια αυτού του είδους που εκδίδεται για έργο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και μόλις την τρίτη σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Eνωσης.

Το έργο προβλέπει τη δημιουργία της πρώτης υπόγειας εγκατάστασης μόνιμης αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αξιοποιώντας τα εξαντλημένα πετρελαϊκά κοιτάσματα του Πρίνου. Εκεί θα αποθηκεύεται μόνιμα το διοξείδιο του άνθρακα που θα δεσμεύεται από τσιμεντοβιομηχανίες, διυλιστήρια και άλλες ενεργοβόρες βιομηχανίες, αντί να απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα.

Για τις ελληνικές βιομηχανίες, όμως, το μεγαλύτερο όφελος δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό. Η νέα υποδομή αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο για τον περιορισμό του ολοένα αυξανόμενου κόστους των δικαιωμάτων εκπομπών Co2, επιτρέποντάς τους να παραμείνουν ανταγωνιστικές σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αυστηροποιεί διαρκώς τους περιβαλλοντικούς κανόνες.

Η πλατφόρμα «Ωμέγα»

Η άδεια που υπέγραψε ο υπουργός Ανάπτυξης αφορά την εγκατάσταση της νέας υπεράκτιας πλατφόρμας «Ωμέγα», η οποία αποτελεί την καρδιά του έργου. Από αυτήν θα πραγματοποιείται η έγχυση του διοξειδίου του άνθρακα στα εξαντλημένα πετρελαϊκά κοιτάσματα του Πρίνου, σε βάθος χιλιάδων μέτρων κάτω από τον βυθό, όπου θα αποθηκεύεται μόνιμα και με ασφάλεια.

Σε πλήρη ανάπτυξη, η εγκατάσταση θα μπορεί να αποθηκεύει έως και 2,8 εκατ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, ενώ η πρώτη φάση προβλέπει δυναμικότητα 1 εκατoμμυρίου τόνου τον χρόνο. Η συνολική αποθηκευτική ικανότητα του κοιτάσματος εκτιμάται σε περίπου 66 εκατομμύρια τόνους, γεγονός που καθιστά τον Πρίνο μία από τις σημαντικότερες υποδομές του είδους στην Ευρώπη.

Η επένδυση στον Πρίνο αποτελεί τον κρίσιμο κρίκο ενός ευρύτερου πλέγματος βιομηχανικών επενδύσεων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στην Ελλάδα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το έργο OLYMPUS της ΑΓΕΤ Ηρακλής στο εργοστάσιο του Μηλακίου και το IFESTOS του ΤΙΤΑΝ στο εργοστάσιο στο Καμάρι Βοιωτίας. Οι δύο επενδύσεις προβλέπουν την εγκατάσταση ειδικών μονάδων δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα από την παραγωγική διαδικασία του τσιμέντου. Το αέριο, αντί να εκπέμπεται στην ατμόσφαιρα, θα μεταφέρεται στον Πρίνο για μόνιμη αποθήκευση στα εξαντλημένα πετρελαϊκά κοιτάσματα.

Μέχρι σήμερα η EnEarth έχει συνάψει 16 μη δεσμευτικά μνημόνια συνεργασίας (MoUs) με ελληνικές και ευρωπαϊκές βιομηχανίες για την αποθήκευση συνολικά 6,12 εκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα. Μεταξύ των εταιρειών περιλαμβάνονται ο ΤΙΤΑΝ, η ΑΓΕΤ Ηρακλής, η HELLENiQ ENERGY και η Motor Oil, ενώ αναμένονται και νέες συμφωνίες.

Ο λόγος είναι κυρίως οικονομικός. Καθώς η Ευρωπαϊκή Eνωση αυστηροποιεί συνεχώς το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, το κόστος που πληρώνουν οι βιομηχανίες για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα αυξάνεται διαρκώς. Η δυνατότητα μόνιμης αποθήκευσης του CO2 δίνει στις επιχειρήσεις έναν νέο τρόπο να περιορίσουν αυτή την επιβάρυνση, διατηρώντας την ανταγωνιστικότητά τους και συνεχίζοντας να παράγουν στην Ελλάδα.

Η σημασία του έργου αποτυπώνεται και στα μεγέθη που το συνοδεύουν. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της EnEarth, η νέα υποδομή μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση περισσότερων από 150.000 θέσεων εργασίας που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 32% των ελληνικών εξαγωγών. Παράλληλα, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός νέου οικοσυστήματος επενδύσεων γύρω από τη δέσμευση, τη μεταφορά και την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα.

Το νέο μοντέλο

Η ταχύτητα με την οποία εκδόθηκε η άδεια δεν ήταν τυχαία. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες, χρόνος εξαιρετικά σύντομος για μια επένδυση τέτοιου μεγέθους και πολυπλοκότητας.

Αυτό κατέστη δυνατό χάρη στο ειδικό καθεστώς που ισχύει για τα Eργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), με τη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης, υπό την κύρια Στελλίνα Σιαράπη, να λειτουργεί ως ενιαίο σημείο επαφής (one-stop shop) για όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες.

Στην πράξη, η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων συντονίζει όλους τους συναρμόδιους φορείς ώστε οι γνωμοδοτήσεις να εξετάζονται παράλληλα και όχι διαδοχικά, μειώνοντας τον χρόνο αδειοδότησης. Το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται στα έργα που έχουν ενταχθεί στους ευρωπαϊκούς καταλόγους PCI και PMI και στόχο έχει να επιταχύνει την υλοποίηση στρατηγικών επενδύσεων.

Η ένταξη του Πρίνου στα Eργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Eνωσης δεν εξασφαλίζει μόνο ταχύτερες αδειοδοτήσεις. Ανοίγει και τον δρόμο για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, αλλά και για τη διασύνδεση της ελληνικής υποδομής με το ευρύτερο δίκτυο μεταφοράς και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα που αναπτύσσεται στην Ευρώπη.

Η EnEarth έχει ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση από το Innovation Fund, ενώ η υποδομή σχεδιάζεται ώστε να εξυπηρετεί όχι μόνο ελληνικές αλλά και βιομηχανίες γειτονικών χωρών. Αυτός είναι και ο λόγος που το έργο θεωρείται στρατηγικής σημασίας τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Αν το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί και οι εργασίες ξεκινήσουν τον Οκτώβριο, ο Πρίνος θα γίνει το πρώτο ελληνικό έργο PCI που περνά ουσιαστικά από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση. Μαζί του θα αρχίσει να διαμορφώνεται μια νέα αγορά γύρω από τη δέσμευση και τη μόνιμη αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, στην οποία η Ελλάδα φιλοδοξεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Φωτογραφίες: EUROKINISSI