Στοά του Αττάλου: Το μεγαλύτερο στεγασμένο εμπορικό κέντρο της αρχαίας Αθήνας - Δείτε εικόνες
18.11.202617:43
Αναστασία Κουκά
Ξεκινούν οι εργασίες αποκατάστασης της στέγης της με έξοδα της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών
Μπορείτε να φανταστείτε τους πολίτες της Αρχαίας Αθήνας να κάνουν τις αγορές τους, τους περιπάτους και τις συναντήσεις τους σε ένα στεγασμένο εμπορικό κέντρο; Κι όμως αυτό συνέβαινε κατά την ελληνιστική περίοδο στην περίφημη Στοά του Αττάλου. στην ανατολική πλευρά της Αρχαίας Αγοράς, που αποτελεί σήμερα ένα από τα πλέον εμβληματικά και δημοφιλή ιστορικά τοπόσημα της ελληνικής πρωτεύουσας το οποίο εισέρχεται σε μια νέα φάση αποκατάστασης της στέγης του με έξοδα της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών.
Η Στοά του Αττάλου υπήρξε, αν όχι το πρώτο, ένα από τα πρώτα και μεγαλύτερα στεγασμένα εμπορικά κέντρα της αρχαιότητας. Η Στοά του Αττάλου ήταν, αν όχι το πρώτο, ένα από τα πρώτα και μεγαλύτερα «εμπορικά κέντρα». Χτίστηκε κατά την ελληνιστική περίοδο, περίπου από το 150 π.Χ και ήταν δώρο του βασιλιά της Περγάμου Αττάλου Β', όπως επιβεβαιώνει η επιγραφή που βρίσκεται στο επιστύλιο της κάτω κιονοστοιχίας η οποία διατηρείται αποσπασματικά.
Το κτήριο αναπτυσσόταν σε μήκος περίπου 120 μέτρων, είχε πλάτος 20μ και ύψος 25 μ. , ήταν διώροφο με δεύτερη σειρά κιόνων στο εσωτερικό και 21 καταστήματα κατά μήκος των δύο ορόφων, τα οποία ήταν τετράγωνα με μήκος πλευράς 4,8 μέτρα. Στο ισόγειο η εξωτερική κιονοστοιχία ήταν δωρικού ρυθμού και η εσωτερική ιωνικού, με αρράβδωτους κίονες. Στον όροφο η εξωτερική κιονοστοιχία ήταν ιωνικού ρυθμού και η εσωτερική είχε κιονόκρανα Περγαμηνού τύπου. Στη βόρεια και νότια άκρη του οικοδομήματος υπήρχαν κλιμακοστάσια, με πολλά εδώλια, μορφής εξέδρας που οδηγούσαν στον όροφο του κτιρίου. Το βασικό υλικό ανοικοδόμησης του κτιρίου ήταν ο πωρόλιθος αλλά οι ορθοστάτες των τοίχων, οι παραστάδες των θυρών, τα κατώφλια των δωματίων και οι κίονες ήταν από πεντελικό μάρμαρο.
Το 267 μ.Χ η Στοά του Αττάλου καταστράφηκε από τους Ερούλους και ενσωματώθηκε στο υστερορρωμαϊκό τείχος της Αθήνας ενώ επί Φραγκοκρατίας και Τουρκοκρατίας η Στοά χρησίμευσε ως οχύρωμα.
Αιώνες αργότερα, από το 1953 έως το 1956 η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών ανέλαβε το απαιτητικό αλλά και φιλόδοξο εγχείρημα της αναστήλωσής της, με οδηγό τις μελέτες του σπουδαίου αρχιτέκτονα Ιωάννη Τραυλού και τα έξοδα να καλύπτονται από δωρεά του John D. Rockefeller Jr. Το ανακατασκευασμένο κτίριο διατήρησε τις διαστάσεις, τον αρχιτεκτονικό διάκοσμο και κάποια από τα υλικά του παλαιού.
Εικόνα από τις εργασίες ανακατασκευής της Στοάς του Αττάλου
Από τότε ξεκινά η στενή σχέση της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών με την Στοά του Αττάλου η οποία συνεχίστηκε απρόσκοπτα τις επόμενες δεκαετίες. Εκεί άλλωστε στεγάζεται, εκτός από το Μουσείο της Αρχαίας Αγοράς, και το δραστήριο ερευνηνητικό κέντρο της το οποίο συνεχίζει τις ανασκαφές και τις συντηρήσεις των ευρημάτων ενώ διοργανώνει παράλληλα ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα.
Τώρα, λοιπόν, η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου, μέσω σύμβασης δωρεάς, τη χρηματοδότηση της εκπόνησης της στατικής μελέτης και της εκτέλεσης των απαιτούμενων εργασιών για την αποκατάσταση της στέγης του μνημείου, με προϋπολογισμό έως 1.100.000 ευρώ.
«Από την ανακατασκευή της από την Αμερικανική Σχολή τη δεκαετία του 1950, το εμβληματικό αυτό μνημείο επιτελεί τη σύγχρονη λειτουργία του ως μουσείο, χώρος εκδηλώσεων και αποθηκευτικός χώρος για τα ευρήματα των ανασκαφών της Αρχαίας Αγοράς. Η Αγορά βρίσκεται, εδώ και πολλές δεκαετίες, στο επίκεντρο της αποστολής της Σχολής, με γενιές ερευνητών και φοιτητών να συμβάλλουν στην ανασκαφή, τη μελέτη και την προστασία της. Με τη δωρεά για την πλήρη χρηματοδότηση και εκτέλεση του έργου επισκευής της στέγης της Στοάς, η Σχολή επιβεβαιώνει τη διαχρονική δέσμευσή της στην Αρχαία Αγορά, καθώς και την ουσιαστική συνεργασία της με το Υπουργείο Πολιτισμού» σημείωσε η διευθύντρια της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, Bonna Wescoat.
Από την πλευρά της η υπουργός ΠολιτισμούΛίνα Μενδώνη υπογράμμισε: «Η συνεργασία μας με την Αμερικανική Σχολή, έναν φορέα με μακρά επιστημονική παρουσία και προσφορά στην Ελλάδα, αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα ουσιαστικής σύμπραξης για την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Στόχος μας είναι η διασφάλιση της καλύτερης δυνατής προστασίας του μνημείου και η διατήρησή του για τις επόμενες γενιές».