Στην Ιαπωνία οι γοργόνες υπάρχουν: Γιατί ο «Τιτανικός Ωκεανός» ξεχώρισε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης
Τέσσερα βραβεία στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη, που μεταφέρει τον θεατή στον πραγματικό αλλά άγνωστο κόσμο των ιαπωνικών σχολών επαγγελματιών γοργόνων
Πόσο δύσκολο είναι να γίνει κανείς γοργόνα; Πολύ περισσότερο απ' όσο θα μπορούσε να φανταστεί, τουλάχιστον στον κόσμο που παρουσιάζει η Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη στον «Τιτανικό Ωκεανό».
Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Ελληνίδας σκηνοθέτριας αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες ελληνικές παρουσίες στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, αποσπώντας συνολικά τέσσερα βραβεία. Συγκεκριμένα, τιμήθηκε με το Βραβείο Καλλιτεχνικού Επιτεύγματος, το Βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού για την Αρίσα Σασάκι, το New Vision Award του ΕΚΚΟΜΕΔ και το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής Νεότητας.
Η πλοκή
Σε μια σχολή στην Ιαπωνία, νεαρά κορίτσια εκπαιδεύονται καθημερινά να κρατούν την αναπνοή τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα, να εκτελούν απαιτητικές υποβρύχιες χορογραφίες και να κολυμπούν με εντυπωσιακές ουρές γοργόνας, διεκδικώντας μια θέση στον κόσμο του επαγγελματικού θεάματος. Πίσω, όμως, από τα πολύχρωμα κοστούμια και τις εντυπωσιακές εικόνες, κρύβεται μια ιστορία για την πίεση της επιτυχίας, τα πρότυπα ομορφιάς και την προσπάθεια μιας νεαρής γυναίκας να ανακαλύψει τη δική της ταυτότητα.
Οι σχολές γοργόνων που υπάρχουν πραγματικά στην Ιαπωνία
Η πιο ενδιαφέρουσα ίσως πτυχή του «Τιτανικού Ωκεανού» είναι ότι η βασική ιδέα της ταινίας δεν αποτελεί αποκύημα της φαντασίας της σκηνοθέτριας. Στην Ιαπωνία λειτουργούν πράγματι σχολές και προγράμματα εκπαίδευσης επαγγελματιών γοργόνων, όπου οι συμμετέχουσες μαθαίνουν ειδικές τεχνικές υποβρύχιας κολύμβησης και καλλιτεχνικής παρουσίασης, με στόχο να συμμετέχουν σε παραστάσεις και θεάματα σε μεγάλα ενυδρεία της χώρας.
Η Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη ανακάλυψε αυτόν τον ασυνήθιστο κόσμο το 2016, όταν βρισκόταν στην Αργεντινή και εργαζόταν πάνω σε ένα διαφορετικό κινηματογραφικό σχέδιο. Μια φωτογραφία με πέντε νεαρά κορίτσια, τα οποία φορούσαν πολύχρωμες ουρές γοργόνας από σιλικόνη και εκπαιδεύονταν μέσα στο νερό, στάθηκε αρκετή για να κεντρίσει το ενδιαφέρον της. Ξεκίνησε να αναζητά περισσότερες πληροφορίες για τις σχολές αυτές και σταδιακά διαμόρφωσε την ιδέα της ταινίας, η οποία χρειάστηκε περίπου μία δεκαετία για να φτάσει στη μεγάλη οθόνη.
H σκηνοθέτρια Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη
Κλείσιμο
Στον «Τιτανικό Ωκεανό», η 17χρονη Ακάμε εισέρχεται σε μια σχολή επαγγελματιών γοργόνων, όπου η ομορφιά του υποβρύχιου θεάματος συνυπάρχει με την εξαντλητική προπόνηση, τον ανταγωνισμό και τις αυστηρές απαιτήσεις της εκπαίδευσης. Η νεαρή πρωταγωνίστρια μαθαίνει να κολυμπά δίπλα σε πραγματικούς καρχαρίες, να ελέγχει το σώμα της και να εντυπωσιάζει το κοινό, ενώ παράλληλα ανακαλύπτει τον πρώτο της έρωτα και επιχειρεί να κατανοήσει τον εαυτό της.
Το πρωτότυπο σενάριο αξιοποιεί έναν πραγματικό, ελάχιστα γνωστό επαγγελματικό χώρο για να αφηγηθεί μια ιστορία ενηλικίωσης, στην οποία η φαντασία συνυπάρχει με την πραγματικότητα.
Η πρωταγωνίστρια της ταινίας Αρίσα Σασάκ κέρδισε το Βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού
Η πίεση για τελειότητα πίσω από την εντυπωσιακή εικόνα
Η ταινία παρουσιάζει με ενδιαφέρον την πίεση που ασκούν τα σύγχρονα πρότυπα ομορφιάς στις νεαρές γυναίκες, αλλά και τις υψηλές απαιτήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν προκειμένου να ανταποκριθούν σε αυτά. Στον κόσμο των επαγγελματιών γοργόνων, η φαινομενικά αβίαστη ομορφιά είναι αποτέλεσμα επίπονης εκπαίδευσης. Οι κινήσεις πρέπει να είναι συγχρονισμένες, η εμφάνιση εντυπωσιακή και η προσπάθεια να παραμένει αόρατη στα μάτια του κοινού.
Η αντίθεση ανάμεσα στην εικόνα και στην πραγματικότητα παραπέμπει σε ένα ευρύτερο κοινωνικό φαινόμενο. Σε μια εποχή όπου τα κοινωνικά δίκτυα προβάλλουν διαρκώς εξιδανικευμένες εικόνες σωμάτων, προσώπων και τρόπων ζωής, η επιδίωξη της τελειότητας συχνά μετατρέπεται σε καθημερινή υποχρέωση. Η επιτυχία δεν αρκεί να επιτυγχάνεται, αλλά πρέπει και να παρουσιάζεται με έναν συγκεκριμένο τρόπο.
Στον «Τιτανικό Ωκεανό», το σώμα γίνεται ταυτόχρονα μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης και αντικείμενο διαρκούς αξιολόγησης. Η Κοτζαμάνη, ωστόσο, δεν περιορίζεται σε μια καταγγελία των προτύπων ομορφιάς. Η ταινία ενδιαφέρεται πρωτίστως για την προσωπική μεταμόρφωση της ηρωίδας της. Η Ακάμε προσπαθεί να βρει τη δική της φωνή μέσα σε ένα περιβάλλον που απαιτεί πειθαρχία, συμμόρφωση και διαρκή προσπάθεια για διάκριση. Και αυτή ακριβώς η αναζήτηση αποτελεί τον συναισθηματικό πυρήνα της ιστορίας.
Μια ταινία που ξεπέρασε τα γλωσσικά και πολιτισμικά εμπόδια
Εξίσου ενδιαφέρουσα με την ιστορία της ταινίας είναι και η διαδικασία δημιουργίας της. Ο «Τιτανικός Ωκεανός» γυρίστηκε στην Ιαπωνία, στα ιαπωνικά, με κυρίως ιαπωνικό καστ και τη συμμετοχή κινηματογραφικών συνεργείων από πέντε ευρωπαϊκές χώρες.
Η παραγωγή παρουσίασε σημαντικές πρακτικές και επικοινωνιακές δυσκολίες, καθώς η Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη δεν μιλούσε ιαπωνικά, ενώ η πρωταγωνίστρια Αρίσα Σασάκι και πολλές από τις υπόλοιπες νεαρές ηθοποιούς δεν μιλούσαν αγγλικά.
Η σκηνοθέτρια εξήγησε μετά την προβολή της ταινίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης ότι η συνεργασία με τις ηθοποιούς βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στη γλώσσα του σώματος, στα βλέμματα και στη δημιουργία μιας σχέσης εμπιστοσύνης. Ειδικά με την Αρίσα Σασάκι, η επικοινωνία ήταν αρκετά δύσκολη στην αρχή αλλά στη συνέχεθα αναπτύχθηκε μία ιδιαίτερη σύνδεση.
Για την επιλογή των πρωταγωνιστριών, η Κοτζαμάνη εξέτασε περισσότερες από 500 νεαρές ηθοποιούς, αναζητώντας πρόσωπα που θα μπορούσαν να αποδώσουν τη συναισθηματική πολυπλοκότητα των χαρακτήρων της. Η Σασάκι, την οποία επέλεξε για τον ρόλο της Ακάμε, έπρεπε να συνδυάζει την ευαισθησία με μια ιδιαίτερη εσωτερική δύναμη.
Οι δυσκολίες, πάντως, δεν περιορίστηκαν στην επικοινωνία. Τα υποβρύχια γυρίσματα απαιτούσαν αυξημένη σωματική αντοχή και ιδιαίτερα απαιτητικό συντονισμό. Η σκηνοθέτρια έχει περιγράψει χαρακτηριστικά ένα περιστατικό από την τελευταία ημέρα των γυρισμάτων, όταν η ομάδα βρισκόταν στην ανοιχτή θάλασσα, με το φως να λιγοστεύει και τους συντελεστές εξαντλημένους από το κρύο. Προκειμένου να ολοκληρωθεί ένα πλάνο, φόρεσε η ίδια μια ουρά γοργόνας και μπήκε στο νερό.
Τέσσερα βραβεία για ένα παραμύθι διαφορετικό από τα άλλα
Η θερμή υποδοχή της ταινίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης επιβεβαιώθηκε με τις τέσσερις διακρίσεις της. Ιδιαίτερη σημασία είχε το Βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού για την Αρίσα Σασάκι, η οποία κατάφερε, παρά τις γλωσσικές και πολιτισμικές δυσκολίες της παραγωγής, να δημιουργήσει έναν χαρακτήρα με έντονη συναισθηματική παρουσία.
Το Βραβείο Καλλιτεχνικού Επιτεύγματος αναγνώρισε την ιδιαίτερη αισθητική ταυτότητα της ταινίας, ενώ το New Vision Award επιβράβευσε την πρωτότυπη κινηματογραφική προσέγγιση της Κοτζαμάνη. Παράλληλα, το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής Νεότητας ανέδειξε τη σχέση της ιστορίας με τις αγωνίες και τις αναζητήσεις της νεότερης γενιάς.
Πέρα, όμως, από τις διακρίσεις, ο «Τιτανικός Ωκεανός» είναι μία ταινία που μας κέρδισε γιατί κατάφερε να μας υπενθυμίσει πως η πραγματικότητα μπορεί να είναι πιο παράξενη, πιο απαιτητική και τελικά πιο συναρπαστική από το πιο μαγευτικό παραμύθι.
Πρόκειται για μια τεχνολογία που πραγματοποείται από τον εξειδικευμένο χειρουργό-ουρολόγο με εξαιρετική ακρίβεια, χρησιμοποιώντας μικροσκοπικές τομές και τρισδιάστατη εικόνα υψηλής ευκρίνειας.
Ευέλικτο στις καθημερινές μετακινήσεις, ευρύχωρο όταν οι ανάγκες μεγαλώνουν και άνετο στις αποδράσεις του Σαββατοκύριακου, το compact SUV της Volkswagen αποδεικνύει ότι η πρακτικότητα μπορεί να έχει χαρακτήρα.
Από τη συντήρηση της θέρμανσης μέχρι τις μονώσεις, τα στοιχεία του Douleutaras.gr αποκαλύπτουν, πώς αλλάζουν οι ανάγκες των νοικοκυριών, πότε κορυφώνονται τα αιτήματα και ποιες διαφορές καταγράφονται ανάμεσα στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο πίεσης του ενεργειακού κόστους.