Η επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου: Όσα πρέπει να γνωρίζουμε, από την πρόεδρό του, Ιωάννα Δρέττα

Η Ιωάννα Δρέττα έχει ένα βαρύ βιογραφικό, από άποψη τόσο σπουδών όσο και έργων που έχει αναλάβει στη διάρκεια της καριέρας της.

Σπούδασε πολιτικός μηχανικός, έκανε μεταπτυχιακά στα πανεπιστήμια Imperial και Harvard και ακολούθησε έναν δρόμο δύσκολο, αλλά απολύτως επιτυχημένο. Επί θητείας Γιάννη Σαρμά είχε διατελέσει υπηρεσιακή υπουργός Τουρισμού και αργότερα ανέλαβε τα ηνία του Marketing Greece συντονίζοντας την προβολή της Ελλάδας διεθνώς. Σήμερα έχει αναλάβει ένα δυναμικό project, αυτό της επέκτασης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του οποίου είναι πρόεδρος.

«Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο υπήρξε έργο εθνικό όταν οικοδομήθηκε τον 19ο αιώνα. Εντάχθηκε στην προσπάθεια συγκρότησης μιας σαφούς εθνικής ταυτότητας, που θα διαφοροποιούσε τους Νεοέλληνες από το οθωμανικό παρελθόν και θα τους συνέδεε με το αρχαίο ελληνικό κλέος αλλά και τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό-ρομαντισμό», εξηγεί η ίδια. «Απαιτήθηκαν διεθνείς αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί, δωρεές, αναπροσαρμογές των αρχιτεκτονικών σχεδίων και στη συνέχεια φτιάχτηκε ένα μουσείο που προκάλεσε τον θαυμασμό όλων». Στην εποχή μας, πλέον, η επικείμενη επέκταση του μουσείου που ιδρύθηκε έναν χρόνο πριν από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, έχει χαρακτηριστεί έργο εθνικής σημασίας, μια σημαντική παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.

«Το 2019 η κυβέρνηση διακήρυξε προγραμματικά ότι θα επεκτείνει το μουσείο. Ακολουθήθηκε ο δύσκολος δρόμος: μελέτη σκοπιμότητας, διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ιδεών, ανάθεση σε μεγάλα, διεθνώς αναγνωρισμένα αρχιτεκτονικά και μουσειογραφικά γραφεία. Ποιος θα ήταν ο εύκολος δρόμος; Να κάνουμε μια μικρή επέκταση, να δημιουργήσουμε ένα πωλητήριο, αμφιθέατρο, εκδοτήριο εισιτηρίων και τρεις αίθουσες εκθέσεων και τα άλλα να αφεθούν στην τύχη τους. Να κάνουμε και εγκαίνια και να είμαστε υπερήφανοι», σημειώνει.

«Ομως αποφασίστηκε ότι το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο απαιτεί ένα ολιστικό σχέδιο επέκτασης και αναβάθμισης, το οποίο, εκτός των άλλων, περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός σύγχρονου και καινοτόμου ερευνητικού κέντρου, μεριμνά για την αειφορία του κτιρίου, τη διάσωση των αρχαιοτήτων, τη βελτίωση της εμπειρίας του επισκέπτη και φυσικά αποδίδει στην κοινωνία έναν νέο πολύ καλύτερο δημόσιο κήπο-πάρκο. Το κτιριακό συγκρότημα που δημιουργείται αναβαθμίζει ουσιαστικά ένα παγκόσμιας κλάσης μουσείο και αναδεικνύει περαιτέρω τη σπουδαία συλλογή του αλλά και τον ρόλο του. Είναι πράγματι ένα έργο παγκόσμιας εμβέλειας, διεπιστημονικής προσέγγισης και συνεργασίας. Κάνουμε λόγο για ένα μουσείο ανοικτό, εξωστρεφές, συμπεριληπτικό. Θα αλλάξουν πολλά: το μουσειολογικό αφήγημα μεταβάλλεται. Προσεγγίζουμε όλες τις πτυχές του βίου των προγόνων μας μέσα από την παρουσίαση συνόλων και όχι μόνο μεμονωμένων έργων τέχνης, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στο “αριστούργημα” αλλά και στο τεχνούργημα, και λαμβάνονται υπόψη τα νέα επιστημονικά και αρχαιολογικά δεδομένα».

Η Ιωάννα Δρέττα είναι εμφανώς υπερήφανη γι’ αυτό το project που, όμως μου εξηγεί, θεωρεί έργο ζωής. Οι καινοτομίες που σχεδιάζονται είναι πολλές: «Δημιουργούμε αφηγήσεις που βοηθούν το κοινό να ανακαλύψει ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τα αρχαία αντικείμενα, κοινά στοιχεία με τη σημερινή ζωή ή και τρόπους αντιμετώπισης ζητημάτων που αποτελούν σημεία προβληματισμού και για τις σύγχρονες κοινωνίες. Ανταποκρινόμαστε στις διαφορετικές κατηγορίες επισκεπτών μας, δημιουργώντας περιηγήσεις για οικογένειες, για άτομα με περιορισμένο ή περισσότερο χρόνο, με ειδικά ενδιαφέροντα. Οι συλλογές μας ενισχύονται από περιοχές που υποεκπροσωπούνταν και ταυτόχρονα υπάρχει ιδιαίτερη πρόνοια για διεξαγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Συνεπώς, συζητάμε για μια εντελώς διαφορετική εμπειρία για τον επισκέπτη, πόσο μάλλον αν λάβει κανείς υπόψη την τεχνολογία που θα είναι διαθέσιμη όταν το μουσείο θα ετοιμάζεται να ξανανοίξει και θα στήνει τις εκθέσεις του».

Εχοντας εργαστεί στον τομέα του τουρισμού από τις προηγούμενες θέσεις της, η Ιωάννα Δρέττα έχει συνολική άποψη για την ανάδειξη της χώρας μας. Οπως μου εξηγεί, η Ελλάδα έχει αλλάξει την εικόνα της στον παγκόσμιο χάρτη, βιώνοντας την υπεραξία της. Το «ζούμε στο καλύτερο οικόπεδο του κόσμου» δεν φαντάζει πια υπερφίαλο. Εξ ου και όλο και περισσότεροι κάτοικοι του εξωτερικού επιλέγουν πλέον τη χώρα μας για μόνιμη εγκατάσταση. «Η Ελλάδα είναι ένα μεγάλο brand του τουρισμού παγκοσμίως, που τα τελευταία χρόνια, και κυρίως μετά την πανδημία, ενδυναμώθηκε περαιτέρω», τονίζει.

«Εχει πολύ μεγάλο εύρος, προσφέρει πολλές επιλογές και τα τελευταία χρόνια έχει βελτιωθεί και εξελιχθεί. Σε γενικές γραμμές υποφέρει από την έλλειψη δημόσιων υποδομών, ενώ οι ιδιωτικές υποδομές τα τελευταία χρόνια έκαναν μεγάλα βήματα προόδου. Το κρίσιμο στοίχημα είναι σε όλες τις ανεκμετάλλευτες δυνάμεις της χώρας, στην ενσωμάτωση των αξιών της βιώσιμης ανάπτυξης στο προϊόν, την επένδυση στην αυθεντικότητα. Ολα αυτά προϋποθέτουν συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών και παραγωγική συνεργασία. Το τελευταίο πιθανώς είναι και το πιο δύσκολο, αφού μάλλον δεν είμαστε καλοί σε αυτό, όμως είναι ο μοναδικός δρόμος για βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού». Πώς είναι όμως η καθημερινότητα μιας γυναίκας που κατέχει ένα τόσο απαιτητικό πόστο; «Η καθημερινότητά μου είναι μάλλον μια πρόκληση. Οι υψηλές απαιτήσεις στην επαγγελματική μου ζωή απαιτούν καθαρό μυαλό, ψυχραιμία και πολλές ώρες δουλειά φυσικά», παραδέχεται χαμογελώντας.

«Η ζωή στην Αθήνα την κάνει ακόμη πιο δύσκολη, αφού έχω μεγάλες αποστάσεις να κάνω με πολλή κίνηση. Ξυπνάω πολύ νωρίς και προσπαθώ να χωρέσω στη μέρα όσο περισσότερα γίνεται. Ταυτόχρονα, προσπαθώ να ξεκουράζομαι εις βάρος μάλλον της κοινωνικότητάς μου. Η κίνηση και η φύση είναι ένα καταφύγιο εκτόνωσης και ισορροπίας, που απαιτεί χρόνο φυσικά, αλλά είναι ανάγκη μου. Καταβάλλω προσπάθεια ό,τι κάνω να βγάζει νόημα και στις επαγγελματικές και τις προσωπικές δραστηριότητες, γιατί ο χρόνος είναι πολύτιμος. Ο στόχος είναι σχεδόν κάθε μέρα ή τουλάχιστον συχνά να κάνω πράγματα που φροντίζουν το πνεύμα εκτός από το σώμα. Από τα απλούστερα, όπως το να διαβάσω λίγες σελίδες ενός μυθιστορήματος, να γράψω λίγο στο ημερολόγιο, να δω κάποιους ανθρώπους που θα με κάνουν να νιώσω ωραία».

Και όταν υπάρχει περισσότερος ελεύθερος χρόνος, πώς προτιμά να τον αξιοποιεί; «Μου αρέσει πολύ να αθλούμαι, να κολυμπάω, να περπατάω στα βουνά, να συνδέομαι με τη φύση που είναι θεραπευτική. Η κίνηση κάνει μεγάλη διαφορά στο πώς νιώθω. Κάνω όσο περισσότερα μπορώ και γενικά τα εναλλάσσω ανάλογα με την εποχή, τη φάση που βρίσκομαι και την παρέα. Μου αρέσουν τα μουσεία και οι εκθέσεις, συχνά τα επισκέπτομαι μόνη μου, μου βάζουν σε τάξη το μυαλό και με ηρεμούν».

Η Ιωάννα Δρέττα είναι μια σιδηρά κυρία του επιχειρηματικού γίγνεσθαι χωρίς να χάνει όμως τη γυναικεία της υπόσταση. Εκτός από πρόεδρος του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, είναι CEO της Reds του ομίλου Ελλάκτωρ. Ποια είναι, λοιπόν, η άποψή της για τις γυναίκες σε θέσεις-κλειδί; «Αυτή είναι μία σύνθετη συζήτηση για την Ελλάδα. Εχω υπάρξει παρούσα σε πολλές συζητήσεις που δεν αναγνωρίζουν καν το πρόβλημα. Οι γυναίκες γενικά, σύμφωνα με τη νευροεπιστήμη, έχουν χαρακτηριστικά που ταιριάζουν με θέσεις ευθύνης. Συχνά όμως δεν βρίσκει κανείς πολλές γυναίκες με σχετική εμπειρία, διότι οι μηχανισμοί, η λειτουργία της οικογένειας και της κοινωνίας τις εξαιρεί από τον ανταγωνισμό νωρίς. Προσωπικά, έχοντας υπηρετήσει σε θέσεις ευθύνης, δεν έχω νιώσει δυσκολία να ασκήσω τα καθήκοντά μου, όμως τα εμπόδια για να φτάσω εκεί ήταν σίγουρα περισσότερα από αυτά που θα είχε ένας άντρας με τα χαρακτηριστικά μου».