Μια επέτειος!

«Στις 24 Ιουνίου 1979 είχε κυκλοφορήσει το πρώτο μας βιβλίο: Με μια τρελή σοδειά του Διονύση Καψάλη, με εξώφυλλο του Γιώργου Χατζημιχάλη», είχε δώσει τις πρώτες απαραίτητες συστάσεις ο εκδότης Σταύρος Πετσόπουλος μιλώντας στην εκδήλωση για την παρουσίαση των 1.001 βιβλίων από τις εκδόσεις Άγρα στη Στοά του Βιβλίου το βράδυ της Παρασκευής 18 Φεβρουαρίου 2011.

Φέτος, ο εκδοτικός οίκος που ίδρυσε και διευθύνει ο Σταύρος Πετσόπουλος συμπληρώνει 40 συνεχή έτη λειτουργίας και απρόσκοπτης δραστηριότητας. Στην εκδήλωση του 2011 ο Πετσόπουλος είχε αναφερθεί σε εκείνη την εποχή: «Μετά το πρώτο βιβλίο μας, το 1979, έτυχε να βρεθώ στα γραφεία του Πολίτη στην Πλάκα και ο Άγγελος Ελεφάντης με πήρε στο γραφείο του και με ρώτησε πολύ σοβαρά, στρίβοντας το μουστάκι του, ποια είναι η γραμμή των εκδόσεων που ξεκίνησα: Πλήρης αμηχανία. Άντε ν’ απαντήσεις σε μια τέτοια ερώτηση μπροστά στον γκουρού.

Σήμερα, 32 χρόνια αργότερα και μετά 1.000 βιβλία, ίσως μπορώ να περιγράψω κάπως κάτι όχι σαν γραμμή, αλλά σαν κάποια νήματα, που ενώνονται, κυκλώνουν ή αποκλίνουν».

Και τα ερεθίσματα της εκδοτικής προσπάθειας; Ο λόγος και πάλι στο Πετσόπουλο: «Θέλαμε εξαρχής τα βιβλία που θα εκδίδουμε να εκφράζουν ή έστω να περισώζουν κάτι από τη γοητεία που μας προξένησαν στο πρώτο διάβασμα. Ακόμα, να πουν κάτι περισσότερο για τον συγγραφέα και τον κόσμο του, σύμφωνα με την προβληματική μιας γενιάς του τέλους της δικτατορίας και της αέναης γιορτής των πρώτων μεταδικτατορικών χρόνων. Και αυτό από την πλευρά της πρωτοπορίας, των ρήξεων του μοντερνισμού και των κάθε είδους επαναστάσεων του 20ου αιώνα καθώς και των απελευθερωτικών ιδεών, που είδαμε παγκοσμίως και στον τόπο μας να μπαίνουν υπό αναθεώρηση στο τέλος της δεκαετίας του ’90 και στις αρχές του 2000, με το μεταμοντέρνο, το πολιτικώς ορθόν και τον νεοσυντηρητισμό των ηθών και των ιδεολογιών.

Υπήρχε το στοιχείο της πρόκλησης, με την έννοια της παραβίασης των κοινών τόπων στη λογοτεχνία, την τέχνη και την αισθητική. Κι επίσης συχνά η επιλογή να μην είμαστε «καθώς πρέπει» (Bataille – Ιστορία του ματιού, Άρης Κωνσταντινίδης Αμαρτωλοί και κλέφτες ή Η απογείωση της αρχιτεκτονικής, Εμπειρίκος Ο Μέγας Ανατολικός, κ.ά, κ.ά.)».

Στη σελίδα των εκδόσεων στο facebook διαβάζουμε μια ανάρτηση τους: «Φέτος οι Εκδόσεις Άγρα συμπληρώνουν 40 χρόνια ζωής. Το 2019 μας βρίσκει με περίπου 1.430 τίτλους. Η επέτειος εορτάζεται με την έκδοση του λόγου του Christian Bourgois για την τελετή βράβευσης του το 2007 στην Έκθεση Βιβλίου της Γκουανταλαχάρα στο Μεξικό, όπου ανακηρύχθηκε ο καλύτερος εκδότης. Δεν μπόρεσε τότε να παρευρεθεί ο ίδιος στην τελετή. Το λόγο του διάβασε αντ' αυτού ο φίλος του εκδότης Jorge Herralde, των περίφημων ισπανικών εκδόσεων Anagrama. Εμείς γαλουχηθήκαμε με τις γαλλικές εκδόσεις Christian Bourgois.

Ο λόγος του αποδίδει τη σπουδαιότερη τιμή στον κλάδο μας. Μ' έναν πολύ διαυγή, λεπτό και συμπυκνωμένο τρόπο, εκφράζει την ουσία της δουλειάς μας, την ηθική της και την ομορφιά της. Μιλάμε λοιπόν με αφορμή τα 40 χρόνια ζωής του οίκου μας δανειζόμενοι τα λόγια κάποιου άλλου, που έκανε το ωραιότερο εγκώμιο αυτού του επαγγέλματος».

Η ανάρτηση συνοδεύεται και από αποσπάσματα από την έκδοση: «Ο σπουδαίος Γερμανός εκδότης Fischer θεωρούσε ότι η αριστεία στο επάγγελμά μας έγκειται ακριβώς στο να εκδίδουμε βιβλία που το κοινό δεν τα περιμένει, δεν τα θέλει. [...] Τότε λοιπόν έμαθα ότι ένας εκδότης οφείλει στον εαυτό του να είναι αδιάλλακτος, άδικος, ότι πρέπει να εμμένει στις πεποιθήσεις του· με λίγα λόγια, έμαθα ότι εκδίδω σημαίνει εκδίδω κόντρα στο ρεύμα. [...] Ας πούμε καλύτερα ότι ακολούθησα μια εξέλιξη με οδηγό την τύχη και τις συγκυρίες, με κάποιο – όπως συνειδητοποιώ σήμερα – θράσος. [...]». Τα λόγια ανήκουν στον Christian Bourgois.