Ένα μουσικό ταξίδι μέχρι το Παρίσι

Η Κυβέλη Καστοριάδη μεγάλωσε μέσα στη μουσική. Φυσικά, είχε και φιλοσοφικά ερεθίσματα, αλλά αυτά έμαθε να τα εκτιμάει πολύ αργότερα. Ο πατέρας της, ένας από τους μεγαλύτερους διανοούμενους του 20ού αιώνα αγαπούσε πολύ τη μουσική και ήταν αδύνατον να ζει χωρίς αυτή. Από μικρός ήθελε να γίνει συνθέτης και διευθυντής ορχήστρας, ενώ ήξερε να γράφει παρτιτούρες. Η μητέρα της, Ζωή Χριστοφίδου, είχε πολύ καλή φωνή και στο σπίτι τους στο Παρίσι πολύ συχνά φιλοξενούνταν πολύ σημαντικές προσωπικότητες της μουσικής, όπως η οικογενειακή τους φίλη Ντόρα Μπακοπούλου. Ολα αυτά επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τη μικρή Κυβέλη, που από τα 15 της χρόνια ξεκίνησε μαθήματα μουσικής. 

Σήμερα το μικρό κορίτσι εξελίχθηκε σε μια ταλαντούχα μουσικό που ζει στο Παρίσι, αλλά βρίσκεται πολύ συχνά στην Ελλάδα για συναυλίες. Ο μπαμπάς της δεν ήταν καθόλου αρνητικός στην εκδοχή να γίνει τραγουδίστρια, ωστόσο -όπως κάθε μπαμπάς- επέμενε να πάρει πρώτα το πτυχίο της στην Φιλολογία. Σε μικρή ηλικία μπορεί η Κυβέλη να μην καταλάβαινε πόσο τυχερή ήταν που μεγάλωνε σε ένα περιβάλλον γεμάτο ανθρώπους του πολιτισμού, αλλά με τον καιρό το εκτίμησε ιδιαίτερα. «Οταν είσαι μικρός δεν πολυκαταλαβαίνεις τι το περίεργο ή το εξαιρετικό έχει αυτή η καθημερινότητα», αναφέρει η ίδια και συνεχίζει: «Είναι απλώς έτσι τα πράγματα. Μεγαλώνοντας και γνωρίζοντας άλλους ανθρώπους, το αντιλαμβάνεσαι. Η μουσική μού άρεσε από μικρή και ήταν παρούσα στην καθημερινότητά μας, πρώτον επειδή τραγουδούσε πολύ ωραία η μάνα μου και δεύτερον γιατί ο πατέρας μου δεν μπορούσε να εργάζεται χωρίς αυτή». Οταν, όμως, μιλάμε για φιλοσοφία, τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά. Η μικρή Κυβέλη δεν εντυπωσιαζόταν τόσο από τους κλασικούς συγγραφείς ούτε καταλάβαινε ακριβώς το «Κεφάλαιο» και την «Προτεσταντική ηθική», αλλά οι συζητήσεις για τα βασικά φιλοσοφικά ερωτήματα έχουν γραφτεί στο DNA της. «Να ακούς συζητήσεις σε δείπνα από μικρή περί Καντ και Μαρξ είναι βαρετό και προφανώς θα προτιμούσες να παίζεις με το ξύλινό σου τρενάκι στο δωμάτιό σου. Αλλά όταν μεγαλώνεις καταλαβαίνεις ότι όλο αυτό το πλαίσιο έχει διαμορφώσει τον τρόπο σκέψης σου και αυτό είναι πολύτιμο».



Από τις σπουδές της στην αρχαία λογοτεχνία, η ίδια κρατάει τη βαθιά αγάπη της για τους πολιτισμούς των Αρχαίων Ελλήνων και των Ρωμαίων και ιδίως για την μυθολογία. «Οταν με κουράζει ή με τρομάζει η σημερινή ζωή μας, ξαναδιαβάζω τον Ομηρο ή την αρχαία τραγωδία», τονίζει, ενώ από τις σπουδές της στο λυρικό τραγούδι -έκανε μαθήματα στο Ωδείο Ραχμάνινοφ- τον τρόπο αναπνοής και αυτή τη συνεχή προσοχή στο να ακουστεί το κείμενο. 

Πριν από λίγους μήνες η Κυβέλη κυκλοφόρησε τον πρώτο της δίσκο με τίτλο “Sous le ciel de Paris”, ο οποίος περιέχει γαλλικά τραγούδια με τα οποία έχει μεγαλώσει. Πριν από το 2015, όμως, είχε κάνει ήδη σημαντικά βήματα στο χώρο της μουσικής. Της ζήτησα να μου ξεχωρίσει μερικούς από τους κυριότερους σταθμούς της: «Στα επτά μου, όταν άκουσα την Καντάτα του Μπαχ που με έκανε να θέλω να γίνω τραγουδίστρια - την άκουσα στο δημοτικό σχολείο... εδώ βλέπουμε τη σημασία της παιδείας και τον σημαντικότατο ρόλο που μπορεί να ασκήσει ο δάσκαλος στην πορεία ενός παιδιού. Το 2009, που έκανα την πρώτη μου συναυλία μου σόλο με τον πιανίστα Κωστή Παπαδόπουλο. Μελετούσα τραγούδι ήδη επί 10 χρόνια, και τραγουδούσα σε οπερέτες και σε χορωδίες, αλλά δεν είχα κάνει ποτέ συναυλία μόνη μου. Αυτό έγινε, λοιπόν, με ένα ρεπερτόριο που το λατρεύω, τα τραγούδια του Κουρτ Βάιλ. Ηταν πολλή έντονη εμπειρία και μου έδωσε θάρρος για την συνέχεια. 

»Το 2011, που με κάλεσε η Ντόρα Μπακοπούλου να τραγουδήσω παρέα της και με τον Ηρακλή Βαβάτσικα γαλλικά τραγούδια της Χρυσής Εποχής. Αυτό το ρεπερτόριο θα γίνει αργότερα “Sous le ciel de Paris”, ο πρώτος μου δίσκος που βγήκε τέλος του 2015 στη Μικρή Αρκτο, χάρη στον μαέστρο Διονύσιο Δερβιτσιώτη-Μπουρνιά, ο οποίος επέμενε να το ηχογραφήσουμε. Το 2013, που τραγούδησα μπροστά στην Ακρόπολη έργα του σύγχρονου Γάλλου συνθέτη Τιερί Πεκού με συμφωνική ορχήστρα (διεύθυνση: Διονύσιος Μπουρνιάς). Ηταν πολύ συγκινητικό για μένα να τραγουδάω με την Ακρόπολη στο βάθος... Το 2014 που έπαιξα στην παράσταση “Ματαρόα, η διάτρητη μνήμη”, που παίχτηκε στο Θέατρο του Ηλιου [στο Παρίσι]. Αν και δεν ήταν εύκολες οι συνθήκες για διαφόρους λόγους, έμαθα πολλά και για το θέατρο και για την Ελλάδα. Η συνάντηση με τον εξαιρετικό Ελληνα κιθαρίστα Ορέστη Καλαμπαλίκη, με τον οποίο φτιάξαμε ένα ντουέτο. Θα είμαστε στις 2 Αυγούστου στο Φεστιβάλ Τήνου! Και βεβαίως, το 2015 όταν βγήκε ο δίσκος. Ηταν τρομερή εμπειρία να κρατάς στα χέρια σου το πρώτο σου CD και ευχαριστώ όλη την ομάδα της Μικρής Αρκτου».

Αν τη ρωτήσεις αν νιώθει περισσότερο Ελληνίδα ή Γαλλίδα, νιώθει μάλλον αμήχανα να απαντήσει. «Αυτή η ερώτηση μου θυμίζει λίγο όταν με ρωτούσαν μικρή αν προτιμώ τον πατέρα μου ή την μητέρα μου», απαντάει γελώντας και εξηγεί: «Αλήθεια είναι ότι δεν μπορώ (και δεν θέλω) να διαλέξω. Υπάρχουν πράγματα στην Ελλάδα που δεν τα βρίσκω στην Γαλλία -πέρα από τα προφανή (ήλιο, θάλασσα κτλ.) εννοώ σε ένα πιο βαθύ επίπεδο της αντίληψης της ζωής και των ανθρώπινων σχέσεων- και το αντίθετο. Ενώ δεν είναι πάντα εύκολο να έχεις δύο χώρες, διότι πάντα έχεις την αίσθηση ότι κάτι σου ξεφεύγει και από τις δυο, εντέλει χαίρομαι που αισθάνομαι και Γαλλίδα και Ελληνίδα».

Η ίδια ανήκει σε μια γενιά Ελλήνων μουσικών που ζουν και δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό χωρίς να μπορούν να αφήσουν έξω από τις δημιουργίες τους το ελληνικό στοιχείο. Ταλαντούχοι συνθέτες και ερμηνευτές που έρχονται συχνά στην Ελλάδα για εμφανίσεις, αλλά προτιμούν κυρίως τη Γαλλία για να εκφράζουν μέσα από τη μουσική τα συναισθήματά τους. «Υπάρχει έντονη ελληνική μουσική παρουσία. Ο Ορέστης Καλαμπαλίκης που ανέφερα πιο πάνω, ο Γιάννης Τζιάλλας, ο Γιάννης Πλαστήρας, η Ουρανία Λαμπροπούλου, οι Ρεμπετρόικα,, χωρίς να ξεχνάμε την Αγγελική Ιονάτου και την Κατερίνα Φωτεινάκη. Τελευταία στο Παρίσι έχουν αναπτυχθεί διάφορα στέκια όπου μπορεί κανείς να ακούσει ρεμπέτικα σχεδόν κάθε βράδυ της βδομάδας. Και υπάρχουν διάφορα εξαιρετικά συγκρότηματα είτε στο Στρασβούργο είτε στην Μασσαλία», αναφέρει η Κυβέλη και επιβεβαιώνει την αίσθησή μου. 

Μιλώντας μαζί της, προσπάθησα όσο το δυνατόν περισσότερο να αφήσω έξω από τη συζήτηση τον πατέρα της, αν και είναι τρομερά δύσκολο όταν έχεις μπροστά σου την κόρη του Κορνήλιου Καστοριάδη να μην παρασυρθείς. Θέλεις να μάθεις από το πώς έπινε τον καφέ του, μέχρι ποια τραγούδια του άρεσαν και κάτω από ποιες συνθήκες έγραψε το κάθε του βιβλίο. Πώς νιώθει, όμως, η ίδια με αυτή την συνθήκη; «Είναι ταυτόχρονα συγκινητικό και φυσικό να γίνεται αυτή η αναφορά, από τη στιγμή που ο κόσμος τον ξέρει και τον αγαπάει. Μετά, πάλι, εξαρτάται από τη στιγμή που μου γίνεται η αναφορά και το πώς αισθάνομαι ψυχικά. Επίσης στην αρχή φοβόμουν ότι θα έλεγαν οι άνθρωποι: “Α, να, πάλι μια κόρη με διάσημο όνομα”. Τώρα ξέρω ότι δική μου δουλειά είναι να αποδείξω, αν μπορώ, ότι δεν είμαι μόνο… η κόρη του φιλοσόφου!».