Πίσω στα χρόνια τα εφηβικά

Μία αληθινή ιστορία, που αιχμαλωτίζει με τη μία το ενδιαφέρον σου, οδήγησε στη συγγραφή ενός μυθιστορήματος που κέρδισε διθυραμβικές κριτικές και διασκευάστηκε για το θέατρο σημειώνοντας την ίδια επιτυχία. «Η ιστορία του γερασμένου παιδιού» παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων σε διασκευή και σκηνοθεσία της Σεβαστιάνας Αναγνωστοπούλου και με πρωταγωνίστρια μία από τις πιο αξιόλογες ηθοποιούς της νέας γενιάς, τη Νικολίτσα Ντρίζη.

Η Χέντα Τσίνερ υπήρξε μία από τις πιο σημαντικές και δημοφιλείς μυθιστοριογράφους της Γερμανίας. Στο απόγειο της καριέρας της γνώρισε μία φανατική της θαυμάστρια, ηλικίας μόλις 14 ετών, που ήταν τρόφιμος σε ένα ίδρυμα για παιδιά στη Δρέσδη. Συγκινημένη από το ενδιαφέρον της νεαρής, η Τσίνερ άρχισε να αλληλογραφεί συχνά με το κορίτσι, ενώ προσπαθούσε να του παρέχει κάθε δυνατή βοήθεια. Όταν κάποτε η κοπέλα χρειάστηκε να υποβληθεί σε μία εγχείρηση, η Τσίνερ φρόντισε να βρεθεί ένας καλός γιατρός.

Την επισκέφθηκε μάλιστα στο νοσοκομείο, όπου προς μεγάλη της έκπληξη ενημερώθηκε από τον γιατρό ότι σύμφωνα με κάποιες εξετάσεις το κορίτσι αποκλείεται να ήταν 14 χρονών όπως ισχυριζόταν, αλλά έπρεπε να είναι τουλάχιστον 30! Η Τσίνερ ένιωσε προδομένη και έκοψε έκτοτε κάθε επαφή με την θαυμάστριά της. Στην πραγματικότητα επρόκειτο για μία κλινική περίπτωση ψυχοπαθολογίας. Η 30χρονη γυναίκα αδυνατούσε να διαπραγματευτεί με την ενήλικη ζωή της, και γενικότερα τον κόσμο των ενηλίκων, και είχε επιστρέψει στην εφηβική της ηλικία πείθοντας τους πάντες –και πρώτα απ’ όλα τον εαυτό της– ότι είναι πράγματι 14 χρονών!



Την ιστορία αυτή πρωτάκουσε από τη γιαγιά της η εγγονή της Τσίνερ, Τζένυ Έρπενμπεκ, όταν ήταν κι αυτή 14 χρονών. Το 1995, έναν χρόνο πριν τον θάνατο της Τσίνερ, η 28χρονη πια Έρπενμπεκ, γνωστή σκηνοθέτιδα του μουσικού θεάτρου και της όπερας, αποφάσισε να ασχοληθεί εις βάθος με την ιστορία αυτή κάνοντάς τη βιβλίο. Δεν θέλησε όμως απλώς να διηγηθεί την ιστορία. Με αφορμή αυτή επιχείρησε να κάνει ένα σχόλιο πάνω στα δεσμά της μνήμης, τη δυσκολία του να ξεχνάς και του να απεκδύεσαι την ιστορία σου. Και για να μπορέσει να προσεγγίσει όσο πιο πολύ γίνεται την ψυχολογία της ηρωίδας της, η Έρπενμπεκ προχώρησε σε μία κίνηση που αιφνιδίασε τους πάντες: επέστρεψε για έναν μήνα στα θρανία ως 17χρονη μαθήτρια!

«Τι σκέφτηκες όταν διάβασες την αληθινή ιστορία πίσω από το βιβλίο;», ρωτάω τη Νικολίτσα. «Σκέφτηκα πως, παρόλο που εκφράζεται ακραία στην περίπτωσή της αληθινής ηρωίδας του βιβλίου, το αίσθημά της πως αδυνατεί να χειριστεί την ενήλικη ζωή και η (συνειδητή ή ασυνείδητη) επιλογή της να παραμείνει στην εφηβική ηλικία, είναι κάτι που δε μου είναι καθόλου ξένο», μου απαντά.

«Δηλαδή πώς σε φαντάζεσαι αν επέστρεφες στην εφηβική σου ηλικία;», αναρωτιέμαι. «Καταρχάς δεν θα ήθελα με τίποτα να επέστρεφα. Νομίζω θα το βαριόμουν περισσότερο απ’ όσο τότε που ήμουν στη σωστή ηλικία. Βέβαια θα μ’ άρεσε πολύ να έρθω σε αντιπαράθεση με τους καθηγητές που αντιμετωπίζουν στείρα τη δουλειά τους, ενώ παράλληλα θα προσπαθούσα να έπαιρνα όσα περισσότερα μπορούσα απ’ τις μεμονωμένες περιπτώσεις που τρέφουν αγάπη γι’ αυτό που κάνουν», σχολιάζει η Νικολίτσα επισημαίνοντας μου ότι στη σχέση με τους συμμαθητές της αυτό που θα ευχαριστιόταν θα ήταν το παιχνίδι. «Θα το εκτιμούσα σίγουρα πολύ περισσότερο από τότε που βιαζόμουν να μεγαλώσω».



Η παράσταση προσεγγίζει την ιστορία του βιβλίου με κινηματογραφικούς όρους μέσα από μία αποσπασματική αφήγηση. Η συγκίνηση που προκάλεσε στη Νικολίτσα η συνάντηση με τη συγκεκριμένη ηρωίδα ήταν μεγάλη. Η ίδια νοσταλγεί από εκείνη την ηλικία την ορμητικότητα και τον αυθορμητισμό που τη διέκρινε. «Μεγαλώνοντας νιώθω ότι αυτά τα δύο έχουν χαθεί. Αυτό όμως που πραγματικά μου λείπει από εκείνα τα χρόνια είναι το πόσο μου άρεσε να ονειρεύομαι το μέλλον, κάτι που τώρα συμβαίνει ελάχιστα», μου εξομολογείται.

«Τι σηματοδοτεί για σένα το πέρασμα των χρόνων και η εκάστοτε ηλικία;», τη ρωτάω στο τέλος. «Η κάθε ηλικία σαν νούμερο μου υπενθυμίζει τη σωματική φθορά που φέρει το πέρασμα του χρόνου και τη φροντίδα που αρχίζει να ζητάει το σώμα μας. Από την άλλη έχω καταλάβει ότι όλο αυτό το μεγάλωμα συνοδεύεται από μια ηρεμία που έχει να κάνει με την αποδοχή του εαυτού σου. Όπως επίσης ότι αυτή η ηρεμία και η αποδοχή δεν σημαίνει ότι παύει κανείς να αναρωτιέται, να αγωνίζεται, να φοβάται, να ερωτεύεται. Απλά τα βιώνει όλα αυτά με έναν άλλο τρόπο, ίσως πιο συνειδητό», παρατηρεί.