Η Ρούλα Γεωργακοπούλου ανακαλύπτει τη Μαρία Πολυδούρη

Η Ιωάννα Παππά θα ξανανιώσει για 20 βραδιές τον χτύπο της καρδιάς της Μαρίας Πολυδούρη. Θα ανέβει στη σκηνή του Θεάτρου Θησείον και μέχρι τις 17 Μαΐου θα μας χαρίσει μια από τις ερμηνείες που καθήλωσε την προηγούμενη σεζόν κοινό και κριτικούς. Η «Οδός Πολυδούρη» είναι ένα έργο της Ρούλας Γεωργακοπούλου για την ποιήτρια αλλά σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί μια βιογραφία της. «Για να πω την αλήθεια, την ιδέα να γράψω ένα θεατρικό έργο για την Πολυδούρη μου την έβαλε ο Θοδωρής Γκόνης. Περίπου έναν χρόνο πριν ανέβει η παράσταση, συζητούσαμε για μια συνεργασία μας για άλλα έργα μου και μου λέει 'θέλω να κάνεις κάτι καινούργιο, έχω αυτή την ιδέα'. Δεν το είχα ξανακάνει ποτέ, να γράψω για ένα υπαρκτό πρόσωπο, αλλά σιγά σιγά άρχισα να μπαίνω με πάθος σε αυτό το παιχνίδι», θυμάται η Ρούλα Γεωργακοπούλου.

Κάπως έτσι ο Θοδωρής Γκόνης βρέθηκε με ένα εξαιρετικό κείμενο στα χέρια του και έδωσε σκηνοθετικά τον καλύτερο εαυτό του. Η συγγραφέας, αν και προσωπικά είχε ασχοληθεί με το έργο της ποιήτριας, χρειάστηκε να διαβάσει και να ερευνήσει πολλά για τη ζωή της. «Είμαι Καλαματιανή και για εμάς η Πολυδούρη ήταν ένα πρόσωπο του παραμυθιού των παιδικών μας χρόνων», μου εξομολογείται. «Ξέραμε για το κορίτσι, μαθαίναμε την ιστορία του, ακούγαμε τους μύθους που υπήρχαν γύρω από το όνομα του». Τα τελευταία χρόνια οι αναφορές στο έργο, τη ζωή της Πολυδούρη, και κυρίως στον έρωτά της με τον Κώστα Καρυωτάκη

είναι δεκάδες. Ωστόσο αυτό που κάνει η Ρούλα Γεωργακοπούλου διαφέρει πολύ από όλα τα παραπάνω: «Δεν θα είχε κάνενα νόημα να γράψω μια βιογραφία, και εγώ η ίδια δεν θα μπορούσα. Το θέατρο είναι άλλη τέχνη, δεν είναι ούτε πεζογραφία, ούτε επιστήμη, ούτε φιλολογία. Ούτε καν σινεμά ή τηλεόραση που επιτρέπει μια τέτοια προσέγγιση. Το θέατρο είναι μια πολύ διαφορετική δουλειά, που χρειάζεται ένα ή περισσότερα πρόσωπα πάσχοντα εκείνη τη στιγμή πάνω στη σκηνή. Φυσικά διάβασα πολύ αλλά έρχεται κάποια στιγμή που πετάς όλα τα βιβλία στο πάτωμα και αρχίζεις να δημιουργείς».

Οσοι παρακολούθησαν την παράσταση στο πρώτο της ανέβασμα, γνωρίζουν καλά ότι η προσέγγιση της συγγραφέως έγινε με απόλυτο σεβασμό στο πρόσωπο και τις ιδέες του. «Ο απλός δρόμος είναι να ορμήσεις πάνω του και να το αποδομήσεις», αναφέρει η ίδια και συνεχίζει: «Αλλά αυτό δεν μου ταιριάζει καθόλου, δεν το επιλέγω ποτέ. Εχουμε κουραστεί πολύ από την αποδόμηση. Αυτή η εποχή που τα έχει ξεχαρβαλώσει όλα χρειάζεται να σταθεί με σεβασμό σε αξίες και μύθους. Και αυτός ο σεβασμός είναι μεγάλη ιστορία, δεν χρειάζεται ούτε να ωραιοποιείς, ούτε να καλλιγραφείς».

Ο τίτλος της παράστασης είναι «Οδός Πολυδούρη» και όχι «Μαρία Πολυδούρη» - κάτι που μπορεί να μην έχουν προσέξει οι περισσότεροι, αλλά δεν είναι καθόλου τυχαία επιλογή για τη Ρούλα Γεωργακοπούλου. «Ο τίτλος θέλει να δείξει τους δρόμους που με πήγαιναν προς το πρόσωπο. Αλλες φορές το ρομάντζο της με τον Καρυωτάκη, άλλες ο γυναικείος θυμός, ο πρώιμος θάνατος, η συνάντηση με την ποίηση και η γοητευτική και σκλήρη περίοδος στην οποία έζησε. Μιλάμε για μια γυναίκα που έζησε τη δεκαετία του '20, εποχή που οι γυναίκες ήταν σπίτι και έφτιαχναν προικιά, ενώ εκείνη έγραφε τη λέξη φεμινισμός στο ημερολόγιο της». Η συγγραφέας επιμένει στο ανήσυχο πνεύμα της, την επαναστατική της διάθεση και όχι τόσο στον έρωτα της με τον επίσης «καταραμένο» Καρυωτάκη, κι αυτό γιατί οι ερευνητές και οι φιλόλογοι το έχουν σχεδόν εξαντλήσει. «Ξέρουμε όλα όσα συνέβησαν ή καλύτερα αυτά που νομίζουμε ότι συνέβησαν. Εμένα με ενδιαφέρει περισσότερο τι συνέβαινε μέσα της και όχι τα γεγονότα. Τα συναισθήματα δεν μπορεί να έχουν διαφορά με μια γυναίκα του σήμερα. Οταν έχει συνείδηση του πολιτικού ρόλου του φύλου της είναι δημιουργική και ανήσυχη, δεν μπορεί να διαφέρει σε καμία εποχή. Διαφέρουν μόνο οι συνθήκες, τα θέματα είναι ίδια».

Πολύ σημαντικό θέμα στον τρόπο που η Ρούλα Γεωργακοπούλου προσέγγισε την ποιήτρια είναι και η αρρώστια της, μια και τη βλέπουμε στη σκηνή λίγο πριν πεθάνει. Μόλις 28 ετών, με όνειρα και φιλοδοξίες, είναι θυμώμενη πρώτα με τον εαυτό της που δεν θα προλάβει να κάνει όσα θέλει. «Την εποχή εκείνη οι άνθρωποι πέθαιναν σε μικρή ηλικία από τη φυματίωση. Είναι πολύ σκληρό να έχεις συνείδηση ότι πεθαίνεις. Φυσικά κι ο Καρυωτάκης είναι πολύ μεγάλο θέμα αλλά πιστεύω ότι όταν ένα κορίτσι πεθαίνει, δεν σκέφτεται τους χαμένους έρωτες. Σκέφτεται τη ζωή της και είναι θυμωμένο, γιατί θα μπορούσε να ζήσει άλλους δέκα μεγάλους έρωτες». Κλείνοντας ρωτάω τη συγγραφέα τι θα ήταν η Μαρία Πολυδούρη αν ζούσε σήμερα. «Μπορεί να μην ήταν ποιήτρια», μου απαντάει. «Τότε για τις έξυπνες και μορφωμένες γυναίκες ήταν μονόδρομος αυτός ο τρόπος έκφρασης. Σήμερα που είναι όλα ανοιχτά μπορεί να έκανε κάτι άλλο. Μπορεί να ήταν ροκ σταρ!».