Μία μεσογειακή Νορβηγία
18.02.2015
14:56
Ο Γιάννης Βεσλεμές στήνει μία Αθήνα με τους δικούς του κανόνες
Ο Γιάννης Βεσλεμές γεννήθηκε στην Αθήνα το 1979. Από μικρός ήξερε τι ήθελε να κάνει. Η ενασχόληση του και με τις δυο μορφές τέχνης που τον τραβούσαν κοντά τους δεν άργησε να έρθει. Στο κομμάτι της μουσικής ξεκίνησε, όπως πολλοί, με ωδείο και κλασικό πιάνο. Ακολούθησαν μέταλ και ροκ σχολικές μπάντες, ενώ αργότερα άρχισε η σοβαρή ενασχόληση με την ηλεκτρονική μουσική, με καταλύτη έναν δίσκο του Ξενάκη. Ετσι τον κέρδισαν τα συνθεσάιζερ και τα σάμπλερ. Το 2003 δημιουργεί τους Sportex με τον Αλέξανδρο Βούλγαρη (The Boy) και τον Εκτορα (Dr. Hector). Αργότερα δημιουργεί τη φανταστική περσόνα
Felizol, βρίσκεται να παίζει μουσική σε διάφορα μαγαζιά της Αθήνας, ενώ εξακολουθεί να συνθέτει δική του μουσική που χαρακτηρίζεται προσωπική, ενώ δεν αρνείται πως έχει βρει τον ιδανικό συνεργό στο πρόσωπο του The Boy. Αγαπά με πάθος τα soundtracks, ειδικά των '80s, με αγαπημένους του τον Βαγγέλη Παπαθανασίου και τον Τζον Κάρπεντερ.
Τις πρώτες του εξερευνήσεις μέσα από τον φακό τις έκανε με μια δανεική σούπερ-8 κάμερα και ερωτεύτηκε αυτή την προοπτική. Η σχολή κινηματογράφου ήταν φυσικό επακόλουθο. Οι τέσσερις πρώτες ταινίες του («Τούγκο Τούγκο», «Φωταγωγός», «Γκολ» και “Osiki”) μόνο σπουδαστικές, απλοϊκές και «μικρές» δεν χαρακτηρίζονται, καθώς εμφανώς είναι αποτέλεσμα ενδελεχούς μελέτης και ολοκληρωμένες παραγωγές.
Το 2014 ολοκληρώνει, μετά από πάνω από δυο χρόνια δουλειάς, την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του. Ονομάζεται «Νορβηγία». Ο τίτλος αποκωδικοποιείται από το ομώνυμο κομμάτι των Χωρίς Περιδέραιο που κυκλοφόρησε το 1984 και περιλαμβάνει τον στίχο: «Η Νορβηγία κατεβαίνει στη Μεσόγειο»… Η ταινία διαδραμματίζεται το 1984 ενώ ο πρωταγωνιστής Ζανό επαναλαμβάνει συχνά πως «ο χειμώνας του 1984 ήταν σκέτη κόλαση»… Σύμπτωση ή όχι αυτή η οργουελικής σημειολογίας χρονιά, το αφήνει στον καθένα μας να το κρίνουμε.
Τα '80s είναι μια δεκαετία που συχνά αναφέρουμε, για διάφορους λόγους. Ο Βεσλεμές αρνείται κάθε μορφή νοσταλγίας και εξιδανίκευσης της εποχής των παιδικών του χρόνων. Στήνει την ιστορία του εκεί που της ταιριάζει και αυτή η κιτς αισθητική μοιάζει τόσο ταιριαστή και άχρονη. Η σκηνοθεσία και η σκηνογραφία του (σε πλήρη αρμονία με τη δυνατή διεύθυνση φωτογραφίας του Χρήστου Καραμάνη) εντυπωσιάζουν και αφήνουν προσδοκίες για τις επόμενες κινήσεις του. Απλά, αλλά αποτελεσματικά στήνει μια Αθήνα με τους δικούς του κανόνες. Με μεγάλο μέρος της ταινίας να λαμβάνει μέρος μέσα στο all time classic Rebound της πλατείας Αμερικής, αλλά και τον κινηματογράφο Σταρ της Ομόνοιας, και τα εξωτερικά πλάνα της πόλης να αντικαθίστανται πανέξυπνα με μακέτες, γίνεσαι θεατής μια άλλης πρωτεύουσας… Εντονοι νέον φωτισμοί και καπνοί, ποπ εικονογραφία και κόμικ αναφορές συνθέτουν ένα ιδιαίτερο και ξεχωριστό εικαστικό συνονθύλευμα.
Με έντονα στοιχεία σινεμά φανταστικού και τρόμου, η «Νορβηγία» μοιάζει να ακροβατεί και να μην τοποθετείται στο πόσο σοβαρά παίρνει τον εαυτό της. Συνδυάζοντας στοιχεία μαύρης κωμωδίας, αλλά και σκοτεινά στοιχεία, πειραματίζεται πάνω στον βαμπιρικό μύθο, βρίθει αναφορών και φανερώνει την αγάπη του δημιουργού της για τον κινηματογράφο είδους, αλλά και με επιρροές από τη βιντεοκασέτα. Συνταιριάζοντας πράγματα που με μια πρώτη ματιά φαντάζουν τόσο παράταιρα, δημιουργεί κάτι ταυτόχρονα καθηλωτικό και εκκεντρικό, αλλά ταυτόχρονα με οικείες νότες μοναξιάς και αναζήτησης επικοινωνίας και αγάπης.
Ο Ζανό (ακόμα ένας πολυσύνθετος αντιήρωας που γράφτηκε με τον εξαιρετικό Βαγγέλη Μουρίκη στο μυαλό) βουτάει σε μια Αθήνα πρωτόγνωρη, κουβαλώντας τους δικούς του δαίμονες, αλλά ταυτόχρονα ξεχωρίζει για το δικό του σύστημα αξιών. Ο Βεσλεμές επισημαίνει ότι αγαπάει αυτόν τον χαρακτήρα και του δίνει τον τίτλο του καραγκιόζη-σαμουράι, που περιτριγυρίζει και ψάχνεται, χωρίς όμως να μένει ανεπηρέαστος από όσα συμβαίνουν πλάι του.
Μπορεί να βρίσκει το «ζεστό κορίτσι» που ψάχνει στο πρόσωπο της Αλίκης (σαγηνευτική η Αλεξία Καλτσίκη), αλλά αυτή άθελά της (;) τον παρασέρνει σε μια λαγουδότρυπα που θα τον οδηγήσει σε σημείο λήψης κρίσιμων αποφάσεων. Το απρόβλεπτο τρίτο μέρος της ταινίας σε βγάζει από το τριπάκι που σε έχει μαγνητίσει, για να οδηγήσει σε ένα αξιοπερίεργο αιφνιδιαστικό φινάλε με δόσεις κοινωνικού προβληματισμού και επιδέξιου σχολιασμού του σήμερα.
Η «Νορβηγία» ντεμπουτάρησε στο Κάρλοβι Βάρι, πέρασε από φεστιβάλ σε Σίτζες, Στοκχόλμη, Λος Αντζελες, Οστιν και αναμένεται να ταξιδέψει ακόμα περισσότερο. Στην Ελλάδα παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τoν Νοέμβριο, απ’ όπου έφυγε με το Βραβείο Fipresci, της ένωσης ξένων κριτικών. Τον Ιανουάριο του 2015 κυκλοφόρησε στην Αθήνα. Ο ίδιος ο Βεσλεμές μας αποκαλύπτει πως ήταν δική του επιθυμία η ταινία να προβάλλεται μόνο μια φορά την εβδομάδα: μεταμεσονύχτια προβολή, σαββατόβραδο, στο Αστυ της οδού Κοραή! Τόσο ταιριαστό με το είδος, αλλά ταυτόχρονα και επιτυχημένο, καθώς μετατρέπει την ταινία σε κεντρικό πρωταγωνιστή μιας νύχτας που συζητιέται.
Η «Νορβηγία» είναι ένα καλτ αξιοπερίεργο και αξίζει κανείς να γίνει μάρτυρας της πρώτης παρουσίας της στη μεγάλη οθόνη. Ο Βεσλεμές δείχνει με την πολυσχιδή προσωπικότητά και το πάθος του πως διαθέτει τα εφόδια να συνεχίσει να εξελίσσεται και να δημιουργεί μοντέρνα και διαφορετική τέχνη. Αναμένοντας το επόμενο κινηματογραφικό βήμα του (μάλλον σχετικό με ταξίδια στο χρόνο!), θα τον πετυχαίνουμε τριγύρω στην πόλη που τόσο αγαπά να περπατάει και να εξερευνεί, καθώς και να παίζει τις μουσικές του σε μαγαζιά.
Φωτογραφίες: Πηνελόπη Γερασίμου
Τις πρώτες του εξερευνήσεις μέσα από τον φακό τις έκανε με μια δανεική σούπερ-8 κάμερα και ερωτεύτηκε αυτή την προοπτική. Η σχολή κινηματογράφου ήταν φυσικό επακόλουθο. Οι τέσσερις πρώτες ταινίες του («Τούγκο Τούγκο», «Φωταγωγός», «Γκολ» και “Osiki”) μόνο σπουδαστικές, απλοϊκές και «μικρές» δεν χαρακτηρίζονται, καθώς εμφανώς είναι αποτέλεσμα ενδελεχούς μελέτης και ολοκληρωμένες παραγωγές.
Το 2014 ολοκληρώνει, μετά από πάνω από δυο χρόνια δουλειάς, την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του. Ονομάζεται «Νορβηγία». Ο τίτλος αποκωδικοποιείται από το ομώνυμο κομμάτι των Χωρίς Περιδέραιο που κυκλοφόρησε το 1984 και περιλαμβάνει τον στίχο: «Η Νορβηγία κατεβαίνει στη Μεσόγειο»… Η ταινία διαδραμματίζεται το 1984 ενώ ο πρωταγωνιστής Ζανό επαναλαμβάνει συχνά πως «ο χειμώνας του 1984 ήταν σκέτη κόλαση»… Σύμπτωση ή όχι αυτή η οργουελικής σημειολογίας χρονιά, το αφήνει στον καθένα μας να το κρίνουμε.
Τα '80s είναι μια δεκαετία που συχνά αναφέρουμε, για διάφορους λόγους. Ο Βεσλεμές αρνείται κάθε μορφή νοσταλγίας και εξιδανίκευσης της εποχής των παιδικών του χρόνων. Στήνει την ιστορία του εκεί που της ταιριάζει και αυτή η κιτς αισθητική μοιάζει τόσο ταιριαστή και άχρονη. Η σκηνοθεσία και η σκηνογραφία του (σε πλήρη αρμονία με τη δυνατή διεύθυνση φωτογραφίας του Χρήστου Καραμάνη) εντυπωσιάζουν και αφήνουν προσδοκίες για τις επόμενες κινήσεις του. Απλά, αλλά αποτελεσματικά στήνει μια Αθήνα με τους δικούς του κανόνες. Με μεγάλο μέρος της ταινίας να λαμβάνει μέρος μέσα στο all time classic Rebound της πλατείας Αμερικής, αλλά και τον κινηματογράφο Σταρ της Ομόνοιας, και τα εξωτερικά πλάνα της πόλης να αντικαθίστανται πανέξυπνα με μακέτες, γίνεσαι θεατής μια άλλης πρωτεύουσας… Εντονοι νέον φωτισμοί και καπνοί, ποπ εικονογραφία και κόμικ αναφορές συνθέτουν ένα ιδιαίτερο και ξεχωριστό εικαστικό συνονθύλευμα.
Με έντονα στοιχεία σινεμά φανταστικού και τρόμου, η «Νορβηγία» μοιάζει να ακροβατεί και να μην τοποθετείται στο πόσο σοβαρά παίρνει τον εαυτό της. Συνδυάζοντας στοιχεία μαύρης κωμωδίας, αλλά και σκοτεινά στοιχεία, πειραματίζεται πάνω στον βαμπιρικό μύθο, βρίθει αναφορών και φανερώνει την αγάπη του δημιουργού της για τον κινηματογράφο είδους, αλλά και με επιρροές από τη βιντεοκασέτα. Συνταιριάζοντας πράγματα που με μια πρώτη ματιά φαντάζουν τόσο παράταιρα, δημιουργεί κάτι ταυτόχρονα καθηλωτικό και εκκεντρικό, αλλά ταυτόχρονα με οικείες νότες μοναξιάς και αναζήτησης επικοινωνίας και αγάπης.
Ο Ζανό (ακόμα ένας πολυσύνθετος αντιήρωας που γράφτηκε με τον εξαιρετικό Βαγγέλη Μουρίκη στο μυαλό) βουτάει σε μια Αθήνα πρωτόγνωρη, κουβαλώντας τους δικούς του δαίμονες, αλλά ταυτόχρονα ξεχωρίζει για το δικό του σύστημα αξιών. Ο Βεσλεμές επισημαίνει ότι αγαπάει αυτόν τον χαρακτήρα και του δίνει τον τίτλο του καραγκιόζη-σαμουράι, που περιτριγυρίζει και ψάχνεται, χωρίς όμως να μένει ανεπηρέαστος από όσα συμβαίνουν πλάι του.
Μπορεί να βρίσκει το «ζεστό κορίτσι» που ψάχνει στο πρόσωπο της Αλίκης (σαγηνευτική η Αλεξία Καλτσίκη), αλλά αυτή άθελά της (;) τον παρασέρνει σε μια λαγουδότρυπα που θα τον οδηγήσει σε σημείο λήψης κρίσιμων αποφάσεων. Το απρόβλεπτο τρίτο μέρος της ταινίας σε βγάζει από το τριπάκι που σε έχει μαγνητίσει, για να οδηγήσει σε ένα αξιοπερίεργο αιφνιδιαστικό φινάλε με δόσεις κοινωνικού προβληματισμού και επιδέξιου σχολιασμού του σήμερα.
Η «Νορβηγία» ντεμπουτάρησε στο Κάρλοβι Βάρι, πέρασε από φεστιβάλ σε Σίτζες, Στοκχόλμη, Λος Αντζελες, Οστιν και αναμένεται να ταξιδέψει ακόμα περισσότερο. Στην Ελλάδα παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τoν Νοέμβριο, απ’ όπου έφυγε με το Βραβείο Fipresci, της ένωσης ξένων κριτικών. Τον Ιανουάριο του 2015 κυκλοφόρησε στην Αθήνα. Ο ίδιος ο Βεσλεμές μας αποκαλύπτει πως ήταν δική του επιθυμία η ταινία να προβάλλεται μόνο μια φορά την εβδομάδα: μεταμεσονύχτια προβολή, σαββατόβραδο, στο Αστυ της οδού Κοραή! Τόσο ταιριαστό με το είδος, αλλά ταυτόχρονα και επιτυχημένο, καθώς μετατρέπει την ταινία σε κεντρικό πρωταγωνιστή μιας νύχτας που συζητιέται.
Η «Νορβηγία» είναι ένα καλτ αξιοπερίεργο και αξίζει κανείς να γίνει μάρτυρας της πρώτης παρουσίας της στη μεγάλη οθόνη. Ο Βεσλεμές δείχνει με την πολυσχιδή προσωπικότητά και το πάθος του πως διαθέτει τα εφόδια να συνεχίσει να εξελίσσεται και να δημιουργεί μοντέρνα και διαφορετική τέχνη. Αναμένοντας το επόμενο κινηματογραφικό βήμα του (μάλλον σχετικό με ταξίδια στο χρόνο!), θα τον πετυχαίνουμε τριγύρω στην πόλη που τόσο αγαπά να περπατάει και να εξερευνεί, καθώς και να παίζει τις μουσικές του σε μαγαζιά.
Φωτογραφίες: Πηνελόπη Γερασίμου
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr