Ποιος θα γράψει τους όρους της ειρήνης; Ο Τραμπ ζητά να κλείσει η κάνουλα προς την Ουκρανία, βλέπει συμφωνία με τον Πούτιν - Όχι χωρίς εμάς, απαντούν οι Ευρωπαίοι

Το τηλεφώνημα Τραμπ από το Air Force One στη Σύνοδο του Βερολίνου και το μήνυμα Μερτς κατά μιας «νέας Γιάλτας» - Τι συζητήθηκε για τις εγγυήσεις ασφαλείας

Η αισιοδοξία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τις προθέσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν, οι έντονες επιφυλάξεις του για τη συνέχιση της οικονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία και η αποφασιστικότητα των Ευρωπαίων να μην βρεθούν εκτός των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων κυριάρχησαν στη Σύνοδο της «Συμμαχίας των Προθύμων», που πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Βερολίνο, λίγες ώρες μετά την ιστορική τριμερή συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος παρενέβη τηλεφωνικά από το Air Force One στη συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι ο Ρώσος πρόεδρος αντιμετωπίζει σοβαρά την προοπτική μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Παράλληλα, σύμφωνα με το Politico, αμφισβήτησε τη σκοπιμότητα της διάθεσης επιπλέον δισεκατομμυρίων ευρώ για τη συνέχιση της στήριξης του Κιέβου, προκαλώντας αντιδράσεις μεταξύ των συμμετεχόντων.

Στον αντίποδα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ειρηνευτική διευθέτηση χωρίς την Ουκρανία και την Ευρώπη, προειδοποιώντας ότι μια διαπραγμάτευση στα πρότυπα της Γιάλτας, με τις μεγάλες δυνάμεις να αποφασίζουν για την τύχη άλλων κρατών, δεν πρόκειται να οδηγήσει στην ειρήνη.

Η τηλεφωνική παρέμβαση του Τραμπ αποτέλεσε μία από τις πλέον συζητημένες στιγμές της Συνόδου. Ο Αμερικανός πρόεδρος επικοινώνησε με το Βερολίνο λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών του με τον Πούτιν και τον Σι στη Σενζέν, προκειμένου να ενημερώσει τους συμμάχους του για τις επαφές στην Κίνα.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Hans von der Burchard και Tim Ross στο Politico, το οποίο επικαλείται τέσσερις Ευρωπαίους αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τη συνομιλία, ο Τραμπ αμφισβήτησε έντονα τη συνέχιση της στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να υποστήριξε ότι ο Πούτιν είναι σοβαρός ως προς την προοπτική ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων και ότι οι χώρες που στηρίζουν το Κίεβο θα πρέπει να επικεντρωθούν στον τερματισμό του πολέμου.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δύο συμμετέχοντες περιέγραψαν την τοποθέτησή του ως οργισμένη αντίδραση, ενώ τρίτος αξιωματούχος έδωσε ηπιότερη εκδοχή. Όπως ανέφερε, ο Τραμπ επικεντρώθηκε κυρίως στις ανθρώπινες απώλειες και στα τεράστια χρηματικά ποσά που δαπανώνται για έναν πόλεμο που διαρκεί σχεδόν πέντε χρόνια.

Το ζήτημα των 70 δισεκατομμυρίων ευρώ βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης, καθώς η Ουκρανία αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό για το 2027. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει την Τετάρτη τη χορήγηση πρόσθετου δανείου 45 δισεκατομμυρίων ευρώ για την κάλυψη μέρους των αναγκών του Κιέβου.

Η παρέμβαση του Τραμπ προκάλεσε ερωτήσεις και στην τελική συνέντευξη Τύπου. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, ερωτηθείς για τις αναφορές περί οργισμένου ξεσπάσματος, δεν επιβεβαίωσε τον συγκεκριμένο χαρακτηρισμό. Ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε με ιδιαίτερη ένταση για τις τρομακτικές ανθρώπινες απώλειες του πολέμου, επισημαίνοντας ότι καμία πλευρά δεν βγαίνει κερδισμένη από τη συνέχισή του.

Από την πλευρά του, ο Στιβ Γουίτκοφ υπερασπίστηκε τη στάση του Τραμπ, λέγοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δώσει σαφείς οδηγίες στους συνεργάτες του να εργαστούν για τον τερματισμό του πολέμου και να συνεργαστούν με τη «Συμμαχία των Προθύμων».


Κούσνερ: Η Ρωσία εμφανίζεται θετική σε εγγυήσεις ασφαλείας τύπου Άρθρου 5


Πέρα από τη συζήτηση για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, η σημαντικότερη είδηση της Συνόδου αφορούσε τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να συνοδεύσουν μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία. Ο Τζάρεντ Κούσνερ υποστήριξε ότι η αμερικανική πλευρά έχει καταφέρει να φέρει τη Μόσχα πιο κοντά στην αποδοχή της ιδέας να στηριχθεί η μελλοντική ασφάλεια της Ουκρανίας σε εγγυήσεις ανάλογες με εκείνες του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.

Το συγκεκριμένο άρθρο προβλέπει τη συλλογική άμυνα των κρατών-μελών της Συμμαχίας σε περίπτωση επίθεσης εναντίον ενός εξ αυτών. Η συζήτηση για εγγυήσεις αντίστοιχου χαρακτήρα προς την Ουκρανία, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτομάτως την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.

Ο Κούσνερ αναγνώρισε ότι υπάρχουν σημαντικές επιφυλάξεις για το κατά πόσο η Ρωσία θα μπορούσε πραγματικά να αποδεχθεί ένα τέτοιο καθεστώς ασφαλείας, υποστηρίζοντας ότι γι' αυτό ακριβώς είναι αναγκαία η επανέναρξη του διαλόγου μεταξύ Ευρώπης και Μόσχας.

Παράλληλα, χαρακτήρισε μια ενδεχόμενη αμερικανική δέσμευση ασφαλείας αντίστοιχη με το Άρθρο 5 ιδιαίτερα σημαντική από την πλευρά της Ουάσινγκτον. Όπως εξήγησε, ο Τραμπ είναι ανοιχτός στο ενδεχόμενο, υπό την προϋπόθεση ότι η δέσμευση θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ και θα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφαλείας.

Ο Αμερικανός διαπραγματευτής έκανε επίσης λόγο για πρόοδο στις συζητήσεις σχετικά με τη μεταπολεμική οικονομική ανασυγκρότηση της Ουκρανίας, τις εγγυήσεις ασφαλείας και ένα σχέδιο ανταλλαγής αιχμαλώτων πολέμου.


Μερτς: Δεν θα επιτρέψουμε μια νέα Γιάλτα στην Ευρώπη


Ο Γερμανός καγκελάριος επέλεξε να δώσει στη Σύνοδο έναν ισχυρό ιστορικό συμβολισμό, συνδέοντας τις σημερινές διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία με τη μεταπολεμική διαίρεση της Ευρώπης.

Ο Μερτς ξεκαθάρισε ότι οι Ευρωπαίοι θα συνεχίσουν να στηρίζουν το Κίεβο για όσο χρειαστεί, ενώ υπογράμμισε ότι οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας και την ευρωπαϊκή ασφάλεια πρέπει να πραγματοποιηθούν με τη συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερομένων.

Αναφερόμενος στη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, κατά την οποία οι ηγέτες των μεγάλων συμμαχικών δυνάμεων καθόρισαν βασικές πτυχές της μεταπολεμικής τάξης, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να επιστρέψει σε μια κατάσταση, όπου οι ισχυρότεροι αποφασίζουν για τους υπόλοιπους.

Σε μια συμβολική κίνηση, προσέφερε στους ηγέτες που συμμετείχαν στη Σύνοδο κομμάτια από το Τείχος του Βερολίνου, υπενθυμίζοντας τις συνέπειες της διαίρεσης της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Ο Γερμανός καγκελάριος αναφέρθηκε και στην ιστορική ομιλία του Ρόναλντ Ρίγκαν στο Βερολίνο το 1987, όταν ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ είχε καλέσει τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ να γκρεμίσει το Τείχος. Σήμερα, είπε ο Μερτς, το μήνυμα προς τον Πούτιν είναι να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία και να αναζητήσει διπλωματικές λύσεις.

Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι στόχος είναι να πραγματοποιηθούν πολυμερείς συνομιλίες με τη συμμετοχή της Ουκρανίας, της Ρωσίας, της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών.


Μακρόν: Η συνάντηση στην Κίνα δεν σημαίνει ότι αλλάζει η παγκόσμια τάξη


Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος επιχείρησε να περιορίσει τη σημασία που αποδίδεται στην ιστορική τριμερή συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι στη Σενζέν. Ο Γάλλος πρόεδρος επισήμανε ότι η κοινή διακήρυξη που συμφωνήθηκε στην Κίνα δεν συνεπάγεται αναδιοργάνωση της παγκόσμιας τάξης.

Αντιθέτως, υποστήριξε ότι η συνάντηση στο Βερολίνο έχει καθοριστική σημασία για την ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες είναι εκείνες που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν άμεσα τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας.

Ο Μακρόν τόνισε ακόμη ότι ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία αποτελεί απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και ότι η διπλωματική διαδικασία πρέπει να διαμορφωθεί με τρόπο που να εξασφαλίζει βιώσιμο αποτέλεσμα.

Στην ίδια κατεύθυνση, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να είναι η χώρα που εξαπέλυσε την εισβολή εκείνη που θα επιβάλλει μονομερώς τους όρους για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Παράλληλα, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για τις προοπτικές της διπλωματικής διαδικασίας, λέγοντας ότι διαπιστώνει μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ των Ευρωπαίων συμμάχων. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η στάση του Πούτιν παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας για την επίτευξη προόδου.


Ζελένσκι: Η Ρωσία δεν κατάφερε να διχάσει την Ευρώπη


Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επικεντρώθηκε στις άμεσες στρατιωτικές και οικονομικές ανάγκες της χώρας του, καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στον πέμπτο χειμώνα του.

Στις επαφές του με τους Ευρωπαίους ηγέτες συζητήθηκαν η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων, η ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας, η προστασία των ενεργειακών υποδομών και η συνέχιση της χρηματοδότησης της Ουκρανίας.

Ο Ζελένσκι επισήμανε ότι η ευρωπαϊκή συμμετοχή στη διπλωματική διαδικασία είναι απαραίτητη και ευχαρίστησε τους συμμάχους για τη συνεχιζόμενη υποστήριξή τους. Στο τέλος της κοινής συνέντευξης Τύπου, υποστήριξε ότι η Σύνοδος απέδειξε πως η Μόσχα δεν πέτυχε τον στόχο της να προκαλέσει διχασμό στην Ευρώπη.

Διαφορετική ήταν η εκτίμηση του Πολωνού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ για τις πιθανότητες άμεσης προόδου στις διαπραγματεύσεις. Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του στην Πολωνία, ο Τουσκ αναγνώρισε ότι ο Τραμπ εμφανίστηκε αρκετά αισιόδοξος μετά τη συνάντηση με Πούτιν και Σι.

Ωστόσο, εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο η ρωσική ηγεσία είναι πραγματικά έτοιμη να προχωρήσει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις, παρατηρώντας ότι η πίστη του Αμερικανού προέδρου στις καλές προθέσεις του Πούτιν μοιάζει ακλόνητη.

Ο Πολωνός πρωθυπουργός εκτίμησε ότι η Ρωσία δύσκολα θα καθίσει στο τραπέζι σοβαρών διαπραγματεύσεων πριν από το τέλος του χειμώνα, διατηρώντας σαφώς πιο επιφυλακτική στάση από εκείνη που μετέφερε ο Τραμπ στους Ευρωπαίους συμμάχους.

Εν κατακλείδι, η Σύνοδος του Βερολίνου ολοκληρώθηκε χωρίς να ανακοινωθεί κάποια νέα συμφωνία με τη Μόσχα για τις εγγυήσεις ασφαλείας ή συγκεκριμένο νέο ενιαίο πακέτο χρηματοδότησης της Ουκρανίας.

Ωστόσο, επιβεβαιώθηκε η βούληση των Ευρωπαίων να συνεχίσουν τη στρατιωτική και οικονομική στήριξη του Κιέβου, ενώ οι Αμερικανοί διαπραγματευτές εμφανίστηκαν ανοιχτοί στη συμμετοχή της Ευρώπης στις επόμενες φάσεις της διπλωματικής διαδικασίας.

Η σημαντικότερη εκκρεμότητα αφορά τις εγγυήσεις ασφαλείας και κυρίως το κατά πόσο η Μόσχα θα αποδεχθεί στην πράξη ένα καθεστώς που θα προβλέπει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την προστασία της Ουκρανίας μετά τον τερματισμό του πολέμου.

Το Βερολίνο έστειλε, πάντως, ένα σαφές πολιτικό μήνυμα μετά την ιστορική συνάντηση της Σενζέν: οι Ευρωπαίοι δεν αποδέχονται να καθοριστεί το μέλλον της Ουκρανίας και της ευρωπαϊκής ασφάλειας αποκλειστικά από τις μεγάλες δυνάμεις, χωρίς τη δική τους συμμετοχή.

Το εάν η αισιοδοξία του Τραμπ για τις προθέσεις του Πούτιν μπορεί να μετατραπεί σε συγκεκριμένη ειρηνευτική συμφωνία, παραμένει το βασικό ερώτημα των επόμενων διαπραγματεύσεων.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr