Άνοιγμα Άιζενκοτ στον Νετανιάχου και τον ακροδεξιό Σμότριτς να μπουν σε κυβέρνηση υπό την ηγεσία του - Έχει διορία 28 ημερών, παραμένει το αδιέξοδο στο Ισραήλ

Πρόσκληση τόσο στο κόμμα του Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και στον ακροδεξιό κυβερνητικό του εταίρο, Μπεζαλέλ Σμότριτς, να συμμετάσχουν σε κυβέρνηση υπό τη δική του πρωθυπουργία, απηύθυνε απόψε ο Γκάντι Άιζενκοτ, λίγη ώρα αφότου έλαβε επισήμως την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ.

Ο 66χρονος πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων και επικεφαλής του κόμματος Γιασάρ επιχειρεί να ξεπεράσει το πολιτικό αδιέξοδο που προέκυψε από τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, στις οποίες κανένα από τα δύο μεγάλα πολιτικά στρατόπεδα δεν εξασφάλισε αυτοδύναμη πλειοψηφία.

«Βρισκόμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, πλησιάζοντας σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή για το κράτος του Ισραήλ» δήλωσε ο Άιζενκοτ κατά την τελετή ανάθεσης της εντολής, τονίζοντας ότι η συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ανάγκης απαιτεί «δημιουργικές και αντισυμβατικές πολιτικές κινήσεις».

Η είδηση, σαφώς, στο πλαίσιο των αντισυμβατικών αυτών κινήσεων, ήταν το άνοιγμα προς το Λικούντ του Νετανιάχου και το κόμμα «Θρησκευτικός Σιωνισμός» του υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, που τοποθετείται στην άκρα δεξιά του ισραηλινού πολιτικού φάσματος, όπως παρατηρούν Reuters και Guardian.

«Εάν τα μέλη του Λικούντ και του Θρησκευτικού Σιωνισμού πιστεύουν πραγματικά ότι αυτή είναι η ώρα της ενότητας, όπως είπαν στον πρόεδρο, δεν μπορώ να φανταστώ κανέναν λόγο για τον οποίο δεν θα υποστήριζαν μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία μου και με βάση τις αρχές που έχω παρουσιάσει» ανέφερε.

Ο Άιζενκοτ ξεκαθάρισε, δε, ότι είναι διατεθειμένος να συνεργαστεί με πολιτικές δυνάμεις που μέχρι σήμερα στήριζαν τον Νετανιάχου, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποδεχθούν τη δική του ηγεσία και το πολιτικό πλαίσιο που προτείνει. «Η πόρτα μου είναι ανοιχτή και το χέρι μου είναι απλωμένο, ολόψυχα και με καλή διάθεση, προς οποιονδήποτε αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητα αυτής της στιγμής» δήλωσε.

Η πρόσκληση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το κόμμα του Άιζενκοτ είχε προηγουμένως ζητήσει από το Λικούντ να διακόψει τη συνεργασία του με εξτρεμιστικές πολιτικές δυνάμεις, προκειμένου να συμμετάσχει σε κυβέρνηση εθνικής ενότητας.

Οι αριθμοί που δυσκολεύουν τον σχηματισμό κυβέρνησης

Παρά την εντολή που έλαβε, ο Άιζενκοτ δεν διαθέτει εξασφαλισμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, τα τέσσερα κόμματα του αντιπολιτευόμενου συνασπισμού του συγκέντρωσαν 48 έδρες στην Κνεσέτ, ενώ το στρατόπεδο του Νετανιάχου εξασφάλισε 53. Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 61 έδρες, σε σύνολο 120.

Ωστόσο, κατά τις διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο Χέρτσογκ, κόμματα που εκπροσωπούν συνολικά 67 βουλευτές εισηγήθηκαν την ανάθεση της εντολής στον Άιζενκοτ, έναντι 46 που υποστήριξαν τον Νετανιάχου.

Η διαφορά εξηγείται από τη στάση των αραβικών κομμάτων, τα οποία υποστήριξαν την υποψηφιότητα Άιζενκοτ για την εντολή, χωρίς όμως να έχει εξασφαλιστεί η συμμετοχή τους σε κυβερνητικό συνασπισμό. Μάλιστα, ορισμένοι από τους εταίρους του πρώην στρατηγού έχουν αποκλείσει τη συνεργασία με αραβικά κόμματα, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την εξασφάλιση πλειοψηφίας.

Ο Άιζενκοτ έχει θέσει τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή ενός πολιτικού σχηματισμού στην κυβέρνηση που επιδιώκει να σχηματίσει: αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους, αποδοχή των αρχών της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, υποχρεωτική στρατιωτική ή εθνική υπηρεσία για όλους και αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης, με δέσμευση για την εξάλειψη της στρατιωτικής και κυβερνητικής της ισχύος.

Ιδιαίτερα δύσκολο θεωρείται το ζήτημα της στρατιωτικής θητείας, καθώς τα υπερορθόδοξα κόμματα αντιτίθενται στην κατάργηση των εξαιρέσεων που ισχύουν για μέλη της κοινότητάς τους. Η συνεργασία με αυτά τα κόμματα θα μπορούσε να προσφέρει στον Άιζενκοτ τις απαραίτητες έδρες, αλλά προϋποθέτει συμφωνία σε ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα ζητήματα της ισραηλινής πολιτικής.

Ο Νετανιάχου είχε απευθύνει το Σάββατο δική του έκκληση για σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας, επιδιώκοντας να διατηρήσει την πρωθυπουργία. Παράλληλα, συνέχισε τις επιθέσεις του εναντίον της αντιπολίτευσης για το ενδεχόμενο να σχηματίσει κυβέρνηση με τη στήριξη αραβικών κομμάτων, τα οποία κατηγορεί ότι υποστηρίζουν την τρομοκρατία.

Ο Άιζενκοτ, από την πλευρά του, κατηγόρησε τον απερχόμενο πρωθυπουργό ότι έχει οδηγήσει τη χώρα σε ιστορική κρίση, επισημαίνοντας την επιδείνωση της διεθνούς θέσης του Ισραήλ. «Βρισκόμαστε εν μέσω μιας καταστροφικής διπλωματικής κρίσης. Ακόμη και οι στενότεροι φίλοι και στρατηγικοί μας σύμμαχοι λένε ότι η σχέση τους με το Ισραήλ πρέπει να επανεξεταστεί» ανέφερε.

Ο Άιζενκοτ έχει πλέον στη διάθεσή του 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης κατά ακόμη 14 ημέρες από τον πρόεδρο Χέρτσογκ. Εάν αποτύχει, η εντολή μπορεί να ανατεθεί σε άλλον βουλευτή (σ.σ. εκλεγμένο στην Κνεσέτ). Εφόσον δεν προκύψει κυβερνητική πλειοψηφία, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί εκ νέου στις κάλπες.