Το κοινοβούλιο της Λιβύης ενέκρινε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο

Αλλαγή στάσης απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο καταγράφεται από το κοινοβούλιο της Λιβύης, το οποίο ενέκρινε τη συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες με την Τουρκία, έξι χρόνια μετά την απόφασή του να την απορρίψει.

Την εξέλιξη γνωστοποίησαν δύο μέλη του λιβυκού κοινοβουλίου στο πρακτορείο Reuters, αναφέροντας ότι ανακλήθηκε η απόφαση για μποϊκοτάζ της συμφωνίας που είχε ληφθεί το 2020.

Λίγο αργότερα, την επίσημη ανακοίνωση έκανε ο εκπρόσωπος του κοινοβουλίου της Λιβύης σε ανάρτησή του.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Άγκυρας και της τότε κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA), με έδρα την Τρίπολη, και αφορούσε την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.



Ωστόσο, το κοινοβούλιο της Λιβύης, το οποίο εδρεύει στο ανατολικό τμήμα της χώρας και βρίσκεται εδώ και χρόνια σε αντιπαράθεση με την Τρίπολη, δεν είχε προχωρήσει τότε στην κύρωση της συμφωνίας. Αντίθετα, το 2020 είχε χαρακτηρίσει το μνημόνιο άκυρο και είχε αποφασίσει να το μποϊκοτάρει.

Με τη νέα του απόφαση, το λιβυκό κοινοβούλιο ανατρέπει την προηγούμενη θέση του, εγκρίνοντας πλέον τη θαλάσσια συμφωνία με την Τουρκία.

«Η έγκριση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για διευρυμένες τουρκικές υπεράκτιες έρευνες στα λιβυκά ύδατα» σχολίασαν τουρκικά ΜΜΕ, σε μια πρώτη αντίδραση. Την είδηση υποδέχθηκαν με πανηγυρικούς τίτλους τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, με χαρακτηριστικό το CNN Turk που αναφέρει ότι υπογράφηκε η συμφωνία για τη «Γαλάζια πατρίδα».

Τα μηνύματα της Λιβύης

Η Λιβύη, με Ρηματική Διακοίνωσή της προς την Ελλάδα στις 24 Αυγούστου, δεν διαμαρτυρόταν  απλώς για τις έρευνες που έχουν εξαγγελθεί σε περιοχές νοτίως της Κρήτης, αλλά προειδοποιούσε ότι η συνέχισή τους και άλλες τέτοιες κινήσεις «ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την πορεία των διμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών» και να προκαλέσουν ενδεχομένως ακόμη και την «παύση τους».

Σύμφωνα με τη Ρηματική Διακοίνωση, η Λιβύη εξέφραζε τη διαμαρτυρία της για τις έρευνες και εξερευνήσεις που «διεξάγονται στις θαλάσσιες περιοχές που δεν έχουν οριοθετηθεί μεταξύ των δύο χωρών, αλλά και την επέκταση αυτών των περιοχών», ενώ εξέφραζε την ανησυχία της για την πρόσκληση της ελληνικής κυβέρνησης για προσφορές, η οποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης στις 17 Αυγούστου 2026, σε επιβεβαίωση όσων δημοσιεύτηκαν στην Ελληνική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (τεύχος 3948, της 30ής Ιουνίου 2026), σύμφωνα με τα οποία η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) θα παραχωρήσει άδεια για τη διεξαγωγή σεισμικών ερευνών σε περιοχή νότια της Κρήτης, της Πελοποννήσου και του Ιονίου Πελάγους.

Μάλιστα, στη Ρηματική Διακοίνωση επισημαινόταν ότι οι «ενέργειες αυτές αποτελούν ρητή παραβίαση και καταπάτηση της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή έχει ανακοινωθεί επίσημα και έχει καταγραφεί στα Ηνωμένα Εθνη στις 27 Μαΐου 2025».

Οι έρευνες

Η προκήρυξη αφορά την έναρξη σεισμικών ερευνών 2D και 3D σε οκτώ περιοχές, μεταξύ αυτών οι περιοχές Νότια της Κρήτης 1, Νότια της Κρήτης 2 και Νοτιοδυτικά της Κρήτης. Πρόκειται για περιοχές των οποίων η οριοθέτηση ακολουθεί την ελληνική νομοθεσία και συγκεκριμένα τον νόμο 4001/2011, που θέτει ως εξωτερικό όριο της ελληνικής ΑΟΖ τη μέση γραμμή ελλείψει διμερούς συμφωνίας για οριοθέτηση.

Η οριοθέτηση των ελληνικών οικοπέδων και των αδειών που πρόκειται να εκδοθούν για έρευνες επικαλύπτει σε ορισμένα σημεία περιοχές που, σύμφωνα με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αποδίδονται στη Λιβύη ως τμήμα της δικής της, δήθεν, ΑΟΖ, αλλά και περιοχές που η Λιβύη επιχειρεί να διεκδικήσει ως λιβυκή ΑΟΖ με υπολογισμούς βάσει της γενικής εφαρμογής της λογικής που ακολουθήθηκε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά και με μονομερείς κινήσεις, όπως το κλείσιμο του Κόλπου της Σύρτης και ο μη συνυπολογισμός της επήρειας νησιών όπως η Γαύδος.

Διαμαρτυρία

Η λιβυκή πλευρά διαμαρτυρόταν για τις ελληνικές έρευνες δηλώνοντας ότι είχε συμφωνηθεί η αποφυγή «προκλητικών ενεργειών», την ώρα που η ίδια επιδιώκει να κατοχυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και θέλει στις συνομιλίες με την Ελλάδα να γίνουν αποδεκτές οι προσπάθειές της να επιβάλει τετελεσμένα μέσω της κατάθεσης στον ΟΗΕ χάρτη των θαλάσσιων ζωνών που όρισε μονομερώς στη βάση του τουρκολιβυκού μνημονίου και όλων των δικών της απώτατων διεκδικήσεων επί της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Η αλλαγή στάσης του κοινοβουλίου της Ανατολικής Λιβύης,  έγινε πράξη από τη στιγμή που ανακοινώθηκε η αποχώρηση του Αγκίλα Σάλεχ από την προεδρία της Βουλής μετά 12 χρόινια και η αντικατάστασή του από άλλον πολιτικό, ο οποίος ανήκει στο περιβάλλον του Σαντάμ Χαφτάρ. Ο Σάλεχ ήταν ένας από τους πολιτικούς με τους οποίους είχε υπάρξει καλή συνεννόηση και είχε αφήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με την ελληνική πλευρά. Και, φυσικά, ήταν από εκείνους που είχαν αντιδράσει από την πρώτη στιγμή στην υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Η υπερψήφιση του τουρκολιβυκού συμφώνου από το κοινοβούλιο της Λιβύηςε είναι μία εξέλιξη  που δεν αλλάζει κάτι επί του πεδίου, προσδίδει όμως επίφαση νομιμότητας στη διαδικασία έγκρισής του και δεσμεύει και την επόμενη ενοποιημένη κυβέρνηση τυης Λιβύης- όταν αυτή προκύψει.