Διχασμένοι οι «27» για ενέργεια, προϋπολογισμό και Ουκρανία - Στις καλένδες οι αποφάσεις, βρήκε πρόσφορο έδαφος η θέση της Αθήνας για το μεταναστευτικό
16.10.2026
23:43
Διπλωμάτες περιέγραψαν μια χαοτική διαδικασία, με διαφορετικά συμβιβαστικά κείμενα να κυκλοφορούν ταυτόχρονα και τους ηγέτες να διαπραγματεύονται αλλαγές σε επιμέρους διατυπώσεις
Δύο ημέρες διαβουλεύσεων, πολύωρες διαπραγματεύσεις, έντονες αντιπαραθέσεις και τελικά περισσότερες κατευθύνσεις παρά ουσιαστικές αποφάσεις. Αυτή την εικόνα άφησε η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, η οποία ολοκληρώθηκε νωρίτερα το απόγευμα της Παρασκευής, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά τις βαθιές διαφωνίες μεταξύ των 27 για την ενέργεια, τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Οι εργασίες είχαν ξεκινήσει στις 10 το πρωί της Πέμπτης, ωστόσο χρειάστηκαν περίπου 15 ώρες για να οριστικοποιηθούν μόνο τα συμπεράσματα της πρώτης ημέρας, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν τελικά τα ξημερώματα της Παρασκευής.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι οι μεγαλύτερες εμπλοκές δεν προκλήθηκαν από τις μεγάλες γεωπολιτικές αποφάσεις, αλλά από λίγες παραγράφους που αφορούσαν την ενεργειακή πολιτική και το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Διπλωμάτες που επικαλείται το Euronews περιέγραψαν μια χαοτική διαδικασία, με διαφορετικά συμβιβαστικά κείμενα να κυκλοφορούν ταυτόχρονα και τους ηγέτες να διαπραγματεύονται επί περισσότερες από 12 ώρες αλλαγές σε επιμέρους διατυπώσεις. Η κατάσταση οδήγησε ακόμη και στην ακύρωση της προγραμματισμένης συνέντευξης Τύπου της πρώτης ημέρας.
«Περάσαμε ολόκληρη την ημέρα συντάσσοντας σε επίπεδο ηγετών ένα τεχνικό κείμενο, το οποίο στην πραγματικότητα δεν οδηγεί σε νέα μέτρα ή πολιτικές», σχολίασε Ευρωπαίος αξιωματούχος, αποτυπώνοντας την απογοήτευση που επικρατούσε στις Βρυξέλλες.
Παρά τις πολύωρες συζητήσεις, το τελικό αποτέλεσμα περιορίστηκε σε εκκλήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει νέες παρεμβάσεις, χωρίς να υπάρξει συμφωνία για άμεσες και δεσμευτικές αλλαγές.
Το πιο δύσκολο μέτωπο της Συνόδου ήταν η αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους και το μέλλον του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων. Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, και ο Τσέχος ομόλογός της, Αντρέι Μπάμπις, παρουσίασαν στοιχεία και διαγράμματα για τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, υποστηρίζοντας ότι το υψηλό κόστος ενέργειας επιταχύνει την αποβιομηχάνιση.
Η συζήτηση κράτησε περίπου τρεις ώρες, διακόπηκε και συνεχίστηκε αργότερα, καθώς η Ιταλία και οι χώρες του Βίζεγκραντ πίεζαν για αλλαγές στο σύστημα εμπορίας ρύπων και, ειδικότερα, για μετάθεση της εφαρμογής του ETS2 από το 2028 στο 2030.
Στον αντίποδα, η Φινλανδία, η Δανία και η Σουηδία αντέδρασαν έντονα. Με κοινή επιστολή προειδοποίησαν ότι η αποδυνάμωση του υφιστάμενου συστήματος θα έπληττε τη σταθερότητα των κανόνων και την προβλεψιμότητα των επενδύσεων στην πράσινη μετάβαση. Ενδεικτική της πολιτικής φόρτισης ήταν η παρέμβαση που αποδίδεται στον πρόεδρο της Κύπρου, Νίκο Χριστοδουλίδη, ο οποίος φέρεται να προειδοποίησε τους υποστηρικτές της εφαρμογής του ETS2 το 2028 ότι «με το ETS2 θα χάσετε εκλογές».
Τελικά, οι 27 συμφώνησαν να ζητήσουν μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση στην ενεργειακή κρίση, με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα. Μεταξύ των παρεμβάσεων που εξετάζονται περιλαμβάνονται η αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων του κανονισμού για το μεθάνιο, η αξιοποίηση προσωρινών κρατικών ενισχύσεων, η αντιμετώπιση των πιέσεων στα διυλιστήρια και η ενίσχυση της συνεργασίας για τη συγκέντρωση της ζήτησης.
Παράλληλα, ζητήθηκε να επιταχυνθούν οι αλλαγές στο Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς, ώστε να περιοριστούν οι μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται επίσης να επικαιροποιήσει την εκτίμηση επιπτώσεων του ETS2.
Το ίδιο το σύστημα εμπορίας ρύπων, ωστόσο, δεν καταργείται ούτε αναστέλλεται. Στα συμπεράσματα διατηρείται ρητά η σημασία της τιμολόγησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα ως κινήτρου για επενδύσεις και καινοτομία.
Οι εργασίες είχαν ξεκινήσει στις 10 το πρωί της Πέμπτης, ωστόσο χρειάστηκαν περίπου 15 ώρες για να οριστικοποιηθούν μόνο τα συμπεράσματα της πρώτης ημέρας, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν τελικά τα ξημερώματα της Παρασκευής.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι οι μεγαλύτερες εμπλοκές δεν προκλήθηκαν από τις μεγάλες γεωπολιτικές αποφάσεις, αλλά από λίγες παραγράφους που αφορούσαν την ενεργειακή πολιτική και το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Διπλωμάτες που επικαλείται το Euronews περιέγραψαν μια χαοτική διαδικασία, με διαφορετικά συμβιβαστικά κείμενα να κυκλοφορούν ταυτόχρονα και τους ηγέτες να διαπραγματεύονται επί περισσότερες από 12 ώρες αλλαγές σε επιμέρους διατυπώσεις. Η κατάσταση οδήγησε ακόμη και στην ακύρωση της προγραμματισμένης συνέντευξης Τύπου της πρώτης ημέρας.
«Περάσαμε ολόκληρη την ημέρα συντάσσοντας σε επίπεδο ηγετών ένα τεχνικό κείμενο, το οποίο στην πραγματικότητα δεν οδηγεί σε νέα μέτρα ή πολιτικές», σχολίασε Ευρωπαίος αξιωματούχος, αποτυπώνοντας την απογοήτευση που επικρατούσε στις Βρυξέλλες.
Παρά τις πολύωρες συζητήσεις, το τελικό αποτέλεσμα περιορίστηκε σε εκκλήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει νέες παρεμβάσεις, χωρίς να υπάρξει συμφωνία για άμεσες και δεσμευτικές αλλαγές.
Το πιο δύσκολο μέτωπο της Συνόδου ήταν η αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους και το μέλλον του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων. Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, και ο Τσέχος ομόλογός της, Αντρέι Μπάμπις, παρουσίασαν στοιχεία και διαγράμματα για τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, υποστηρίζοντας ότι το υψηλό κόστος ενέργειας επιταχύνει την αποβιομηχάνιση.
Η συζήτηση κράτησε περίπου τρεις ώρες, διακόπηκε και συνεχίστηκε αργότερα, καθώς η Ιταλία και οι χώρες του Βίζεγκραντ πίεζαν για αλλαγές στο σύστημα εμπορίας ρύπων και, ειδικότερα, για μετάθεση της εφαρμογής του ETS2 από το 2028 στο 2030.
Στον αντίποδα, η Φινλανδία, η Δανία και η Σουηδία αντέδρασαν έντονα. Με κοινή επιστολή προειδοποίησαν ότι η αποδυνάμωση του υφιστάμενου συστήματος θα έπληττε τη σταθερότητα των κανόνων και την προβλεψιμότητα των επενδύσεων στην πράσινη μετάβαση. Ενδεικτική της πολιτικής φόρτισης ήταν η παρέμβαση που αποδίδεται στον πρόεδρο της Κύπρου, Νίκο Χριστοδουλίδη, ο οποίος φέρεται να προειδοποίησε τους υποστηρικτές της εφαρμογής του ETS2 το 2028 ότι «με το ETS2 θα χάσετε εκλογές».
Τελικά, οι 27 συμφώνησαν να ζητήσουν μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση στην ενεργειακή κρίση, με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα. Μεταξύ των παρεμβάσεων που εξετάζονται περιλαμβάνονται η αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων του κανονισμού για το μεθάνιο, η αξιοποίηση προσωρινών κρατικών ενισχύσεων, η αντιμετώπιση των πιέσεων στα διυλιστήρια και η ενίσχυση της συνεργασίας για τη συγκέντρωση της ζήτησης.
Παράλληλα, ζητήθηκε να επιταχυνθούν οι αλλαγές στο Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς, ώστε να περιοριστούν οι μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται επίσης να επικαιροποιήσει την εκτίμηση επιπτώσεων του ETS2.
Το ίδιο το σύστημα εμπορίας ρύπων, ωστόσο, δεν καταργείται ούτε αναστέλλεται. Στα συμπεράσματα διατηρείται ρητά η σημασία της τιμολόγησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα ως κινήτρου για επενδύσεις και καινοτομία.
Η Ρώμη και οι χώρες του Βίζεγκραντ γνώριζαν ότι δεν διέθεταν την απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία για να ανατρέψουν τους κανόνες. Η επιμονή τους είχε, επομένως, και σαφή πολιτική στόχευση: να δείξουν στο εσωτερικό των χωρών τους ότι επιδιώκουν να περιορίσουν το ενεργειακό κόστος.
Εξίσου δύσκολη, σύμφωνα με το Associated Press, αποδείχθηκε η συζήτηση για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αφορά την περίοδο 2028-2034. Το διαπραγματευτικό σχέδιο της ιρλανδικής προεδρίας, το οποίο προβλέπει περικοπές ύψους 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συνάντησε αντιδράσεις από διαφορετικές πλευρές.
Οι χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα στον κοινοτικό προϋπολογισμό θεωρούν ότι οι δαπάνες παραμένουν υπερβολικά υψηλές, ενώ οι χώρες που επωφελούνται από τα ταμεία συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική διαφωνούν με τις προβλεπόμενες περικοπές.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζήτησε ακόμη μεγαλύτερη μείωση των δαπανών, υποστηρίζοντας ότι τα κράτη-μέλη δεν μπορούν να επωμιστούν τόσο μεγάλες επιβαρύνσεις. Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα, που συμμετέχει στην ομάδα των «Φίλων της Συνοχής», έχει εκφράσει αντιρρήσεις για τον περιορισμό των πόρων που κατευθύνονται στην περιφερειακή ανάπτυξη και τη γεωργία.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επισημάνει την αντίφαση ανάμεσα στους φιλόδοξους στόχους που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση και στους περιορισμένους οικονομικούς πόρους που προβλέπονται για την υλοποίησή τους. Με δεδομένο το αδιέξοδο, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναλαμβάνει πλέον κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, με στόχο την κατάρτιση νέας συμβιβαστικής πρότασης. Στο τραπέζι βρίσκεται η πραγματοποίηση έκτακτης Συνόδου στις 26 Νοεμβρίου, ενώ επιδίωξη παραμένει η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2026.
Ο στόχος είναι να υπάρχει επαρκής χρόνος για την έγκριση των σχετικών νομοθετικών πράξεων μέσα στο 2027, ώστε ο νέος προϋπολογισμός να τεθεί σε εφαρμογή χωρίς καθυστερήσεις την 1η Ιανουαρίου 2028.
Ωστόσο, δεν υπάρχει δεσμευτική ημερομηνία επίτευξης συμφωνίας, με τον Μερτς να εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο θα καταστεί εφικτός ένας συμβιβασμός πριν από το τέλος του έτους.
Στη συζήτηση παρενέβη και ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος υποστήριξε ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες διεθνούς αβεβαιότητας, θα μπορούσε να εξεταστεί η διαπραγμάτευση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού κάθε τρία ή τέσσερα χρόνια, αντί για επτά.
Σημαντικές διαφωνίες, σύμφωνα με το Reuters, προκάλεσε και το ζήτημα της οικονομικής στήριξης της Ουκρανίας. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρουσίασε στους Ευρωπαίους ηγέτες τις εκτιμήσεις του για τις ανάγκες της χώρας του το 2027, υποστηρίζοντας ότι το συνολικό κόστος του πολέμου θα φτάσει τα 155 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, ζήτησε επιπλέον 70 δισ. ευρώ, επισημαίνοντας ότι η ήδη συμφωνημένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση δεν επαρκεί για να καλύψει τις αυξανόμενες οικονομικές και στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας. Το αίτημα προκάλεσε προβληματισμό, καθώς οι Ευρωπαίοι είχαν ήδη συμφωνήσει σε δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027.
Οι ηγέτες ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να προχωρήσουν σε νέα αποτίμηση των χρηματοδοτικών και αμυντικών αναγκών του Κιέβου.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η προειδοποίηση του Ζελένσκι για τις πιθανές συνέπειες μιας ουκρανικής ήττας. «Αν η Ουκρανία χάσει τον πόλεμο, 20 εκατομμύρια Ουκρανοί πολίτες θα φύγουν για την Ευρώπη», φέρεται να είπε στους συνομιλητές του.
Η αναφορά αποτυπώνει την εκτίμησή του για τις πιθανές προσφυγικές πιέσεις, αλλά παράλληλα εντείνει την πολιτική πίεση προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να συνεχίσουν τη στήριξη της χώρας του.
Παρά τις οικονομικές επιφυλάξεις, οι 27 επιβεβαίωσαν τη στήριξή τους στην Ουκρανία και χαιρέτισαν την αποδέσμευση 6,6 δισ. ευρώ μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προστασία των ουκρανικών ενεργειακών υποδομών ενόψει του χειμώνα, καθώς και στην ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας.
Στα συμπεράσματα γίνεται επίσης αναφορά στη συνέχιση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία και τη Μολδαβία και στην παράταση της προσωρινής προστασίας των εκτοπισμένων από τον πόλεμο έως τις 4 Μαρτίου 2028. Στο παρασκήνιο βρέθηκε και η αντιπαράθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ, μετά τις κινήσεις της Ουάσινγκτον για χαλάρωση περιορισμών στο ρωσικό ντίζελ, τις οποίες ο Ζελένσκι επέκρινε έντονα.
Ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα ήταν η υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και το αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα, το οποίο προσεγγίζει τα 360 δισ. ευρώ ετησίως. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επέλεξαν στα συμπεράσματά τους τη διπλωματική διατύπωση «παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες», αποφεύγοντας την ευθεία αναφορά στο Πεκίνο.
Ωστόσο, πίσω από τη συγκεκριμένη διατύπωση βρίσκεται η ανησυχία για τις κινεζικές εξαγωγές και την πίεση που δέχονται κρίσιμοι τομείς της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Οι 27 ζήτησαν την ενίσχυση των ευρωπαϊκών εργαλείων εμπορικής άμυνας, με δυνατότητα παρεμβάσεων όπως δασμοί και ποσοστώσεις σε συγκεκριμένα βιομηχανικά προϊόντα, μεταξύ των οποίων χημικά και μηχανήματα. Παράλληλα, έθεσαν ως προτεραιότητα την ολοκλήρωση, έως το τέλος του 2026, τριών σημαντικών νομοθετικών φακέλων: της απλοποίησης των κανόνων για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, της ενοποίησης και εποπτείας των αγορών και της δέσμης μέτρων για την αυτοκινητοβιομηχανία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η δημιουργία του λεγόμενου «28ου καθεστώτος» εταιρικού δικαίου, το οποίο θα προσφέρει ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, καθώς και η επιτάχυνση των βιομηχανικών επενδύσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μείωση της γραφειοκρατίας για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην ανάπτυξη των ενεργειακών δικτύων.
Στον τομέα της άμυνας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υιοθέτησαν τις βασικές διαπιστώσεις της πρώτης ετήσιας έκθεσης για την αμυντική ετοιμότητα της Ένωσης, με χρονικό ορίζοντα το 2030. Οι 27 ζητούν να επιτευχθεί συμφωνία για τη στρατιωτική κινητικότητα έως το τέλος του 2026, ώστε να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις στρατιωτικού προσωπικού και εξοπλισμού εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας.
Εξετάζονται επίσης αυστηρότεροι περιορισμοί στη χορήγηση θεωρήσεων εισόδου σε Ρώσους υπηκόους, καθώς και ένα ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της απειλής των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το μήνυμα προς τη Μόσχα ήταν σαφές, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να προειδοποιούν ότι «οι ενέργειες της Ρωσίας δεν θα μείνουν αναπάντητες».
Παρά τις έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις που εξακολουθεί να προκαλεί το μεταναστευτικό, το θέμα περιορίστηκε σε μόλις επτά γραμμές του κειμένου των τελικών συμπερασμάτων. Οι ηγέτες ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστεί με τα κράτη-μέλη για την ανάπτυξη πλαισίου αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, καθώς και περιπτώσεων εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών.
Στο παρασκήνιο, ωστόσο, αναδείχθηκε μια ακόμη διαφωνία. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, έθεσε ζήτημα για τις πολιτικές χωρών που κινούνται προς διαφορετική κατεύθυνση από την αυστηροποίηση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Η αναφορά της αφορούσε το σχέδιο του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ για τη νομιμοποίηση περίπου 600.000 μεταναστών.
Η Φρεντέρικσεν ζήτησε να εξεταστεί τι συμβαίνει όταν ένα κράτος-μέλος εφαρμόζει μια πολιτική που κινείται «σχεδόν στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση». Πρόταση της Ιταλίας, της Δανίας και της Πολωνίας σχετικά με την αντιμετώπιση των κινήτρων της παράτυπης μετανάστευσης δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη στήριξη. Οι 27 εξέφρασαν πάντως αλληλεγγύη προς την Ισπανία για την κατάσταση στη Θέουτα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο παρουσιάζουν τα συμπεράσματα σχετικά με τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα, COP31, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία της ισότιμης συμμετοχής όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επικαλούμενοι την αρχή της αλληλεγγύης.
Η σχετική διατύπωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις αναφορές για αποκλεισμό της Κύπρου από προπαρασκευαστικές συναντήσεις της διοργάνωσης. Οι 27 θέλησαν έτσι να στείλουν μήνυμα ότι η συμμετοχή στις διεθνείς διαδικασίες που αφορούν την ΕΕ πρέπει να διασφαλίζεται για όλα τα κράτη-μέλη.
Στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, οι ηγέτες καταδίκασαν τις επιθέσεις του Ιράν σε χώρες της περιοχής και υπογράμμισαν την ανάγκη να διασφαλιστεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς μεταβολή του υφιστάμενου νομικού καθεστώτος τους. Επανέλαβαν επίσης ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και ζήτησαν πλήρη συνεργασία της Τεχεράνης με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
Για την Υεμένη, οι 27 καταδίκασαν τα πλήγματα των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας και τάχθηκαν υπέρ της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ναυτικής επιχείρησης ASPIDES.
Σε ό,τι αφορά τη Γάζα, επιβεβαιώθηκε η υποστήριξη στη λύση των δύο κρατών, ενώ υπογραμμίστηκε η ανάγκη για απρόσκοπτη ανθρωπιστική βοήθεια, μεταξύ άλλων μέσω του θαλάσσιου διαδρόμου της Κύπρου.
Οι ηγέτες ζήτησαν την εφαρμογή του σχετικού ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τον αφοπλισμό της Χαμάς και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, χωρίς μελλοντικό ρόλο της Χαμάς στη διακυβέρνηση της Γάζας. Παράλληλα, καταδίκασαν την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών και τη βία των εποίκων, ζητώντας την απόσυρση του σχεδιασμού για την περιοχή Ε1.
Για τον Λίβανο, οι 27 ζήτησαν την πλήρη εφαρμογή του ψηφίσματος 1701, τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση των λιβανικών ενόπλων δυνάμεων, ώστε το κράτος να αποκτήσει τον αποκλειστικό έλεγχο των όπλων στην επικράτειά του, καθώς και στη διατήρηση διεθνούς παρουσίας μετά την ολοκλήρωση της αποστολής UNIFIL.
Για τη Συρία, οι ηγέτες επανέλαβαν την υποστήριξή τους σε μια πολιτική μετάβαση υπό συριακή ηγεσία και στον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν τη λύπη τους για τις αμερικανικές κυρώσεις σε βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει μέτρα προστασίας των προσώπων που υπηρετούν τον θεσμό. Παράλληλα, ζήτησαν την προώθηση ενός ελάχιστου ορίου ηλικίας για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EU KIDS Act.
Στο πεδίο της διεύρυνσης, η ΕΕ επανέλαβε ότι η ένταξη νέων κρατών αποτελεί γεωστρατηγική επένδυση, υπό την προϋπόθεση ότι τόσο οι υποψήφιες χώρες όσο και η ίδια η Ένωση θα είναι θεσμικά προετοιμασμένες.
Οι υποψήφιες χώρες καλούνται να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις, ιδίως στον τομέα του κράτους δικαίου, ενώ η ΕΕ αναγνωρίζει ότι πρέπει να προσαρμόσει τις δικές της διαδικασίες λήψης αποφάσεων για να μπορέσει να λειτουργήσει με περισσότερα μέλη.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Μαυροβούνιο, για το οποίο συνεχίζονται οι διαδικασίες προετοιμασίας της συνθήκης προσχώρησης.
διήμερη Σύνοδος επιβεβαίωσε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συμφωνούν σε γενικές γραμμές για την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους, στήριξης της Ουκρανίας και ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας.
Όταν όμως η συζήτηση περνά από τους κοινούς στόχους στον επιμερισμό του κόστους και στις συγκεκριμένες αποφάσεις, οι διαφορές παραμένουν μεγάλες.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα κείμενο συμπερασμάτων, το οποίο αποτυπώνει τις προτεραιότητες των 27, αλλά αφήνει ανοιχτές κρίσιμες αποφάσεις για την ενέργεια, τον προϋπολογισμό και τη χρηματοδότηση του Κιέβου.
Προϋπολογισμός: Το σχέδιο των περικοπών δεν περνά - Ο Κόστα αναλαμβάνει τις διαπραγματεύσεις
Εξίσου δύσκολη, σύμφωνα με το Associated Press, αποδείχθηκε η συζήτηση για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αφορά την περίοδο 2028-2034. Το διαπραγματευτικό σχέδιο της ιρλανδικής προεδρίας, το οποίο προβλέπει περικοπές ύψους 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συνάντησε αντιδράσεις από διαφορετικές πλευρές.
Οι χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα στον κοινοτικό προϋπολογισμό θεωρούν ότι οι δαπάνες παραμένουν υπερβολικά υψηλές, ενώ οι χώρες που επωφελούνται από τα ταμεία συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική διαφωνούν με τις προβλεπόμενες περικοπές.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζήτησε ακόμη μεγαλύτερη μείωση των δαπανών, υποστηρίζοντας ότι τα κράτη-μέλη δεν μπορούν να επωμιστούν τόσο μεγάλες επιβαρύνσεις. Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα, που συμμετέχει στην ομάδα των «Φίλων της Συνοχής», έχει εκφράσει αντιρρήσεις για τον περιορισμό των πόρων που κατευθύνονται στην περιφερειακή ανάπτυξη και τη γεωργία.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επισημάνει την αντίφαση ανάμεσα στους φιλόδοξους στόχους που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση και στους περιορισμένους οικονομικούς πόρους που προβλέπονται για την υλοποίησή τους. Με δεδομένο το αδιέξοδο, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναλαμβάνει πλέον κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, με στόχο την κατάρτιση νέας συμβιβαστικής πρότασης. Στο τραπέζι βρίσκεται η πραγματοποίηση έκτακτης Συνόδου στις 26 Νοεμβρίου, ενώ επιδίωξη παραμένει η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2026.
Ο στόχος είναι να υπάρχει επαρκής χρόνος για την έγκριση των σχετικών νομοθετικών πράξεων μέσα στο 2027, ώστε ο νέος προϋπολογισμός να τεθεί σε εφαρμογή χωρίς καθυστερήσεις την 1η Ιανουαρίου 2028.
Ωστόσο, δεν υπάρχει δεσμευτική ημερομηνία επίτευξης συμφωνίας, με τον Μερτς να εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο θα καταστεί εφικτός ένας συμβιβασμός πριν από το τέλος του έτους.
Στη συζήτηση παρενέβη και ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος υποστήριξε ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες διεθνούς αβεβαιότητας, θα μπορούσε να εξεταστεί η διαπραγμάτευση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού κάθε τρία ή τέσσερα χρόνια, αντί για επτά.
Ο Ζελένσκι ζητά επιπλέον 70 δισ. ευρώ: Η προειδοποίηση για 20 εκατομμύρια πρόσφυγες
Σημαντικές διαφωνίες, σύμφωνα με το Reuters, προκάλεσε και το ζήτημα της οικονομικής στήριξης της Ουκρανίας. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρουσίασε στους Ευρωπαίους ηγέτες τις εκτιμήσεις του για τις ανάγκες της χώρας του το 2027, υποστηρίζοντας ότι το συνολικό κόστος του πολέμου θα φτάσει τα 155 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, ζήτησε επιπλέον 70 δισ. ευρώ, επισημαίνοντας ότι η ήδη συμφωνημένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση δεν επαρκεί για να καλύψει τις αυξανόμενες οικονομικές και στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας. Το αίτημα προκάλεσε προβληματισμό, καθώς οι Ευρωπαίοι είχαν ήδη συμφωνήσει σε δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027.
Οι ηγέτες ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να προχωρήσουν σε νέα αποτίμηση των χρηματοδοτικών και αμυντικών αναγκών του Κιέβου.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η προειδοποίηση του Ζελένσκι για τις πιθανές συνέπειες μιας ουκρανικής ήττας. «Αν η Ουκρανία χάσει τον πόλεμο, 20 εκατομμύρια Ουκρανοί πολίτες θα φύγουν για την Ευρώπη», φέρεται να είπε στους συνομιλητές του.
Η αναφορά αποτυπώνει την εκτίμησή του για τις πιθανές προσφυγικές πιέσεις, αλλά παράλληλα εντείνει την πολιτική πίεση προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να συνεχίσουν τη στήριξη της χώρας του.
Παρά τις οικονομικές επιφυλάξεις, οι 27 επιβεβαίωσαν τη στήριξή τους στην Ουκρανία και χαιρέτισαν την αποδέσμευση 6,6 δισ. ευρώ μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προστασία των ουκρανικών ενεργειακών υποδομών ενόψει του χειμώνα, καθώς και στην ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας.
Στα συμπεράσματα γίνεται επίσης αναφορά στη συνέχιση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία και τη Μολδαβία και στην παράταση της προσωρινής προστασίας των εκτοπισμένων από τον πόλεμο έως τις 4 Μαρτίου 2028. Στο παρασκήνιο βρέθηκε και η αντιπαράθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ, μετά τις κινήσεις της Ουάσινγκτον για χαλάρωση περιορισμών στο ρωσικό ντίζελ, τις οποίες ο Ζελένσκι επέκρινε έντονα.
Ανταγωνιστικότητα: Η ΕΕ αναζητά απαντήσεις απέναντι στην Κίνα
Ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα ήταν η υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και το αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα, το οποίο προσεγγίζει τα 360 δισ. ευρώ ετησίως. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επέλεξαν στα συμπεράσματά τους τη διπλωματική διατύπωση «παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες», αποφεύγοντας την ευθεία αναφορά στο Πεκίνο.Ωστόσο, πίσω από τη συγκεκριμένη διατύπωση βρίσκεται η ανησυχία για τις κινεζικές εξαγωγές και την πίεση που δέχονται κρίσιμοι τομείς της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Οι 27 ζήτησαν την ενίσχυση των ευρωπαϊκών εργαλείων εμπορικής άμυνας, με δυνατότητα παρεμβάσεων όπως δασμοί και ποσοστώσεις σε συγκεκριμένα βιομηχανικά προϊόντα, μεταξύ των οποίων χημικά και μηχανήματα. Παράλληλα, έθεσαν ως προτεραιότητα την ολοκλήρωση, έως το τέλος του 2026, τριών σημαντικών νομοθετικών φακέλων: της απλοποίησης των κανόνων για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, της ενοποίησης και εποπτείας των αγορών και της δέσμης μέτρων για την αυτοκινητοβιομηχανία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η δημιουργία του λεγόμενου «28ου καθεστώτος» εταιρικού δικαίου, το οποίο θα προσφέρει ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, καθώς και η επιτάχυνση των βιομηχανικών επενδύσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μείωση της γραφειοκρατίας για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην ανάπτυξη των ενεργειακών δικτύων.
Άμυνα: Προετοιμασία έως το 2030 και προειδοποίηση προς τη Ρωσία
Στον τομέα της άμυνας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υιοθέτησαν τις βασικές διαπιστώσεις της πρώτης ετήσιας έκθεσης για την αμυντική ετοιμότητα της Ένωσης, με χρονικό ορίζοντα το 2030. Οι 27 ζητούν να επιτευχθεί συμφωνία για τη στρατιωτική κινητικότητα έως το τέλος του 2026, ώστε να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις στρατιωτικού προσωπικού και εξοπλισμού εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας.
Εξετάζονται επίσης αυστηρότεροι περιορισμοί στη χορήγηση θεωρήσεων εισόδου σε Ρώσους υπηκόους, καθώς και ένα ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της απειλής των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το μήνυμα προς τη Μόσχα ήταν σαφές, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να προειδοποιούν ότι «οι ενέργειες της Ρωσίας δεν θα μείνουν αναπάντητες».
Μεταναστευτικό: Επτά γραμμές συμπερασμάτων και νέα διαφωνία για την Ισπανία
Παρά τις έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις που εξακολουθεί να προκαλεί το μεταναστευτικό, το θέμα περιορίστηκε σε μόλις επτά γραμμές του κειμένου των τελικών συμπερασμάτων. Οι ηγέτες ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστεί με τα κράτη-μέλη για την ανάπτυξη πλαισίου αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, καθώς και περιπτώσεων εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών.
Στο παρασκήνιο, ωστόσο, αναδείχθηκε μια ακόμη διαφωνία. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, έθεσε ζήτημα για τις πολιτικές χωρών που κινούνται προς διαφορετική κατεύθυνση από την αυστηροποίηση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Η αναφορά της αφορούσε το σχέδιο του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ για τη νομιμοποίηση περίπου 600.000 μεταναστών.
Η Φρεντέρικσεν ζήτησε να εξεταστεί τι συμβαίνει όταν ένα κράτος-μέλος εφαρμόζει μια πολιτική που κινείται «σχεδόν στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση». Πρόταση της Ιταλίας, της Δανίας και της Πολωνίας σχετικά με την αντιμετώπιση των κινήτρων της παράτυπης μετανάστευσης δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη στήριξη. Οι 27 εξέφρασαν πάντως αλληλεγγύη προς την Ισπανία για την κατάσταση στη Θέουτα.
Κύπρος: Παρέμβαση για τη συμμετοχή στην COP31 στην Τουρκία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο παρουσιάζουν τα συμπεράσματα σχετικά με τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα, COP31, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία της ισότιμης συμμετοχής όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επικαλούμενοι την αρχή της αλληλεγγύης.Η σχετική διατύπωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις αναφορές για αποκλεισμό της Κύπρου από προπαρασκευαστικές συναντήσεις της διοργάνωσης. Οι 27 θέλησαν έτσι να στείλουν μήνυμα ότι η συμμετοχή στις διεθνείς διαδικασίες που αφορούν την ΕΕ πρέπει να διασφαλίζεται για όλα τα κράτη-μέλη.
Μέση Ανατολή: Ιράν, Γάζα, Λίβανος και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, οι ηγέτες καταδίκασαν τις επιθέσεις του Ιράν σε χώρες της περιοχής και υπογράμμισαν την ανάγκη να διασφαλιστεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς μεταβολή του υφιστάμενου νομικού καθεστώτος τους. Επανέλαβαν επίσης ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και ζήτησαν πλήρη συνεργασία της Τεχεράνης με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
Για την Υεμένη, οι 27 καταδίκασαν τα πλήγματα των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας και τάχθηκαν υπέρ της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ναυτικής επιχείρησης ASPIDES.
Σε ό,τι αφορά τη Γάζα, επιβεβαιώθηκε η υποστήριξη στη λύση των δύο κρατών, ενώ υπογραμμίστηκε η ανάγκη για απρόσκοπτη ανθρωπιστική βοήθεια, μεταξύ άλλων μέσω του θαλάσσιου διαδρόμου της Κύπρου.
Οι ηγέτες ζήτησαν την εφαρμογή του σχετικού ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τον αφοπλισμό της Χαμάς και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, χωρίς μελλοντικό ρόλο της Χαμάς στη διακυβέρνηση της Γάζας. Παράλληλα, καταδίκασαν την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών και τη βία των εποίκων, ζητώντας την απόσυρση του σχεδιασμού για την περιοχή Ε1.
Για τον Λίβανο, οι 27 ζήτησαν την πλήρη εφαρμογή του ψηφίσματος 1701, τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση των λιβανικών ενόπλων δυνάμεων, ώστε το κράτος να αποκτήσει τον αποκλειστικό έλεγχο των όπλων στην επικράτειά του, καθώς και στη διατήρηση διεθνούς παρουσίας μετά την ολοκλήρωση της αποστολής UNIFIL.
Για τη Συρία, οι ηγέτες επανέλαβαν την υποστήριξή τους σε μια πολιτική μετάβαση υπό συριακή ηγεσία και στον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας.
Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, social media και διεύρυνση της ΕΕ
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν τη λύπη τους για τις αμερικανικές κυρώσεις σε βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει μέτρα προστασίας των προσώπων που υπηρετούν τον θεσμό. Παράλληλα, ζήτησαν την προώθηση ενός ελάχιστου ορίου ηλικίας για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EU KIDS Act.
Στο πεδίο της διεύρυνσης, η ΕΕ επανέλαβε ότι η ένταξη νέων κρατών αποτελεί γεωστρατηγική επένδυση, υπό την προϋπόθεση ότι τόσο οι υποψήφιες χώρες όσο και η ίδια η Ένωση θα είναι θεσμικά προετοιμασμένες.
Οι υποψήφιες χώρες καλούνται να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις, ιδίως στον τομέα του κράτους δικαίου, ενώ η ΕΕ αναγνωρίζει ότι πρέπει να προσαρμόσει τις δικές της διαδικασίες λήψης αποφάσεων για να μπορέσει να λειτουργήσει με περισσότερα μέλη.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Μαυροβούνιο, για το οποίο συνεχίζονται οι διαδικασίες προετοιμασίας της συνθήκης προσχώρησης.
διήμερη Σύνοδος επιβεβαίωσε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συμφωνούν σε γενικές γραμμές για την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους, στήριξης της Ουκρανίας και ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας.
Όταν όμως η συζήτηση περνά από τους κοινούς στόχους στον επιμερισμό του κόστους και στις συγκεκριμένες αποφάσεις, οι διαφορές παραμένουν μεγάλες.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα κείμενο συμπερασμάτων, το οποίο αποτυπώνει τις προτεραιότητες των 27, αλλά αφήνει ανοιχτές κρίσιμες αποφάσεις για την ενέργεια, τον προϋπολογισμό και τη χρηματοδότηση του Κιέβου.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr