Πάπας Λέων: Πόσο επικίνδυνος για καρκίνο είναι ο όζος πνεύμονα για τον οποίο χειρουργείται
13.10.202608:18
Κλέλια Γιαρίμογλου
Πόσο επικίνδυνο είναι το οζίδιο στον πνεύμονα για το οποίο θα χειρουργηθεί εντός των ημερών ο Πάπας Λέων - Οι ειδικοί εξηγούν
Σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση οζιδίου στον πνεύμονα πρόκειται να υποβληθεί τις επόμενες ημέρες ο Πάπας Λέων, μετά τον εντοπισμό του ευρήματος στη διάρκεια προληπτικού ελέγχου.
«Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια ορισμένων ιατρικών εξετάσεων, οι γιατροί εντόπισαν ένα εντοπισμένο οζίδιο στον πνεύμονά μου. Ανιχνεύθηκε σε πολύ πρώιμο στάδιο και είναι καλά περιορισμένο», ανέφερε ο Ποντίφικας, προσθέτοντας ότι, έπειτα από σύσταση των γιατρών του, αποφάσισε να υποβληθεί σε επέμβαση για την αφαίρεσή του, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις επόμενες ημέρες.
Τι σημαίνει, όμως, η παρουσία ενός πνευμονικού οζιδίου και πόσο πιθανό είναι να συνδέεται με καρκίνο;
Τις απαντήσεις δίνουν η Sarah Diepstraten και ο John (Eddie) La Marca, ερευνητές στον τομέα των αιματολογικών κακοηθειών στο WEHI (Walter and Eliza Hall Institute of Medical Research), εξηγώντας με άρθρο τους στο The Conversation, ότι τα πνευμονικά οζίδια είναι πολύ συχνότερα από όσο ίσως πιστεύουμε και, στη συντριπτική πλειονότητά τους, δεν είναι καρκινικά.
Τι είναι το πνευμονικό οζίδιο
Τα πνευμονικά οζίδια είναι μικρές αλλοιώσεις που εντοπίζονται στον σπογγώδη ιστό των πνευμόνων. Έχουν διάμετρο έως 3 εκατοστά και μπορεί να έχουν στρογγυλό ή ακανόνιστο σχήμα. Όταν μια αλλοίωση ξεπερνά τα 3 εκατοστά χαρακτηρίζεται ως μάζα.
Συνήθως εντοπίζονται σε απεικονιστικό έλεγχο του θώρακα, με ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία. Αν και ορισμένοι άνθρωποι υποβάλλονται σε ειδικό προσυμπτωματικό έλεγχο λόγω αυξημένου κινδύνου για καρκίνο του πνεύμονα, πολλά οζίδια αποτελούν τυχαίο εύρημα σε εξετάσεις που πραγματοποιούνται για διαφορετικό λόγο.
Και δεν είναι καθόλου σπάνια. Σε μελέτη 10.431 ατόμων στη βόρεια Ολλανδία, τα οποία δεν κάπνιζαν ή είχαν διακόψει το κάπνισμα, αξονική τομογραφία θώρακος εντόπισε τουλάχιστον ένα πνευμονικό οζίδιο στο 37,7% των γυναικών και στο 47,5% των ανδρών. Στις ΗΠΑ, αντίστοιχα ευρήματα εντοπίζονται περίπου στο 31% των αξονικών τομογραφιών θώρακος.
Οι δύο ερευνητές εκτιμούν ότι όσο εξελίσσονται οι απεικονιστικές τεχνικές και αυξάνεται η χρήση τους, τόσο περισσότερα πνευμονικά οζίδια θα εντοπίζονται.
Πότε ένα οζίδιο μπορεί να είναι καρκίνος
Η ηλικία, το κάπνισμα, το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του πνεύμονα και η έκθεση στον αμίαντο συγκαταλέγονται στους παράγοντες που συνδέονται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης πνευμονικών οζιδίων.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, περίπου το 95% των πνευμονικών οζιδίων είναι καλοήθη, δηλαδή δεν είναι καρκίνος. Μπορεί να οφείλονται, μεταξύ άλλων, σε λοιμώξεις, παθήσεις που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα ή γενετικές ανωμαλίες.
Σε ένα μικρό ποσοστό, που υπολογίζεται περίπου στο 3,7% έως 5,5%, ένα πνευμονικό οζίδιο μπορεί να αντιπροσωπεύει πρώιμο στάδιο καρκίνου πνεύμονα.
Το κρίσιμο ζήτημα για τους γιατρούς είναι επομένως να διακρίνουν ποια οζίδια είναι πιθανό να είναι καλοήθη και ποια χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση ή αφαίρεση.
Για την εκτίμηση του κινδύνου λαμβάνονται υπόψη το μέγεθος, η πυκνότητα και η θέση του οζιδίου, αλλά και η ηλικία του ασθενούς, το ιστορικό καπνίσματος και το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου. Ιδιαίτερα χρήσιμη είναι και η σύγκριση με παλαιότερες απεικονιστικές εξετάσεις, ώστε να διαπιστωθεί εάν το οζίδιο έχει αλλάξει μέγεθος ή χαρακτηριστικά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί βιοψία. Παράλληλα, όπως σημειώνουν οι ερευνητές, αναπτύσσονται νέες μέθοδοι που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους γιατρούς στην αξιολόγηση, από εργαλεία μηχανικής μάθησης έως βιοδείκτες στο αίμα και την ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης των κυττάρων γύρω από το οζίδιο.
Πότε αφαιρείται
Εάν ένα οζίδιο προκαλεί συμπτώματα, μεγαλώνει γρήγορα ή θεωρείται υψηλού κινδύνου για κακοήθεια, μπορεί να επιλεγεί η χειρουργική αφαίρεσή του, αναφέρουν οι ειδικοί.
Η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με ανοικτή χειρουργική επέμβαση στον θώρακα είτε με λιγότερο επεμβατικές τεχνικές, μέσω μικρότερων τομών από τις οποίες εισάγονται κάμερα και χειρουργικά εργαλεία. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ρομποτική υποβοήθηση.
Εάν μετά την αφαίρεση επιβεβαιωθεί ότι το οζίδιο είναι καρκινικό, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω θεραπεία, ανάλογα με τον τύπο και τα χαρακτηριστικά της νόσου.
Οι ερευνητές παραπέμπουν σε μελέτη ασθενών με πρώιμο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, σύμφωνα με την οποία ο κίνδυνος υποτροπής μετά τη χειρουργική αφαίρεση ήταν 6%-10% κατά τα πρώτα τέσσερα χρόνια και στη συνέχεια μειωνόταν περίπου στο 2% ετησίως. Ο κίνδυνος εμφάνισης ενός νέου καρκίνου του πνεύμονα παρέμενε στο 3%-6%.
Το βασικό μήνυμα των στοιχείων που παρουσιάζουν οι δύο ερευνητές είναι, πάντως, ότι η ανεύρεση ενός πνευμονικού οζιδίου δεν ισοδυναμεί με διάγνωση καρκίνου. Η μεγάλη πλειονότητα των οζιδίων είναι καλοήθη, ενώ η αξιολόγηση κάθε ευρήματος γίνεται με βάση τόσο τα χαρακτηριστικά του όσο και το ατομικό προφίλ κινδύνου του ασθενούς.