Με εξαρτήματα από Κίνα «χτίζουν» οι Χούθι πυραύλους και drones: Τι αποκάλυψε έρευνα σε εμπορεύματα στην Υεμένη

Με την αξιοποίηση εξοπλισμού και εξαρτημάτων που προέρχονται από την Κίνα, φαίνεται πως έχουν αναπτύξει σημαντικά οι Χούθι τις δυνατότητές τους στην κατασκευή όπλων, σύμφωνα με έρευνα που βασίζεται σε κατασχεμένα φορτία, στοιχεία τελωνείων, εκθέσεις του ΟΗΕ και μαρτυρίες αξιωματούχων και ειδικών.

Μια έρευνα σε φορτίο κινεζικής προέλευσης που κατασχέθηκε καθ' οδόν προς τη Χοντέιντα, πόλη στην Ερυθρά Θάλασσα που ελέγχεται από τους Χούθι, αποκάλυψε, σύμφωνα με το Reuters, μια σειρά από εμπορικά προϊόντα τα οποία, σύμφωνα με ειδικούς, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την κατασκευή βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Το φορτίο βρισκόταν σε εμπορευματοκιβώτιο πλοίου και είχε μεταφερθεί σε αποθήκη στο λιμάνι του Άντεν, όπου ειδικοί σε θέματα όπλων εξέτασαν το περιεχόμενό του. Στα αντικείμενα που εντοπίστηκαν, υπήρχαν βιομηχανικά μηχανήματα, χημικές ουσίες και εξαρτήματα που είχαν αποσταλεί από την Κίνα και φέρονται να είχαν προορισμό την υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση.

Ορισμένα από τα προϊόντα έμοιαζαν με συνηθισμένα εμπορικά είδη, ωστόσο άλλα προκάλεσαν την προσοχή των ερευνητών. Ανάμεσά τους εντοπίστηκαν ουραία πτερύγια και εξαρτήματα που έμοιαζαν με μέρη ιρανικού βαλλιστικού πυραύλου, καθώς και φαινολική ρητίνη, ένα υλικό που είναι ανθεκτικό στη θερμότητα και χρησιμοποιείται στην παραγωγή πυραύλων.

«Όταν είδα για πρώτη φορά το περιεχόμενο, ήταν ξεκάθαρο ότι αυτή η αποστολή ήταν διαφορετική από όσες είχαμε εξετάσει στο παρελθόν», δήλωσε στο Reuters ο Φαουάζ Αλ Μπεσέσι, επικεφαλής της υπηρεσίας λιμένων ξηράς, θάλασσας και αέρα του Άντεν.

Από την ιρανική εξάρτηση στην εγχώρια παραγωγή όπλων

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, οι Χούθι, οι οποίοι στο παρελθόν βασίζονταν κυρίως στο Ιράν για την προμήθεια έτοιμων όπλων, έχουν πλέον τη δυνατότητα να κατασκευάζουν οπλικά συστήματα στο εσωτερικό της Υεμένης.

Τα κατασχεμένα φορτία των τελευταίων δύο ετών παρέχουν, σύμφωνα με αξιωματούχους της Υεμένης που είναι ειδικοί στη ναυτιλία και εκθέσεις του ΟΗΕ, νέα στοιχεία για την επέκταση του στρατιωτικού βιομηχανικού δικτύου των Χούθι.

Η ανακάλυψη του Ιουλίου σημειώθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, καθώς οι Χούθι ενίσχυαν την εμπλοκή τους στις πολεμικές επιχειρήσεις της Μέσης Ανατολής, αναπτύσσοντας πυραύλους και drones που αργότερα χρησιμοποιήθηκαν σε επιθέσεις κατά υποδομών της Σαουδικής Αραβίας.

Η διαδρομή των κινεζικών εξαρτημάτων

Η έρευνα ξεκίνησε εννέα μήνες νωρίτερα, μετά από πληροφορία των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών προς τις αρχές της Υεμένης.

Οι Αμερικανοί φέρεται να είχαν ενημερώσει το Άντεν να αναζητήσει συγκεκριμένο εμπορευματοκιβώτιο που συνδεόταν με τον Υεμενίτη επιχειρηματία Φάρες αλ Μουαγιάντ και να ελέγξουν αν περιείχε φαινολική ρητίνη. Το κοντέινερ βρισκόταν πάνω στο εμπορικό πλοίο Zhu Cheng Xin Zhou, με προορισμό τη Χοντέιντα, όταν οι αρχές του Άντεν το κατάσχεσαν στις 28 Οκτωβρίου.

Τα περισσότερα εξαρτήματα χαρακτηρίζονται ως διπλής χρήσης, δηλαδή μπορούν να έχουν τόσο πολιτική όσο και στρατιωτική εφαρμογή, γεγονός που σημαίνει ότι δεν παραβιάζουν απαραίτητα το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ. Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι ο συνδυασμός πολλών τέτοιων υλικών σε ένα μόνο φορτίο δημιουργεί σοβαρές ενδείξεις ότι προορίζονταν για στρατιωτική χρήση.

«Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι αν τα εργοστάσια στην Κίνα γνωρίζουν ότι παράγουν εξαρτήματα πυραύλων», δήλωσε ο Χένρι Τόμσον, ειδικός σε θέματα όπλων και πρώην μέλος της ομάδας ειδικών του ΟΗΕ για την Υεμένη.

Εξαρτήματα για drones, πυραύλους και υπόγειες εγκαταστάσεις

Οι έρευνες αποκάλυψαν επίσης συστήματα ελέγχου, εξοπλισμό εκτόξευσης και κινητήρες δύο κυλίνδρων που χρησιμοποιούνται σε drones.

Στο φορτίο υπήρχαν ακόμη μηχανήματα διάνοιξης και εξαερισμού, τα οποία, σύμφωνα με ειδικούς, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή υπόγειων σηράγγων.

Ο Αλ Μπεσέσι ανέφερε ότι τα εξαρτήματα αποτελούσαν «μια πλήρη δομή πυραύλου κατανεμημένη σε τρία εμπορευματοκιβώτια», ενώ οι αρχές του Άντεν υποστηρίζουν ότι τα εξαρτήματα είχαν μοιραστεί σκόπιμα σε διαφορετικά κοντέινερ ώστε να δυσκολέψουν τον εντοπισμό τους.

Η κινεζική διάσταση

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες και πρόσωπα που κατηγορούνται ότι προμηθεύουν το Ιράν και τους συμμάχους του με ευαίσθητα εξαρτήματα διπλής χρήσης.

Σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Ιούλιο, οι ΗΠΑ ανέφεραν ότι πάνω από το 70% των απαγορευμένων ή περιορισμένων εξαρτημάτων διπλής χρήσης που κατασχέθηκαν στην Υεμένη από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Απρίλιο του 2026 προέρχονταν από την Κίνα.

Το Πεκίνο απέρριψε τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τες «αβάσιμες», και υποστήριξε ότι η συνεργασία του με το Ιράν είναι νόμιμη βάσει του διεθνούς δικαίου.

Εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι η Κίνα, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, εφαρμόζει τις αποφάσεις του Οργανισμού και τηρεί τις διεθνείς της υποχρεώσεις.

Από τα εμπορικά δίκτυα στα οπλικά συστήματα

Οι Χούθι φαίνεται πως αξιοποίησαν, για τα εξαρτήματα και τα υλικά που χρειάζονταν, εμπορικά δίκτυα που είχαν δημιουργηθεί εδώ και χρόνια από Υεμενίτες εμπόρους στην Κίνα.

Μετά τον εμφύλιο πόλεμο στην Υεμένη και την κατάληψη της Σαναά από τους Χούθι το 2014, οι οικονομικές σχέσεις με την Κίνα ενισχύθηκαν. Έμποροι που γνώριζαν τα κινεζικά εργοστάσια και τους μεσάζοντες φέρονται να δημιούργησαν ένα δίκτυο μέσω του οποίου μπορούσαν να προμηθεύονται κινητήρες, ηλεκτρονικά εξαρτήματα και άλλα υλικά.

«Ένας κινητήρας μπορούσε να αγοραστεί από έναν προμηθευτή, ηλεκτρονικά εξαρτήματα από έναν άλλο και σύντομα ολόκληρα οπλικά συστήματα συσκευάζονταν μαζί με κοινά εμπορεύματα ώστε να αποφεύγονται οι κυρώσεις», αναφέρει η έρευνα.

Παράλληλα, ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλά από τα εξαρτήματα μπορούν να αγοραστούν ακόμη και μέσω μεγάλων κινεζικών ηλεκτρονικών marketplaces. «Είναι σαν να ψωνίζεις στο Amazon», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τόμσον.

Η Alibaba τοποθετήθηκε για το θέμα, αναφέροντας σε ανακοίνωσή της ότι απαγορεύει την πώληση στρατιωτικών drones και ειδών διπλής χρήσης στις πλατφόρμες της και εφαρμόζει πολιτικές για την αποτροπή παράνομης χρήσης πολιτικών προϊόντων. Ωστόσο, η εύκολη διαθεσιμότητα τέτοιων υλικών δείχνει, σύμφωνα με τους ειδικούς, πόσο δύσκολος είναι ο έλεγχος των εξαρτημάτων που μπορούν να μετατραπούν σε στρατιωτική τεχνολογία.