Ο Τραμπ αποκλείει σημαντικούς συμμάχους από συνάντηση κρατών μελών του ΝΑΤΟ τον επόμενο μήνα

Η δυσαρέσκεια του Ντόναλντ Τραμπ με μερίδα συμμάχων στο ΝΑΤΟ δεν κρύβεται, καθώς ο ίδιος δεν διστάζει να την εκφράσει όποτε βρει ευκαιρία. Σε ένα νέο επεισόδιο αυτής της «δύσκολης» σχέσης, από την ημέρα που ο Ρεπουμπλικάνος επέστρεψε στην προεδρία των ΗΠΑ, η Ουάσινγκτον φέρεται να έχει αποφασίσει να αφήσει εκτός μιας συνάντησης κρατών-μελών του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα αρκετούς σημαντικούς συμμάχους κι ενώ έχουν προηγηθεί οι απειλές για τη δημιουργία μιας «λίστας καλών και κακών» κυβερνήσεων, ανάλογα με το κατά πόσο ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες του Αμερικανού προέδρου.

Η προγραμματισμένη συνάντηση στην Πολωνία, την οποία έχει οργανώσει ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι, αποτελεί ουσιαστικά μια ομάδα εργασίας με αντικείμενο το μέλλον του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με έξι διπλωμάτες που γνωρίζουν τον σχεδιασμό και τους οποίους επικαλείται το Politico. Ωστόσο, πολλές από τις χώρες που δεν έλαβαν πρόσκληση – μεταξύ αυτών το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και οι χώρες της Βαλτικής – διαθέτουν υψηλές αμυντικές δαπάνες και διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στη Συμμαχία, με αποτέλεσμα οι διπλωμάτες τους να αναρωτιούνται γιατί αποκλείονται.

Οι ίδιοι διερωτώνται εάν η αμερικανική κυβέρνηση εφαρμόζει μια πολιτική επιλεκτικής μεταχείρισης, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω ρήγματα σε μια Συμμαχία που ήδη αντιμετωπίζει, μέσω επιχειρήσεων δολιοφθοράς, την αυξανόμενη ρωσική επιθετικότητα και τα μειωμένα αποθέματα όπλων.

«Κάνουμε όλα όσα μας ζητούν», δήλωσε αξιωματούχος χώρας - μέλους του ΝΑΤΟ που δεν προσκλήθηκε και πρόσθεσε: «Προσπαθούμε να καταλάβουμε ποια είναι τα κριτήρια και ποιος είναι ο σκοπός αυτών των συναντήσεων. Μέχρι στιγμής δεν μας έχουν μεταφέρει και πολλά».

Τόσο ο Λευκός Οίκος όσο και το Πεντάγωνο δεν έχουν τοποθετηθεί για τη συγκεκριμένη πληροφορία.

Έντονη κριτική στο ΝΑΤΟ

Ο Ντόναλντ Τραμπ και κορυφαία στελέχη της κυβέρνησής του έχουν ασκήσει επανειλημμένα έντονη κριτική στο ΝΑΤΟ από τότε που επέστρεψε στην εξουσία, με αιχμές που αφορούν από την άρνηση ορισμένων μελών να στηρίξουν τον πόλεμο κατά του Ιράν έως την αποτυχία κάποιων χωρών να διαθέσουν το 5% του ΑΕΠ τους για την άμυνα.

«Πάντα θεωρούσα το ΝΑΤΟ, όπου δαπανούμε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο για να προστατεύουμε αυτές τις ίδιες χώρες, έναν μονόδρομο – εμείς θα τις προστατεύουμε, αλλά εκείνες δεν θα κάνουν τίποτα για εμάς, ιδιαίτερα σε μια περίοδο ανάγκης», είχε γράψει ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social νωρίτερα φέτος.

Τον περασμένο μήνα, ο Αμερικανός πρόεδρος επέδειξε αντίστοιχη στάση απέναντι σε έναν ακόμη σύμμαχο, τη Νότια Κορέα, περιορίζοντας αιφνιδιαστικά μια προγραμματισμένη κοινή στρατιωτική άσκηση, ενώ παράλληλα επέκρινε τη Σεούλ για την άρνησή της να συμμετάσχει στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Τον Απρίλιο, όπως είχε αποκαλύψει ξανά το Politico, ο Λευκός Οίκος είχε καταρτίσει ένα είδος λίστας για το «ποιοι είναι μέσα και ποιοι έξω», αναζητώντας τρόπους για να τιμωρήσει συμμάχους που δεν συμμορφώνονταν με τις επιθυμίες του Τραμπ.

Την ίδια λογική έχει υιοθετήσει και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος έχει ενθαρρύνει τη στάση των «υποδειγματικών συμμάχων» και έχει προειδοποιήσει ότι όσοι δεν στηρίζουν τα αμερικανικά συμφέροντα θα αντιμετωπίσουν συνέπειες.

Παρότι οι λεπτομέρειες για τη νέα ομάδα εργασίας του ΝΑΤΟ παραμένουν ασαφείς, η πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια της απειλής για επιβράβευση ορισμένων συμμάχων εις βάρος άλλων.

Ο Κόλμπι έχει ήδη πραγματοποιήσει δύο παρόμοιες συναντήσεις με τη συμμετοχή της Νορβηγίας, της Σουηδίας, της Φινλανδίας, της Πολωνίας, της Γερμανίας και της Ολλανδίας.

Οι χώρες που συμμετέχουν στη συνάντηση, η οποία είναι γνωστή ως «σχήμα της Ομάδας του Μπέργκεν» (Bergen Group), επιμένουν ότι δεν έχει στόχο να προκαλέσει ρήγμα στη Συμμαχία, δήλωσε διπλωμάτης μιας από αυτές ο οποίος, όπως και οι υπόλοιποι, μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των εσωτερικών διαβουλεύσεων.

Αντίθετα, στόχος της ομάδας είναι να επεξεργαστεί προτάσεις που θα μπορούσαν στη συνέχεια να παρουσιαστούν στο σύνολο της Συμμαχίας για περαιτέρω αξιολόγηση και δοκιμή στην πράξη.

«Αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως κινητήρας μετασχηματισμού» για ολόκληρη τη Συμμαχία, δήλωσε ο διπλωμάτης.

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι ο αποκλεισμός έχει προκαλέσει εκνευρισμό σε ορισμένους συμμάχους, ιδιαίτερα από τη στιγμή που πολλές χώρες έχουν ήδη επιτύχει ή ξεπεράσει τους στόχους για τις αμυντικές δαπάνες που έχει θέσει η κυβέρνηση Τραμπ.

Οι ΗΠΑ ενδέχεται να προσθέσουν στη συγκεκριμένη, πιο κλειστή ομάδα και τη Δανία, καθώς έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για την επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, σύμφωνα με ακόμη ένα πρόσωπο που γνωρίζει τον σχεδιασμό.

Ο Κόλμπι, ο οποίος έχει πρωταγωνιστήσει στην πρωτοβουλία, πραγματοποίησε την πρώτη συνάντηση αυτού του τύπου στο Μπέργκεν της Νορβηγίας, τον Ιούνιο, προσκαλώντας τους έξι συμμάχους που θεωρούνται πιο κοντά στην αμερικανική προσέγγιση.

«Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ που ανταποκρίνονται γρήγορα στις δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες που συμφωνήθηκαν στη Χάγη, έχουν την κλίμακα για να συνεισφέρουν και είναι έτοιμοι να περάσουν στην πρακτική δουλειά», έγραψε ο Κόλμπι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά τη συνάντηση.

Σε συνέδριο στην Ουάσινγκτον αυτόν τον μήνα, σημείωσε ότι «η ιδέα είναι να παρασύρουμε ολόκληρη τη Συμμαχία προς τα εμπρός», προσθέτοντας ότι έτσι «θα έχουμε ένα καλύτερο και ισχυρότερο ΝΑΤΟ, με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα», ενώ η Ευρώπη θα αποκτήσει μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ.

Ο Κόλμπι έχει εδώ και χρόνια δείξει ενδιαφέρον για συναντήσεις σε μικρότερα σχήματα μεταξύ χωρών του ΝΑΤΟ. Τα προηγούμενα χρόνια είχε επικεντρωθεί στην επαναφορά της Γερμανίας σε ρόλο ισχυρής στρατιωτικής δύναμης με στόχο την ανάσχεση της Ρωσίας, καθώς και στη διάθεση αμερικανικών στρατευμάτων για την αντιμετώπιση της ανόδου της Κίνας.

Ωστόσο, ακόμη και χώρες που έχουν προσκληθεί στις συναντήσεις διερωτώνται γιατί ο Κόλμπι και άλλοι αξιωματούχοι στον τομέα της άμυνας επέλεξαν συγκεκριμένους συμμετέχοντες, αφήνοντας εκτός ορισμένες από τις μεγαλύτερες αμυντικές δυνάμεις της Ευρώπης, όπως η Βρετανία.

«Εάν προσπαθήσουν να χωρίσουν το ΝΑΤΟ σε καλούς και κακούς, αυτό είναι επικίνδυνο για τις ΗΠΑ», δήλωσε ένας ακόμη από τους έξι διπλωμάτες. «Για την Ευρώπη, όμως, είναι ζήτημα ύπαρξης».