Η ΕΕ ενέκρινε πέντε κοινά αμυντικά προγράμματα με κονδύλι €325 εκατ.: Drones, αεράμυνα και ανατολική πτέρυγα στο προσκήνιο

Βήμα για την ενίσχυση της αμυντικής της αυτονομίας κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία προχωρά στην έγκριση των πρώτων πέντε κοινών ευρωπαϊκών αμυντικών προγραμμάτων τα οποία θα χρηματοδοτηθούν μέσω του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP), με συνολικό κονδύλι 325 εκατ. ευρώ.

Τα συγκεκριμένα έργα αφορούν κρίσιμες στρατιωτικές δυνατότητες, από την ανάπτυξη drones και συστημάτων αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών έως την προστασία θαλάσσιων υποδομών, την άμυνα στο διάστημα, την αντιαεροπορική και αντιπυραυλική προστασία, καθώς και την ενίσχυση της ασφάλειας στην ανατολική πτέρυγα της Ευρώπης.

Τα Ευρωπαϊκά Αμυντικά Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (European Defence Projects of Common Interest - EDPCI) δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του EDIP, το οποίο υιοθετήθηκε από την ΕΕ το 2025, με στόχο να επιτρέψει στα κράτη-μέλη να συνεργάζονται σε μεγάλα και σύνθετα αμυντικά προγράμματα που δύσκολα θα μπορούσε να υλοποιήσει κάθε χώρα ξεχωριστά.

Τα πέντε επιλεγμένα έργα θα λάβουν αρχική χρηματοδότηση από την ΕΕ, ενώ παράλληλα δημιουργούν τις προϋποθέσεις για πιθανή πρόσθετη στήριξη μέσω του μελλοντικού Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας.

«Τα έργα αυτά αποδεικνύουν την πρακτική συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών για την ασφάλεια της Ευρώπης. Σε στενή συνεργασία με τους εταίρους μας, τη Νορβηγία και την Ουκρανία, κάνουμε αποφασιστικά βήματα για την προστασία του διαστήματος, του εναέριου χώρου, των θαλασσών, των υποθαλάσσιων καλωδίων και των πολιτών μας», δήλωσε σχετικά η υπουργός Άμυνας της Ιρλανδίας, Έλεν ΜακΈντι, η χώρα της οποίας ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

Τα πέντε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα

1. DECODER – Ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα σε drones και αντι-drone συστήματα

Το πρόγραμμα Drone and Counter-Drone European Resolve (DECODER) στοχεύει στην ανάπτυξη, παραγωγή και επιχειρησιακή ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων, αλλά και τεχνολογιών αντιμετώπισης εχθρικών drones και αναμένεται να κοστίσει μεταξύ 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ και 5,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Στόχος είναι να καλυφθούν κρίσιμα κενά στις δυνατότητες των ευρωπαϊκών χωρών, σε μια περίοδο κατά την οποία τα drones έχουν εξελιχθεί σε καθοριστικό παράγοντα στα σύγχρονα πεδία μάχης, ιδιαίτερα στον πόλεμο στην Ουκρανία.

2. IMSD – Προστασία θαλασσών και υποθαλάσσιων υποδομών

Το πρόγραμμα Integrated Maritime and Seabed Defence (IMSD) αφορά τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και διαλειτουργικού συστήματος άμυνας στη θάλασσα και στον βυθό.

Στόχος είναι η καλύτερη ανίχνευση, αποτροπή και αντιμετώπιση απειλών που αφορούν θαλάσσιες περιοχές, κρίσιμες υποδομές και υποθαλάσσια καλώδια.

3. SPACE – Ευρωπαϊκές δυνατότητες στο διάστημα

Το πρόγραμμα SPACE αποσκοπεί στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών διαστημικών δυνατοτήτων σε κρίσιμους τομείς.

Περιλαμβάνει δορυφόρους έγκαιρης προειδοποίησης για τον εντοπισμό εκτοξεύσεων πυραύλων, δορυφορικές επικοινωνίες, υπηρεσίες πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης, καθώς και συστήματα ακριβούς εντοπισμού και συγχρονισμού.

Παράλληλα, προβλέπει ενίσχυση των δυνατοτήτων στον ηλεκτρονικό πόλεμο πλοήγησης και τη γρήγορη εκτόξευση δορυφόρων αντικατάστασης σε περίπτωση ανάγκης.

4. EU-FIAMD – Ευρωπαϊκή αντιαεροπορική και αντιπυραυλική ασπίδα

Το πρόγραμμα EU Federated Integrated Air and Missile Defence including Early Warning (EU-FIAMD) αφορά τη δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής ικανότητας ολοκληρωμένης αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας και το κόστος του αναμένεται να ανέλθει σε 55-80 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2040.

Περιλαμβάνει συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για επερχόμενες απειλές, καθώς και συντονισμένες δομές διοίκησης και ελέγχου.

5. Eastern Flank Watch – Ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας

Το πρόγραμμα Eastern Flank Watch (EFW) επικεντρώνεται στην προστασία των ανατολικών συνόρων των συμμετεχουσών χωρών.

Καλύπτει πολλαπλά πεδία επιχειρήσεων, όπως ξηρά, αέρα, θάλασσα, κυβερνοχώρο και άλλους τομείς, με στόχο την ενίσχυση της συνολικής αμυντικής ετοιμότητας, ενώ το κόστος του εκτιμάται ότι θα κυμανθεί μεταξύ 60 και 100 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2036.

Πηγές από το Κίεβο, αναφέρουν πως η Ουκρανία συμμετέχει σε τέσσερα από τα έργα αυτά, ενώ έχει εξαιρεθεί μονάχα από αυτό που αφορά τις διαστημικές δυνατότητες.

Από τις εννέα προτάσεις στα πέντε έργα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε στις 16 Φεβρουαρίου 2026 διαδικασία διαβούλευσης με τα κράτη-μέλη για τον εντοπισμό πιθανών ευρωπαϊκών αμυντικών έργων κοινού ενδιαφέροντος.

Συνολικά κατατέθηκαν εννέα προτάσεις. Μετά την αξιολόγηση, και λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Άμυνας, η Κομισιόν πρότεινε στις 3 Ιουλίου 2026 τη λίστα με τα πέντε έργα που τελικά εγκρίθηκαν.

Η απόφαση εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια της ΕΕ να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και να μειώσει τις εξαρτήσεις της από τρίτες χώρες σε κρίσιμες στρατιωτικές τεχνολογίες.