Παραιτήθηκε ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάντερ Βούτσιτς, σε τροχιά πρόωρων εκλογών η χώρα

Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραιτήθηκε σήμερα Κυριακή από το αξίωμά του, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διεξαγωγή πρόωρων προεδρικών εκλογών.

Ο Βούτσιτς αποχωρεί από την προεδρία ώστε να μπορέσει να μεταπηδήσει στη θέση του πρωθυπουργού, εφόσον το κόμμα του (SNS) καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση μετά τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου.

Είχε ανακοινώσει στα τέλη Ιουνίου ότι θα παραιτηθεί από το αξίωμα του προέδρου, αλλά περίμενε τρεις μήνες πριν αποχωρήσει επίσημα, αναφέρει το Euractiv.
Η παραίτηση έρχεται λίγο πριν από τη λήξη της θητείας του, που είναι η δεύτερη και τελευταία, σύμφωνα με το Σύνταγμα της Σερβίας.

Καθήκοντα προέδρου θα ασκήσει προσωρινά η πρόεδρος του Κοινοβουλίου και πρώην πρωθυπουργός, Άνα Μπρνάμπιτς.

Οι προεδρικές εκλογές πρέπει να διεξαχθούν εντός τριών μηνών από την παραίτηση του προέδρου, σύμφωνα με το Σύνταγμα. Αυτό σημαίνει ότι οι ψηφοφόροι θα προσέλθουν στις κάλπες δύο φορές φέτος: για τις πρόωρες κοινοβουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τις 25 Οκτωβρίου και για πρόωρες προεδρικές εκλογές.

Πριν υποβάλει την παραίτησή του, ο Βούτσιτς εμφανίστηκε στον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα RTS, όπου δήλωσε ότι οι προεδρικές εκλογές θα προκηρυχθούν περισσότερο από ένα μήνα μετά τις βουλευτικές εκλογές.

Ακόμη σε ένδειξη καλής θέλησης απέδωσε χάρη σε 12 φοιτητές και ακτιβιστές που κατηγορούνται για κατάλυση του Συντάγματος όπως και σε 11 άτομα που ευθύνονται για επιθέσεις κατά των φοιτητών τα τελευταία δύο χρόνια.

Αργότερα μίλησε σε μερικές χιλιάδες υποστηρικτές του που συγκεντρώθηκαν έξω από το προεδρικό μέγαρο στο Βελιγράδι.

Δέκα χρόνια στην προεδρία

Ο Βούτσιτς εξελέγη για πρώτη φορά πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σερβίας στις 2 Απριλίου 2017 και επανεξελέγη στις 3 Απριλίου 2022.

Η δεύτερη και τελευταία προεδρική θητεία του κανονικά θα έληγε στις 31 Μαΐου 2027. Επέλεξε ωστόσο να παραιτηθεί και να θέσει υποψηφιότητα στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές ως επικεφαλής του ψηφοδελτίου «Ενωμένη Σερβία» που συνθέτουν το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) και άλλα μικρότερα κόμματα. Στόχος του Βούτσιτς είναι να μεταπηδήσει στον πρωθυπουργικό θώκο και να συνεχίσει να ασκεί την εξουσία. Στον συνασπισμό που ηγείται ο Βούτσιτς συμμετέχει και το Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα του καταδικασμένου για εγκλήματα πολέμου από το δικαστήριο της Χάγης (ICTY) Βόισλαβ Σέσελι.

Από το κόμμα αυτό ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία ο Βούτσιτς και ο ακραίος εθνικιστής Βόισλαβ Σέσελι θεωρείται πολιτικός του πατέρας.

Η απειλή από τους φοιτητές

Η κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στην εσωτερική πολιτική σκηνή για 14 συναπτά έτη, από το 2012 που το κόμμα του κέρδισε τις εκλογές, απειλείται για πρώτη φορά σοβαρά από τους φοιτητές.

Η τραγωδία στο Νόβι Σαντ, όταν την 1η Νοεμβρίου του 2024 από την κατάρρευση του γείσου στον ανακαινισμένο σιδηροδρομικό σταθμό σκοτώθηκαν 16 άνθρωποι, προκάλεσε αντιδράσεις. Το φοιτητικό κίνημα πρωτοστάτησε στις κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς και της αδιαφάνειας και αναδείχθηκε σε ισχυρή κοινωνική και πολιτική δύναμη.

Στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές συμμετέχει με δικό του ψηφοδέλτιο που φέρει την ονομασία «Φοιτητική Λίστα» και συνθέτουν προσωπικότητες οι οποίες δεν είχαν στο παρελθόν κομματική ή πολιτική δραστηριότητα. Επικεφαλής του ψηφοδελτίου των φοιτητών είναι ο πανεπιστημιακός καθηγητής καρδιολογίας Ίλια Σερντάνοβιτς.

Όλα δείχνουν ότι η εκλογική αναμέτρηση ης 25ης Οκτωβρίου θα λάβει χαρακτήρα δημοψηφίσματος υπέρ ή κατά του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Τα περισσότερα κόμματα που συμμετείχαν ως αντιπολίτευση στην προηγούμενη Βουλή αποφάσισαν να απέχουν των εκλογών προς όφελος των φοιτητών.
Το Δημοκρατικό Κόμμα (DS) ηγέτης του οποίου ήταν ο δολοφονηθέντας πρωθυπουργός Ζόραν Τζίντζιτς, το «Πράσινο-Αριστερό Μέτωπο» (ZLF) και ο συνασπισμός κεντροδεξιών κομμάτων που έφερε την ονομασία «Λαϊκή Σερβία» απέσυραν τα ψηφοδέλτια τους καλώντας τους υποστηρικτές τους να δώσουν την ψήφο τους στους φοιτητές. Τα κόμματα αυτά κατείχαν συνολικά 37 από τις 250 έδρες στην προηγούμενη βουλή.

Από τα παραδοσιακά κόμματα στην εκλογική κούρσα παραμένουν ο συνασπισμός σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων που φέρει την ονομασία «Ευρωπαϊκή Σερβία» και η αποκαλούμενη «Αυθεντική Σερβία» που συνθέτουν ακροδεξιά και φιλομοναρχικά κόμματα τα οποία αντιτίθενται με την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.