«Σκληρό καρύδι, φανταστικός τύπος, φίλος μου ο Ταγίπ»: Από λόγια χόρτασε ο Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, αλλά κουβέντα για τα F-35, ούτε τετ α τετ με Τραμπ

Δύο άνθρωποι που δηλώνουν, όπου βρεθούν και όπου σταθούν, ότι έχουν μία θερμή σχέση, τελικά δεν κατάφεραν να έχουν μια συνάντηση στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ όπου ακόμη και ένα απλό φωτογραφικό ενσταντανέ έχει την αξία του.

Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχαν βέβαια κοινή παρουσία την Τρίτη σε συνάντηση με άλλους ηγέτες της Μέσης Ανατολής, φαίνεται όμως ότι το πρόγραμμα κάθε πλευράς δεν άφηνε χρόνο διαθέσιμο για πιο ουσιαστικές επαφές.

Οι δύο άνδρες είχαν συναντηθεί στην Άγκυρα τον Ιούλιο στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ, ενώ ο Τούρκος πρόεδρος είχε επισκεφτεί την Ουάσινγκτον τον Σεπτέμβριο του 2025.

Υπενθυμίζεται ότι ο Τούρκος ηγέτης, δεν συναντήθηκε ούτε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που θα μιλήσει τα ξημερώματα της Παρασκευής (ώρα Ελλάδας) στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Τα τελευταία χρόνια η Νέα Υόρκη είχε δει αρκετές συναντήσεις μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού και του Τούρκου προέδρου.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, ΗΠΑ και Τουρκία διακηρύσσουν ότι στις σχέσεις των δύο χωρών -και των δύο ηγετών τους φυσικά- όλα βαίνουν καλώς, παρά το ότι  τα ζητήματα των S-400 και του «ξεκλειδώματος» των F-35 για την Άγκυρα παραμένουν ανοιχτά, χωρίς ουσιαστική πρόοδο.

Ακούσαμε πάντως τον Αμερικανό πρόεδρο, στην πολυμερή συνάντηση του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου την Τρίτη, να χαρακτηρίζει τον Ερντογάν «σκληρό καρύδι» και ηγέτη με τον οποίο «δεν μπορεί κανείς να παίζει».

«Είναι φανταστικός τύπος, φίλος μου», είπε ακόμη ο Τραμπ.

Νωρίτερα, τη Δευτέρα, και ο Ερντογάν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση του με τον «πολύτιμο φίλο μου» Τραμπ, μιλώντας σε εκδήλωση στη Νέα Υόρκη για τα 100 χρόνια διπλωματικών σχέσεων Τουρκίας και ΗΠΑ.

«Μετά τη συνάντησή μας με τον κ. Τραμπ στην Ουάσιγκτον πέρυσι, η επίσκεψή του στην Άγκυρα τον Ιούλιο επιβεβαίωσε και ενίσχυσε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη βαθιά συμμαχική μας σχέση. Της έδωσε νέα πνοή», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος που αναφέρθηκε στη συνεργασία στους τομείς της ενέργειας, της πολιτικής αεροπορίας και της υψηλής τεχνολογίας, όπως βέβαια και την αμυντική συνεργασία.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, που δήλωσε την Τετάρτη ότι οι δύο πρόεδροι «τρέφουν απίστευτο σεβασμό ο ένας για τον άλλον, αλλά, ακόμη πιο σημαντικό, υπάρχει αρμονία μεταξύ τους».

Παρά το ότι προέρχονται από διαφορετικές κουλτούρες, έχουν αρκετές ομοιότητες, συνέχισε ο Μπάρακ και εξήγησε ότι «για αυτό κάνουν τα πράγματα πολύ εύκολα μεταξύ των δύο χωρών, επειδή επικοινωνούν πολύ καλά και αποτελεσματικά».

Απέδωσε μάλιστα στη συχνή επικοινωνία των δύο ηγετών το ότι Ερντογάν και Τραμπ δεν πραγματοποίησαν διμερή συνάντηση. «Εν μέσω αυτής της αναταραχής και της ευαίσθητης κατάστασης στην περιοχή, ήδη συναντώνται συχνά. Γι' αυτό και δεν υπήρχαν πολλά νέα θέματα προς συζήτηση. Πρόκειται για μια κατάσταση που συνεχίζεται αδιάκοπα», εξήγησε.

Σε ό,τι αφορά τα ζητήματα των S-400 και των F-35, που παραμένουν στο τραπέζι των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, ο Μπάρακ δήλωσε ότι το Κογκρέσο εξετάζει το ζήτημα, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι σχετικές ρυθμίσεις του αμερικανικού νόμου CAATSA, απαιτούν χρόνο.

Για το ίδιο ζήτημα ο Μπάρακ υποστήριξε την Τρίτη στο CNN Türk ότι η διαφωνία είναι διαχειρίσιμη και δεν θα πρέπει να επισκιάζει το σύνολο των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. Αναγνώρισε, πάντως, ότι η ταυτόχρονη λειτουργία ρωσικών αμυντικών συστημάτων και αμερικανικών συστημάτων παραμένει ασύμβατη.

«Το Κογκρέσο πρέπει να εξετάσει πώς θα επιλύσει το ζήτημα των S-400. Αυτό δεν αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τις δύο χώρες. Δεν υπάρχει καμία ενόχληση στις σχέσεις μας. Υπάρχει καλή χημεία μεταξύ του προέδρου Ερντογάν και του προέδρου Τραμπ. Ο πρόεδρος Τραμπ είναι πολύ πρόθυμος να προωθήσει ακόμη περισσότερο τις σχέσεις με την Τουρκία», δήλωσε.

Σαν επικύρωση των θερμών σχέσεων των δύο πλευρών, υπογράφηκε την Τετάρτη, παρόντος του Ερνρτογάν, η συμφωνία για παραγγελία από τον εθνικό αερομεταφορέα της Τουρκίας, την Turkish Airlines, έως και 150 αεροσκαφών 737 MAX από τη Boeing.

Η συμφωνία προβλέπει παραγγελία 100 αεροσκαφών Boeing 737-8, με δικαίωμα προαίρεσης για επιπλέον 50 αεροσκάφη της οικογένειας Boeing 737 MAX.