Δεύτερο Ορμούζ η Μαύρη Θάλασσα: Τα πλήγματα Ρωσίας - Ουκρανίας «στραγγαλίζουν» τα σιτηρά και απειλούν με επισιτιστική κρίση
21.09.2026
13:20
Την ώρα που ο κόσμος έχει επικεντρωθεί στην ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η Μαύρη Θάλασσα απειλεί με παγκόσμιο σοκ στα τρόφιμα
Την ώρα που ο κόσμος έχει στραμμένο το βλέμμα του στην αγορά πετρελαίου, λόγω της διαταραγμένης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και, εσχάτως, και στην Ερυθρά Θάλασσα, ωστόσο ο πόλεμος στην Ουκρανία προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στις ζωτικής σημασίας μεταφορές σιτηρών, αναγκάζοντας τους αγοραστές να αναζητούν εσπευσμένα προμήθειες από άλλες περιοχές.
Ο Τι Βουόνγκ, διευθύνων σύμβουλος της Golden Wheat στο Βιετνάμ, είχε εξασφαλίσει τέσσερα φορτία σιταριού από τις εύφορες περιοχές γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο των ετήσιων αναγκών της αλευροβιομηχανίας του, που βρίσκεται σχεδόν 8.000 χιλιόμετρα μακριά από την «κόκκινη» περιοχή. Στη συνέχεια ενημερώθηκε ότι τα φορτία δεν θα αποστέλλονταν, μετά την κλιμάκωση του πολέμου της Ρωσίας με την Ουκρανία το καλοκαίρι.
«Πανικοβλήθηκα πολύ», δήλωσε ο Βουόνγκ στο Bloomberg, από την πόλη Χο Τσι Μινχ, που βρίσκεται η εταιρεία. Του προσφέρθηκαν εναλλακτικά φορτία από τη Βουλγαρία για δύο από τις παραγγελίες του, όμως, λόγω του κενού στις προμήθειές του, πέρασε εβδομάδες αναζητώντας απεγνωσμένα επιπλέον ποσότητες. «Ήμασταν υπερβολικά εκτεθειμένοι στην κρίση της Μαύρης Θάλασσας».
Η παγκόσμια προσοχή έχει στραφεί από τον Μάρτιο στα Στενά του Ορμούζ και στην εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Όμως το αδιέξοδο στη Μαύρη Θάλασσα επιβαρύνει περαιτέρω τις οικονομικές επιπτώσεις, απειλώντας να οδηγήσει τον πληθωρισμό ακόμη υψηλότερα και να υπονομεύσει την επισιτιστική ασφάλεια ευάλωτων χωρών. Οι επενδυτές στην αγορά ομολόγων εκτιμούν ότι οι κίνδυνοι για την προμήθεια τροφίμων δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις αγορές, οι οποίες επικεντρώνονται περισσότερο στο κόστος της ενέργειας.
Οι προμήθειες έχουν περιοριστεί από τον Ιούλιο, όταν οι δύο χώρες ενέτειναν τις επιθέσεις η μία εναντίον των λιμανιών της άλλης, πλήττοντας τερματικούς σταθμούς σιτηρών, σιλό και πλοία. Η κλιμάκωση έπληξε επίσης τις ρωσικές ενεργειακές υποδομές, προκαλώντας άνοδο των τιμών του ντίζελ σε επίπεδα-ρεκόρ. Το καύσιμο αποτελεί βασική εισροή για τη γεωργία και το κόστος του συνιστά έναν ακόμη κίνδυνο για τον πληθωρισμό των τροφίμων.
Η Αίγυπτος, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας σιταριού στον κόσμο, δεν έχει λάβει σιτηρά από τη Μαύρη Θάλασσα εδώ και περίπου έναν μήνα. Οι ρωσικές εξαγωγές περιορίζονται από τα ουκρανικά drones, ενώ η Ουκρανία, με τα λιμάνια της αποκλεισμένα, δυσκολεύεται να εξάγει τα σιτηρά της μέσω ξηράς ή ποταμών. Και καθώς οι σοδειές συσσωρεύονται, η χώρα αντιμετωπίζει επίσης πρόβλημα εξεύρεσης επαρκών αποθηκευτικών χώρων.
Οι τιμές του σιταριού έχουν εκτιναχθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών, χωρίς να υπάρχουν πολλές ενδείξεις για αναβίωση της συμφωνίας που είχε μεσολαβήσει η Τουρκία το 2022 για τη δημιουργία θαλάσσιου διαδρόμου για τα αποκλεισμένα ουκρανικά σιτηρά. Οι δυτικοί γείτονες της Ουκρανίας έχουν πλέον επιβάλει απαγορεύσεις στις εισαγωγές ουκρανικών σιτηρών, μετά τις τοπικές πολιτικές αντιδράσεις για τη στήριξη προς τη χώρα που πλήττεται από τον πόλεμο.
«Μπορούμε να θεωρούμε τη Μαύρη Θάλασσα εξίσου σημαντική για το παγκόσμιο εμπόριο σιταριού όσο είναι τα Στενά του Ορμούζ για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου», δήλωσε στο Bloomberg η Κέιτλιν Γουέλς, ειδικός σε θέματα επισιτιστικής ασφάλειας στο Center for Strategic and International Studies, ένα think tank με έδρα την Ουάσιγκτον. «Ο κόσμος υποτιμά τις επιπτώσεις αυτών των επιθέσεων» πρόσθεσε.
Ο Τι Βουόνγκ, διευθύνων σύμβουλος της Golden Wheat στο Βιετνάμ, είχε εξασφαλίσει τέσσερα φορτία σιταριού από τις εύφορες περιοχές γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο των ετήσιων αναγκών της αλευροβιομηχανίας του, που βρίσκεται σχεδόν 8.000 χιλιόμετρα μακριά από την «κόκκινη» περιοχή. Στη συνέχεια ενημερώθηκε ότι τα φορτία δεν θα αποστέλλονταν, μετά την κλιμάκωση του πολέμου της Ρωσίας με την Ουκρανία το καλοκαίρι.
«Πανικοβλήθηκα πολύ», δήλωσε ο Βουόνγκ στο Bloomberg, από την πόλη Χο Τσι Μινχ, που βρίσκεται η εταιρεία. Του προσφέρθηκαν εναλλακτικά φορτία από τη Βουλγαρία για δύο από τις παραγγελίες του, όμως, λόγω του κενού στις προμήθειές του, πέρασε εβδομάδες αναζητώντας απεγνωσμένα επιπλέον ποσότητες. «Ήμασταν υπερβολικά εκτεθειμένοι στην κρίση της Μαύρης Θάλασσας».
Η παγκόσμια προσοχή έχει στραφεί από τον Μάρτιο στα Στενά του Ορμούζ και στην εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Όμως το αδιέξοδο στη Μαύρη Θάλασσα επιβαρύνει περαιτέρω τις οικονομικές επιπτώσεις, απειλώντας να οδηγήσει τον πληθωρισμό ακόμη υψηλότερα και να υπονομεύσει την επισιτιστική ασφάλεια ευάλωτων χωρών. Οι επενδυτές στην αγορά ομολόγων εκτιμούν ότι οι κίνδυνοι για την προμήθεια τροφίμων δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις αγορές, οι οποίες επικεντρώνονται περισσότερο στο κόστος της ενέργειας.
Η επισιτιστική αξία της Μαύρης Θάλασσας
Η Μαύρη Θάλασσα, που συνδέει την Ευρώπη με την Ασία, αποτελεί κρίσιμο δίαυλο για τις παγκόσμιες μεταφορές αγροτικών προϊόντων προς ορισμένες από τις πολυπληθέστερες χώρες του κόσμου. Η Ρωσία και η Ουκρανία αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τέταρτο του παγκόσμιου εμπορίου σιταριού, ποσοστό αντίστοιχο με το μερίδιο του θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο.Οι προμήθειες έχουν περιοριστεί από τον Ιούλιο, όταν οι δύο χώρες ενέτειναν τις επιθέσεις η μία εναντίον των λιμανιών της άλλης, πλήττοντας τερματικούς σταθμούς σιτηρών, σιλό και πλοία. Η κλιμάκωση έπληξε επίσης τις ρωσικές ενεργειακές υποδομές, προκαλώντας άνοδο των τιμών του ντίζελ σε επίπεδα-ρεκόρ. Το καύσιμο αποτελεί βασική εισροή για τη γεωργία και το κόστος του συνιστά έναν ακόμη κίνδυνο για τον πληθωρισμό των τροφίμων.
Η Αίγυπτος, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας σιταριού στον κόσμο, δεν έχει λάβει σιτηρά από τη Μαύρη Θάλασσα εδώ και περίπου έναν μήνα. Οι ρωσικές εξαγωγές περιορίζονται από τα ουκρανικά drones, ενώ η Ουκρανία, με τα λιμάνια της αποκλεισμένα, δυσκολεύεται να εξάγει τα σιτηρά της μέσω ξηράς ή ποταμών. Και καθώς οι σοδειές συσσωρεύονται, η χώρα αντιμετωπίζει επίσης πρόβλημα εξεύρεσης επαρκών αποθηκευτικών χώρων.
Οι τιμές του σιταριού έχουν εκτιναχθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών, χωρίς να υπάρχουν πολλές ενδείξεις για αναβίωση της συμφωνίας που είχε μεσολαβήσει η Τουρκία το 2022 για τη δημιουργία θαλάσσιου διαδρόμου για τα αποκλεισμένα ουκρανικά σιτηρά. Οι δυτικοί γείτονες της Ουκρανίας έχουν πλέον επιβάλει απαγορεύσεις στις εισαγωγές ουκρανικών σιτηρών, μετά τις τοπικές πολιτικές αντιδράσεις για τη στήριξη προς τη χώρα που πλήττεται από τον πόλεμο.
«Μπορούμε να θεωρούμε τη Μαύρη Θάλασσα εξίσου σημαντική για το παγκόσμιο εμπόριο σιταριού όσο είναι τα Στενά του Ορμούζ για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου», δήλωσε στο Bloomberg η Κέιτλιν Γουέλς, ειδικός σε θέματα επισιτιστικής ασφάλειας στο Center for Strategic and International Studies, ένα think tank με έδρα την Ουάσιγκτον. «Ο κόσμος υποτιμά τις επιπτώσεις αυτών των επιθέσεων» πρόσθεσε.
Στο μισό οι φετινές εξαγωγές σιταριού από Ρωσία και Ουκρανία
Οι συνδυασμένες εξαγωγές σιταριού της Ρωσίας και της Ουκρανίας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν περίπου στο ήμισυ των περσινών επιπέδων για την περίοδο συγκομιδής Ιουλίου-Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με στοιχεία της ερευνητικής εταιρείας SovEcon.
Η Ρωσία και η Ουκρανία αντιπροσωπεύουν επίσης τα δύο τρίτα του παγκόσμιου εμπορίου ηλιελαίου και το ένα δέκατο των θαλάσσιων μεταφορών καλαμποκιού. Τα προϊόντα τους καταλήγουν από τα αιγυπτιακά αρτοποιεία και τις αγορές της Ινδίας μέχρι τους αλευρόμυλους της Τουρκίας και τις βιομηχανίες ζωοτροφών και υδατοκαλλιέργειας του Βιετνάμ.
Η βιετναμέζικη Golden Wheat, που βρίσκεται λίγο έξω από την πόλη Χο Τσι Μινχ, αλέθει σιτηρά για την παραγωγή αλευριού και εισάγει ζωοτροφές, αποτελώντας μέρος ενός αναπτυσσόμενου κλάδου που προσπαθεί να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση τροφίμων στη Νοτιοανατολική Ασία.
Η εταιρεία κατάφερε να αλλάξει δύο πλοία ώστε να φορτώσουν βουλγαρικό σιτάρι από το Μπουργκάς, περίπου 500 χιλιόμετρα από το ουκρανικό λιμάνι της Οδησσού. Ο Βουόνγκ παρέμεινε σε συνεχή επικοινωνία με τους πωλητές, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το φορτίο βρισκόταν καθ' οδόν. Παράλληλα, εξέτασε προσεκτικά τους νομικούς όρους των συμβολαίων προμήθειας και τα ασφάλιστρα και παρακολουθούσε τις ειδήσεις και την κίνηση των πλοίων, ανήσυχος όχι μόνο για την έξοδό τους από τη Μαύρη Θάλασσα αλλά και για τη διέλευσή τους από την Ερυθρά Θάλασσα, η οποία απειλείται από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν αντάρτες Χούθι.
«Παρότι τα πλοία ήταν ασφαλισμένα, αν είχαν δεχθεί επίθεση, θα αντιμετωπίζαμε ελλείψεις», δήλωσε. Για να αντικαταστήσει τα δύο φορτία που είχαν χαθεί ή καθυστερήσει, στράφηκε στις ΗΠΑ, με πολύ υψηλότερο κόστος. Έκτοτε, οι τιμές έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο.
Η Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και άλλες χώρες στράφηκαν στις χώρες της Βαλτικής, τη Λιθουανία, τη Λετονία και την Εσθονία. Το Μπανγκλαντές αναζητά παραγωγούς όπως η Ρουμανία και η Αργεντινή, ενώ εξασφαλίζει μικρές ποσότητες σιταριού από την Ινδία, η οποία πρόσφατα κατάργησε μια πολυετή απαγόρευση στις εξαγωγές. Οι αγοραστές απευθύνονται επίσης σε λιγότερο προφανείς πηγές για την εποχή, όπως η Αυστραλία, η οποία δεν έχει ακόμη ξεκινήσει τη φετινή συγκομιδή.
«Κάθε μέρα δεχόμαστε ερωτήματα από όλο τον κόσμο», δήλωσε ο Γουίλιαμ Ριντ, διευθυντής εμπορίας σιταριού στην CBH Group, έναν από τους μεγαλύτερους εμπόρους σιτηρών της Αυστραλίας. «Η κατάσταση είναι εξαιρετικά έντονη. Πρέπει να περιορίσουμε μέρος της ζήτησης, γιατί κυριολεκτικά δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να χάνουμε τέτοιους όγκους σιταριού».
Οι προμήθειες από άλλες σημαντικές περιοχές παραγωγής σιτηρών είναι επίσης περιορισμένες. Η ξηρασία έχει μειώσει τις αποδόσεις σιταριού και καλαμποκιού στις ΗΠΑ, ενώ η ευρωπαϊκή παραγωγή επηρεάστηκε από τα κύματα καύσωνα του φετινού καλοκαιριού. Η πίεση αναμένεται να ενταθεί αυτόν τον μήνα, καθώς οι χώρες που καταναλώνουν τα αποθέματά τους αυξάνουν τις αγορές τους, ενώ οι συγκομιδές στο Νότιο Ημισφαίριο δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει.
Η περίοδος αυτή συμπίπτει με την κορύφωση της εποχικής περιόδου εξαγωγών και τόσο η ρωσική όσο και η ουκρανική κυβέρνηση προσπαθούν να εξασφαλίσουν διαδρομές εξόδου για τις σοδειές τους. Η παράκαμψη της Μαύρης Θάλασσας είναι δύσκολη, καθώς η χωρητικότητα σε άλλες διαδρομές είναι περιορισμένη, ανεπαρκώς ανεπτυγμένη ή ακριβότερη.
Κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής των BRICS στην Ινδία αυτόν τον μήνα, η Ρωσίδα υπουργός Γεωργίας Οξάνα Λουτ προσπάθησε να καθησυχάσει τις αγορές, λέγοντας ότι εκατομμύρια τόνοι ρωσικών σιτηρών μεταφέρονται μέσω Καζακστάν ή της Βαλτικής και της Κασπίας Θάλασσας. Η Ρωσία στρέφεται επίσης προς την Άπω Ανατολή για την εξαγωγή των σιτηρών της.
Ωστόσο, αυτό έχει κόστος. Ενώ οι ποσότητες ρωσικών σιτηρών που διακινούνται μέσω των χωρών της Βαλτικής έχουν αυξηθεί σημαντικά, η εξέλιξη αυτή προκαλεί πλέον τη σκέψη στη Λετονία και τη Λιθουανία για την επιβολή περιορισμών. Η χρήση της Άπω Ανατολής, από την άλλη, προσθέτει χιλιάδες χιλιόμετρα σιδηροδρομικής μεταφοράς, η οποία είναι ακριβότερη από τη θαλάσσια μεταφορά.
«Αυτό είναι πιο επώδυνο και πιο τρομακτικό από έναν αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ για την αγορά πετρελαίου», δήλωσε ο Γεβγκένι Καραμπάνοφ, επικεφαλής της αναλυτικής επιτροπής της Ένωσης Σιτηρών του Καζακστάν, η οποία εισάγει ρωσικό σιτάρι μέσω ξηράς. «Κανείς δεν μπορεί να αυξήσει γρήγορα την παραγωγή σιτηρών αλλού σε τέτοιο βαθμό ώστε να αντικατασταθούν οι χαμένες ποσότητες».
Το σιτάρι διακινείται με πολύ μικρά περιθώρια κέρδους, με αποτέλεσμα το κόστος μεταφοράς να μπορεί να καθορίσει αν μια συμφωνία θα πραγματοποιηθεί ή όχι. Για να περιορίσει τις επιπτώσεις, η Ρωσία σχεδιάζει να αναστείλει τους εξαγωγικούς δασμούς στα σιτηρά και προσφέρει επιδοτήσεις για να ενθαρρύνει τη σιδηροδρομική μεταφορά προς εναλλακτικά λιμάνια.
Ωστόσο, ακόμη και αν οι εναλλακτικές διαδρομές λειτουργήσουν, δεν υπάρχει τρόπος να παρακαμφθεί πλήρως η Μαύρη Θάλασσα, από την οποία περνά πάνω από το 70% των ρωσικών εξαγωγών σιτηρών. Και ακόμη και αν προκύψει ένα ειρηνευτικό σχέδιο, οι υποδομές θα χρειαστούν μήνες, αν όχι χρόνια, για να αποκατασταθούν.
Η Ουκρανία αντιμετωπίζει ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα. Τα λιμάνια γύρω από την Οδησσό, η οποία βρίσκεται υπό τακτικές επιθέσεις ρωσικών πυραύλων και drones, διαχειρίζονταν συνήθως περίπου το 90% των εξαγωγών σιτηρών της χώρας.
Οι αγροτικές εξαγωγές αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ των εσόδων της Ουκρανίας από τις εξαγωγές, ενώ ο κρατικός προϋπολογισμός βρίσκεται ήδη υπό μεγάλη πίεση. Ο νέος πρωθυπουργός της Ουκρανίας χαρακτήρισε τα δημόσια οικονομικά της χώρας «κοντά σε κρίσιμο σημείο» αυτόν τον μήνα.
Η νέα σοδειά γεμίζει τους αποθηκευτικούς χώρους, πιέζει προς τα κάτω τις εγχώριες τιμές και αφήνει τους αγρότες αντιμέτωπους με σημαντικές απώλειες. Η αποθηκευτική ικανότητα της Ουκρανίας θα μπορούσε να έχει εξαντληθεί μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου και ορισμένοι αγρότες έχουν καταφύγει σε πλαστικούς σάκους αποθήκευσης σιτηρών.
Το Κίεβο προσπαθεί να αυξήσει τις αποστολές μέσω του ρουμανικού λιμανιού της Κωνστάντζας, όμως τα χαμηλά επίπεδα των υδάτων στον Δούναβη δυσκολεύουν την προσπάθεια, ενώ οι εναλλακτικές διαδρομές -κυρίως κατά μήκος των ακτών της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας- αντιμετωπίζουν επίσης συμφόρηση.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσαν οι Kpler και Bloomberg, περίπου 80, κυρίως μικρότερα, πλοία έχουν εγκλωβιστεί γύρω από τα ουκρανικά λιμάνια του Δούναβη, καθώς η κίνηση εκτρέπεται από τους μεγάλους λιμένες βαθέων υδάτων της Μαύρης Θάλασσας.
Ο Βούλγαρος έμπορος Πρεσλάβ Ράικοφ αντιμετώπισε καθυστερήσεις όταν μετέφερε οδικώς ουκρανικούς ηλιόσπορους και έλαια στη Βουλγαρία. «Αφού το φορτηγό περνούσε τα σύνορα με τη Μολδαβία ή τη Ρουμανία, ανάλογα με τη διαδρομή, ο οδηγός απλώς εγκατέλειπε το φορτηγό και έφευγε», δήλωσε. «Οι οδηγοί έφευγαν, αφήνοντας το φορτηγό με το φορτίο. Οι πωλητές αναγκάζονταν να βρουν αντικαταστάτη οδηγό».
Η Ουκρανία διαθέτει επίσης περισσότερες από δώδεκα σιδηροδρομικές συνοριακές διαβάσεις με γειτονικές χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία, όμως αυτές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν σε καμία περίπτωση την Οδησσό. Περίπου 180 βαγόνια σιτηρών μπορούν σήμερα να περνούν καθημερινά τα σύνορα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 10.000 τόνους σιτηρών. «Δεν είναι τίποτα», δήλωσε ο Νικολάι Γκορμπατσόφ, επικεφαλής της Ουκρανικής Ένωσης Σιτηρών, που εκπροσωπεί τον κλάδο.
Αυτή τη φορά, οι δυτικοί γείτονες της Ουκρανίας εμφανίζονται επίσης λιγότερο πρόθυμοι να βοηθήσουν. Εκλογές αναμένονται στην Πολωνία τον επόμενο χρόνο και ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ενδέχεται να σκεφτεί δύο φορές πριν χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εισαγωγές σιτηρών. Ακόμη και το ζήτημα της διέλευσης των ουκρανικών σιτηρών από την Πολωνία είναι ευαίσθητο, καθώς η Ουκρανία αποτελεί βασικό σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ της κυβέρνησης και της εθνικιστικής αντιπολίτευσης.
«Η ίδια η διέλευση είναι εξίσου επικίνδυνη για τους Πολωνούς αγρότες με την εισαγωγή ουκρανικών σιτηρών στην πολωνική αγορά», δήλωσε ο Μίχαλ Κολοντζέιτσακ, ο οποίος ηγήθηκε των αντιουκρανικών αγροτικών κινητοποιήσεων το 2023.
Παρότι η ΕΕ στηρίζει τις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών μέσω εναλλακτικών διαδρομών, δεν υπάρχει υποκατάστατο για τις ποσότητες που μπορούν να μεταφερθούν διά θαλάσσης, δήλωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, η οποία προειδοποίησε για ένα νέο «παγκόσμιο σοκ στην επισιτιστική ασφάλεια».
Προς το παρόν, ο πληθωρισμός των τροφίμων παραμένει σχετικά συγκρατημένος, όμως αναμένεται να αρχίσει να αυξάνεται προς το τέλος του έτους. Οι προμήθειες ήταν ήδη ευάλωτες λόγω της εκτόξευσης του κόστους λιπασμάτων και καυσίμων που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν, ενώ ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο έρχεται να προσθέσει ακόμα έναν «πονοκέφαλο».
Αυτή τη φορά, η εξάρτηση της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής από τα ρωσικά σιτηρά είναι ακόμη μεγαλύτερη. Πολλές από τις μεγαλύτερες χώρες-αγοραστές έχουν διατηρήσει προγράμματα επιδότησης για να διατηρούν προσιτή την τιμή του ψωμιού, ενώ τα φθηνά σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας αποτελούν βασική πηγή εφοδιασμού.
Η Ρωσία και η Ουκρανία καλύπτουν περίπου το ήμισυ των εισαγωγών σιταριού της Αιγύπτου, όπου τα δύο τρίτα των νοικοκυριών δικαιούνται επιδοτούμενο ψωμί, ενώ η Αίγυπτος δεν έχει αυξήσει τις τιμές από το 2024. Η κατάρρευση των προμηθειών από τη Μαύρη Θάλασσα έχει εκτοξεύσει τις τιμές του αλευριού, σύμφωνα με τον Ταρέκ Σαΐντ Χασανέιν, επικεφαλής του Επιμελητηρίου Βιομηχανίας Σιτηρών της Ομοσπονδίας Αιγυπτιακών Βιομηχανιών.
Η εξέλιξη πλήττει τους αρτοποιούς, οι οποίοι ήδη πιέζονται από το υψηλό ενεργειακό και εργατικό κόστος και βρίσκονται υπό πίεση να διατηρήσουν σταθερές τις τιμές του μη επιδοτούμενου ψωμιού. Το κόστος ζωής έχει περιορίσει τη ζήτηση, σύμφωνα με τον Καλίντ Μοχάμεντ, ιδιοκτήτη αρτοποιείων στο Κάιρο.
«Είναι δύσκολο για τους πολίτες», δήλωσε ο Μοχάμεντ. «Οι άνθρωποι δυσκολεύονται να βάλουν φαγητό στο τραπέζι τους».
Το ευτύχημα για την Αίγυπτο είναι πως η χώρα είχε φέτος καλή σοδειά σιταριού, περιορίζοντας την ανάγκη για εισαγωγές. Η κυβέρνηση διαθέτει επαρκή αποθέματα για την κατανάλωση επιδοτούμενου ψωμιού έως τον Φεβρουάριο, δήλωσε ο Χασανέιν.
Σε συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι ζήτησε να καταβληθούν προσπάθειες για τη σταθεροποίηση της κατάστασης, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη προμήθεια από τη Ρωσία και την Ουκρανία.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν ακόμη πιο σαφής όταν συναντήθηκε με τον Πούτιν στο Κιργιστάν νωρίτερα αυτόν τον μήνα. «Πρέπει να επιλύσουμε αυτό το πρόβλημα, γιατί η ζημιά που προκαλεί αυξάνεται», είπε.
Η Τουρκία, ένας ακόμη μεγάλος αγοραστής ρωσικού σιταριού, ελπίζει να εργαστεί για μια νέα συμφωνία παρόμοια με την Πρωτοβουλία για τα Σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας, την οποία είχε συμβάλει να επιτευχθεί το 2022 για τα ουκρανικά σιτηρά. Έχει ετοιμάσει πρόταση και βρίσκεται σε επαφή και με τις δύο πλευρές.
Παρά τον νέο γύρο διπλωματικών επαφών μεταξύ Μόσχας και Κιέβου από τους διαπραγματευτές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αυτόν τον μήνα, οι δύο χώρες συνεχίζουν να εξαπολύουν εκατέρωθεν καταστροφικές επιθέσεις.
Ο Βουόνγκ στο Βιετνάμ δεν τρέφει αυταπάτες. Δεν βασίζεται σε κάποιο ειρηνευτικό σχέδιο στο άμεσο μέλλον. Δεν περιμένει ότι οι τιμές του σιταριού θα επιστρέψουν στα φυσιολογικά επίπεδα πριν από τουλάχιστον τον Μάρτιο, ό,τι κι αν συμβεί στη Μαύρη Θάλασσα. Παρότι η εταιρεία του θα επωμιστεί μέρος του κόστους των παγκόσμιων αναταράξεων, οι αυξήσεις στις τιμές βασικών προϊόντων, όπως το αλεύρι, είναι αναπόφευκτες.
Μέχρι τις αρχές του μήνα παρακολουθούσε με αγωνία την πορεία του βουλγαρικού φορτίου του, όμως πλέον είναι πιο ήρεμος, καθώς εξασφάλισε το αμερικανικό σιτάρι και το δεύτερο βουλγαρικό πλοίο πέρασε από τον Κόλπο του Άντεν. Ωστόσο, το μέλλον ενός ακόμη φορτίου εξακολουθεί να εξαρτάται από το τι θα συμβεί στη Μαύρη Θάλασσα.
«Ο πωλητής ζήτησε παράταση στην παράδοση για να του δοθεί περισσότερος χρόνος», δήλωσε και συμπλήρωσε: «Περιμένουμε να συμβεί κάποιο θαύμα στην Οδησσό».
Η βιετναμέζικη Golden Wheat, που βρίσκεται λίγο έξω από την πόλη Χο Τσι Μινχ, αλέθει σιτηρά για την παραγωγή αλευριού και εισάγει ζωοτροφές, αποτελώντας μέρος ενός αναπτυσσόμενου κλάδου που προσπαθεί να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση τροφίμων στη Νοτιοανατολική Ασία.
Η εταιρεία κατάφερε να αλλάξει δύο πλοία ώστε να φορτώσουν βουλγαρικό σιτάρι από το Μπουργκάς, περίπου 500 χιλιόμετρα από το ουκρανικό λιμάνι της Οδησσού. Ο Βουόνγκ παρέμεινε σε συνεχή επικοινωνία με τους πωλητές, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το φορτίο βρισκόταν καθ' οδόν. Παράλληλα, εξέτασε προσεκτικά τους νομικούς όρους των συμβολαίων προμήθειας και τα ασφάλιστρα και παρακολουθούσε τις ειδήσεις και την κίνηση των πλοίων, ανήσυχος όχι μόνο για την έξοδό τους από τη Μαύρη Θάλασσα αλλά και για τη διέλευσή τους από την Ερυθρά Θάλασσα, η οποία απειλείται από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν αντάρτες Χούθι.
«Παρότι τα πλοία ήταν ασφαλισμένα, αν είχαν δεχθεί επίθεση, θα αντιμετωπίζαμε ελλείψεις», δήλωσε. Για να αντικαταστήσει τα δύο φορτία που είχαν χαθεί ή καθυστερήσει, στράφηκε στις ΗΠΑ, με πολύ υψηλότερο κόστος. Έκτοτε, οι τιμές έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο.
Στρέφονται σε εναλλακτικές
Άλλες χώρες προσπαθούν να προμηθευτούν σιτηρά από τη Γαλλία, η οποία φόρτωσε την πρώτη αποστολή σιταριού προς το Σουδάν εδώ και 18 χρόνια. Η Λιβύη χρησιμοποίησε για πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία το λιμάνι της Ρουέν, σύμφωνα με στοιχεία τοπικών ναυτιλιακών πρακτόρων.Η Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και άλλες χώρες στράφηκαν στις χώρες της Βαλτικής, τη Λιθουανία, τη Λετονία και την Εσθονία. Το Μπανγκλαντές αναζητά παραγωγούς όπως η Ρουμανία και η Αργεντινή, ενώ εξασφαλίζει μικρές ποσότητες σιταριού από την Ινδία, η οποία πρόσφατα κατάργησε μια πολυετή απαγόρευση στις εξαγωγές. Οι αγοραστές απευθύνονται επίσης σε λιγότερο προφανείς πηγές για την εποχή, όπως η Αυστραλία, η οποία δεν έχει ακόμη ξεκινήσει τη φετινή συγκομιδή.
«Κάθε μέρα δεχόμαστε ερωτήματα από όλο τον κόσμο», δήλωσε ο Γουίλιαμ Ριντ, διευθυντής εμπορίας σιταριού στην CBH Group, έναν από τους μεγαλύτερους εμπόρους σιτηρών της Αυστραλίας. «Η κατάσταση είναι εξαιρετικά έντονη. Πρέπει να περιορίσουμε μέρος της ζήτησης, γιατί κυριολεκτικά δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να χάνουμε τέτοιους όγκους σιταριού».
Οι προμήθειες από άλλες σημαντικές περιοχές παραγωγής σιτηρών είναι επίσης περιορισμένες. Η ξηρασία έχει μειώσει τις αποδόσεις σιταριού και καλαμποκιού στις ΗΠΑ, ενώ η ευρωπαϊκή παραγωγή επηρεάστηκε από τα κύματα καύσωνα του φετινού καλοκαιριού. Η πίεση αναμένεται να ενταθεί αυτόν τον μήνα, καθώς οι χώρες που καταναλώνουν τα αποθέματά τους αυξάνουν τις αγορές τους, ενώ οι συγκομιδές στο Νότιο Ημισφαίριο δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει.
Η περίοδος αυτή συμπίπτει με την κορύφωση της εποχικής περιόδου εξαγωγών και τόσο η ρωσική όσο και η ουκρανική κυβέρνηση προσπαθούν να εξασφαλίσουν διαδρομές εξόδου για τις σοδειές τους. Η παράκαμψη της Μαύρης Θάλασσας είναι δύσκολη, καθώς η χωρητικότητα σε άλλες διαδρομές είναι περιορισμένη, ανεπαρκώς ανεπτυγμένη ή ακριβότερη.
Κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής των BRICS στην Ινδία αυτόν τον μήνα, η Ρωσίδα υπουργός Γεωργίας Οξάνα Λουτ προσπάθησε να καθησυχάσει τις αγορές, λέγοντας ότι εκατομμύρια τόνοι ρωσικών σιτηρών μεταφέρονται μέσω Καζακστάν ή της Βαλτικής και της Κασπίας Θάλασσας. Η Ρωσία στρέφεται επίσης προς την Άπω Ανατολή για την εξαγωγή των σιτηρών της.
Ωστόσο, αυτό έχει κόστος. Ενώ οι ποσότητες ρωσικών σιτηρών που διακινούνται μέσω των χωρών της Βαλτικής έχουν αυξηθεί σημαντικά, η εξέλιξη αυτή προκαλεί πλέον τη σκέψη στη Λετονία και τη Λιθουανία για την επιβολή περιορισμών. Η χρήση της Άπω Ανατολής, από την άλλη, προσθέτει χιλιάδες χιλιόμετρα σιδηροδρομικής μεταφοράς, η οποία είναι ακριβότερη από τη θαλάσσια μεταφορά.
«Αυτό είναι πιο επώδυνο και πιο τρομακτικό από έναν αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ για την αγορά πετρελαίου», δήλωσε ο Γεβγκένι Καραμπάνοφ, επικεφαλής της αναλυτικής επιτροπής της Ένωσης Σιτηρών του Καζακστάν, η οποία εισάγει ρωσικό σιτάρι μέσω ξηράς. «Κανείς δεν μπορεί να αυξήσει γρήγορα την παραγωγή σιτηρών αλλού σε τέτοιο βαθμό ώστε να αντικατασταθούν οι χαμένες ποσότητες».
Το σιτάρι διακινείται με πολύ μικρά περιθώρια κέρδους, με αποτέλεσμα το κόστος μεταφοράς να μπορεί να καθορίσει αν μια συμφωνία θα πραγματοποιηθεί ή όχι. Για να περιορίσει τις επιπτώσεις, η Ρωσία σχεδιάζει να αναστείλει τους εξαγωγικούς δασμούς στα σιτηρά και προσφέρει επιδοτήσεις για να ενθαρρύνει τη σιδηροδρομική μεταφορά προς εναλλακτικά λιμάνια.
Ωστόσο, ακόμη και αν οι εναλλακτικές διαδρομές λειτουργήσουν, δεν υπάρχει τρόπος να παρακαμφθεί πλήρως η Μαύρη Θάλασσα, από την οποία περνά πάνω από το 70% των ρωσικών εξαγωγών σιτηρών. Και ακόμη και αν προκύψει ένα ειρηνευτικό σχέδιο, οι υποδομές θα χρειαστούν μήνες, αν όχι χρόνια, για να αποκατασταθούν.
Η Ουκρανία αντιμετωπίζει ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα. Τα λιμάνια γύρω από την Οδησσό, η οποία βρίσκεται υπό τακτικές επιθέσεις ρωσικών πυραύλων και drones, διαχειρίζονταν συνήθως περίπου το 90% των εξαγωγών σιτηρών της χώρας.
Οι αγροτικές εξαγωγές αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ των εσόδων της Ουκρανίας από τις εξαγωγές, ενώ ο κρατικός προϋπολογισμός βρίσκεται ήδη υπό μεγάλη πίεση. Ο νέος πρωθυπουργός της Ουκρανίας χαρακτήρισε τα δημόσια οικονομικά της χώρας «κοντά σε κρίσιμο σημείο» αυτόν τον μήνα.
Η νέα σοδειά γεμίζει τους αποθηκευτικούς χώρους, πιέζει προς τα κάτω τις εγχώριες τιμές και αφήνει τους αγρότες αντιμέτωπους με σημαντικές απώλειες. Η αποθηκευτική ικανότητα της Ουκρανίας θα μπορούσε να έχει εξαντληθεί μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου και ορισμένοι αγρότες έχουν καταφύγει σε πλαστικούς σάκους αποθήκευσης σιτηρών.
Το Κίεβο προσπαθεί να αυξήσει τις αποστολές μέσω του ρουμανικού λιμανιού της Κωνστάντζας, όμως τα χαμηλά επίπεδα των υδάτων στον Δούναβη δυσκολεύουν την προσπάθεια, ενώ οι εναλλακτικές διαδρομές -κυρίως κατά μήκος των ακτών της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας- αντιμετωπίζουν επίσης συμφόρηση.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσαν οι Kpler και Bloomberg, περίπου 80, κυρίως μικρότερα, πλοία έχουν εγκλωβιστεί γύρω από τα ουκρανικά λιμάνια του Δούναβη, καθώς η κίνηση εκτρέπεται από τους μεγάλους λιμένες βαθέων υδάτων της Μαύρης Θάλασσας.
Προβληματικές και οι εναλλακτικές διαδρομές αντί της Μαύρης Θάλασσας
Οι οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές έχουν αναδειχθεί σε σημαντικές εναλλακτικές διαδρομές, όμως και αυτές αντιμετωπίζουν προβλήματα. Καθώς οι άνδρες χρειάζονται στο μέτωπο, Ουκρανοί οδηγοί ενδέχεται να μην επιτρέπεται να εγκαταλείψουν τη χώρα, ενώ ορισμένοι από όσους λαμβάνουν άδεια να ταξιδέψουν στο εξωτερικό μπορεί να επιλέξουν να μην επιστρέψουν.Ο Βούλγαρος έμπορος Πρεσλάβ Ράικοφ αντιμετώπισε καθυστερήσεις όταν μετέφερε οδικώς ουκρανικούς ηλιόσπορους και έλαια στη Βουλγαρία. «Αφού το φορτηγό περνούσε τα σύνορα με τη Μολδαβία ή τη Ρουμανία, ανάλογα με τη διαδρομή, ο οδηγός απλώς εγκατέλειπε το φορτηγό και έφευγε», δήλωσε. «Οι οδηγοί έφευγαν, αφήνοντας το φορτηγό με το φορτίο. Οι πωλητές αναγκάζονταν να βρουν αντικαταστάτη οδηγό».
Η Ουκρανία διαθέτει επίσης περισσότερες από δώδεκα σιδηροδρομικές συνοριακές διαβάσεις με γειτονικές χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία, όμως αυτές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν σε καμία περίπτωση την Οδησσό. Περίπου 180 βαγόνια σιτηρών μπορούν σήμερα να περνούν καθημερινά τα σύνορα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 10.000 τόνους σιτηρών. «Δεν είναι τίποτα», δήλωσε ο Νικολάι Γκορμπατσόφ, επικεφαλής της Ουκρανικής Ένωσης Σιτηρών, που εκπροσωπεί τον κλάδο.
Αυτή τη φορά, οι δυτικοί γείτονες της Ουκρανίας εμφανίζονται επίσης λιγότερο πρόθυμοι να βοηθήσουν. Εκλογές αναμένονται στην Πολωνία τον επόμενο χρόνο και ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ενδέχεται να σκεφτεί δύο φορές πριν χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εισαγωγές σιτηρών. Ακόμη και το ζήτημα της διέλευσης των ουκρανικών σιτηρών από την Πολωνία είναι ευαίσθητο, καθώς η Ουκρανία αποτελεί βασικό σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ της κυβέρνησης και της εθνικιστικής αντιπολίτευσης.
«Η ίδια η διέλευση είναι εξίσου επικίνδυνη για τους Πολωνούς αγρότες με την εισαγωγή ουκρανικών σιτηρών στην πολωνική αγορά», δήλωσε ο Μίχαλ Κολοντζέιτσακ, ο οποίος ηγήθηκε των αντιουκρανικών αγροτικών κινητοποιήσεων το 2023.
Παρότι η ΕΕ στηρίζει τις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών μέσω εναλλακτικών διαδρομών, δεν υπάρχει υποκατάστατο για τις ποσότητες που μπορούν να μεταφερθούν διά θαλάσσης, δήλωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, η οποία προειδοποίησε για ένα νέο «παγκόσμιο σοκ στην επισιτιστική ασφάλεια».
Προς το παρόν, ο πληθωρισμός των τροφίμων παραμένει σχετικά συγκρατημένος, όμως αναμένεται να αρχίσει να αυξάνεται προς το τέλος του έτους. Οι προμήθειες ήταν ήδη ευάλωτες λόγω της εκτόξευσης του κόστους λιπασμάτων και καυσίμων που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν, ενώ ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο έρχεται να προσθέσει ακόμα έναν «πονοκέφαλο».
Η μεγάλη εξάρτηση της Αφρικής
Όταν οι πυρκαγιές και η ξηρασία ανάγκασαν τη Ρωσία να απαγορεύσει τις εξαγωγές σιταριού το 2010, η εξέλιξη αυτή πυροδότησε άνοδο στις τιμές των τροφίμων και αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες που συνέβαλαν στην Αραβική Άνοιξη.Αυτή τη φορά, η εξάρτηση της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής από τα ρωσικά σιτηρά είναι ακόμη μεγαλύτερη. Πολλές από τις μεγαλύτερες χώρες-αγοραστές έχουν διατηρήσει προγράμματα επιδότησης για να διατηρούν προσιτή την τιμή του ψωμιού, ενώ τα φθηνά σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας αποτελούν βασική πηγή εφοδιασμού.
Η Ρωσία και η Ουκρανία καλύπτουν περίπου το ήμισυ των εισαγωγών σιταριού της Αιγύπτου, όπου τα δύο τρίτα των νοικοκυριών δικαιούνται επιδοτούμενο ψωμί, ενώ η Αίγυπτος δεν έχει αυξήσει τις τιμές από το 2024. Η κατάρρευση των προμηθειών από τη Μαύρη Θάλασσα έχει εκτοξεύσει τις τιμές του αλευριού, σύμφωνα με τον Ταρέκ Σαΐντ Χασανέιν, επικεφαλής του Επιμελητηρίου Βιομηχανίας Σιτηρών της Ομοσπονδίας Αιγυπτιακών Βιομηχανιών.
Η εξέλιξη πλήττει τους αρτοποιούς, οι οποίοι ήδη πιέζονται από το υψηλό ενεργειακό και εργατικό κόστος και βρίσκονται υπό πίεση να διατηρήσουν σταθερές τις τιμές του μη επιδοτούμενου ψωμιού. Το κόστος ζωής έχει περιορίσει τη ζήτηση, σύμφωνα με τον Καλίντ Μοχάμεντ, ιδιοκτήτη αρτοποιείων στο Κάιρο.
«Είναι δύσκολο για τους πολίτες», δήλωσε ο Μοχάμεντ. «Οι άνθρωποι δυσκολεύονται να βάλουν φαγητό στο τραπέζι τους».
Το ευτύχημα για την Αίγυπτο είναι πως η χώρα είχε φέτος καλή σοδειά σιταριού, περιορίζοντας την ανάγκη για εισαγωγές. Η κυβέρνηση διαθέτει επαρκή αποθέματα για την κατανάλωση επιδοτούμενου ψωμιού έως τον Φεβρουάριο, δήλωσε ο Χασανέιν.
Σε συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι ζήτησε να καταβληθούν προσπάθειες για τη σταθεροποίηση της κατάστασης, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη προμήθεια από τη Ρωσία και την Ουκρανία.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν ακόμη πιο σαφής όταν συναντήθηκε με τον Πούτιν στο Κιργιστάν νωρίτερα αυτόν τον μήνα. «Πρέπει να επιλύσουμε αυτό το πρόβλημα, γιατί η ζημιά που προκαλεί αυξάνεται», είπε.
Η Τουρκία, ένας ακόμη μεγάλος αγοραστής ρωσικού σιταριού, ελπίζει να εργαστεί για μια νέα συμφωνία παρόμοια με την Πρωτοβουλία για τα Σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας, την οποία είχε συμβάλει να επιτευχθεί το 2022 για τα ουκρανικά σιτηρά. Έχει ετοιμάσει πρόταση και βρίσκεται σε επαφή και με τις δύο πλευρές.
Η ελπίδα για ειρήνη φέρνει κάμψη τιμών, αλλά οι κίνδυνοι υπάρχουν
Οι τιμές του σιταριού παρουσιάζουν κάμψη αυτόν τον μήνα, καθώς υπάρχει η ελπίδα ότι μια ειρηνική λύση θα οδηγήσει στην επανέναρξη των αποστολών από τη Μαύρη Θάλασσα. Ωστόσο, οι αγορές υποτιμούν τους κινδύνους, προειδοποίησαν αναλυτές του Bloomberg Intelligence. Οι αγρότες στη Ρωσία και την Ουκρανία έχουν ήδη ξεκινήσει τη σπορά σιταριού για την επόμενη σοδειά και οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι περιορίζουν τις καλλιέργειες, γεγονός που θα επηρεάσει τις προμήθειες σιτηρών του 2027.Παρά τον νέο γύρο διπλωματικών επαφών μεταξύ Μόσχας και Κιέβου από τους διαπραγματευτές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αυτόν τον μήνα, οι δύο χώρες συνεχίζουν να εξαπολύουν εκατέρωθεν καταστροφικές επιθέσεις.
Ο Βουόνγκ στο Βιετνάμ δεν τρέφει αυταπάτες. Δεν βασίζεται σε κάποιο ειρηνευτικό σχέδιο στο άμεσο μέλλον. Δεν περιμένει ότι οι τιμές του σιταριού θα επιστρέψουν στα φυσιολογικά επίπεδα πριν από τουλάχιστον τον Μάρτιο, ό,τι κι αν συμβεί στη Μαύρη Θάλασσα. Παρότι η εταιρεία του θα επωμιστεί μέρος του κόστους των παγκόσμιων αναταράξεων, οι αυξήσεις στις τιμές βασικών προϊόντων, όπως το αλεύρι, είναι αναπόφευκτες.
Μέχρι τις αρχές του μήνα παρακολουθούσε με αγωνία την πορεία του βουλγαρικού φορτίου του, όμως πλέον είναι πιο ήρεμος, καθώς εξασφάλισε το αμερικανικό σιτάρι και το δεύτερο βουλγαρικό πλοίο πέρασε από τον Κόλπο του Άντεν. Ωστόσο, το μέλλον ενός ακόμη φορτίου εξακολουθεί να εξαρτάται από το τι θα συμβεί στη Μαύρη Θάλασσα.
«Ο πωλητής ζήτησε παράταση στην παράδοση για να του δοθεί περισσότερος χρόνος», δήλωσε και συμπλήρωσε: «Περιμένουμε να συμβεί κάποιο θαύμα στην Οδησσό».
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr