Παραιτήθηκε ο Ουλφ Κρίστερσον από την πρωθυπουργία της Σουηδίας, η Άντερσον αναζητά κυβερνητική πλειοψηφία

Την παραίτησή του υπέβαλε την Πέμπτη ο πρωθυπουργός της Σουηδίας Ουλφ Κρίστερσον, μετά την οριακή ήττα του κυβερνητικού μπλοκ στις βουλευτικές εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου, ανοίγοντας τον δρόμο στη σοσιαλδημοκράτισσα Μαγκνταλένα Άντερσον να επιχειρήσει τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, σε ένα εξαιρετικά εύθραυστο πολιτικό σκηνικό.

Ο ηγέτης των Μετριοπαθών ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από την πρωθυπουργία, στην οποία βρισκόταν επί τέσσερα χρόνια, μετά το εκλογικό αποτέλεσμα που έδωσε οριακή πλειοψηφία στα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Στην επιστολή παραίτησής του ο Ουλφ Κρίστερσον σημείωσε ότι πλέον ο πρόεδρος του σουηδικού Κοινοβουλίου είναι εκείνος που θα αναλάβει τα επόμενα βήματα για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Παράλληλα, ζήτησε να απαλλαγεί άμεσα από τα καθήκοντά του, ώστε να ξεκινήσει η θεσμική διαδικασία.

Ο πρόεδρος του Riksdag, Αντρέας Νορλέν, αναμένεται να ξεκινήσει κύκλο επαφών με εκπροσώπους όλων των κομμάτων, προκειμένου να εντοπίσει τον υποψήφιο πρωθυπουργό που θα μπορούσε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική ανοχή.

Η νέα Βουλή θα συγκληθεί στις 28 Σεπτεμβρίου, ενώ από τις 29 Σεπτεμβρίου και μετά μπορεί να κατατεθεί επίσημη πρόταση για την ανάδειξη νέου πρωθυπουργού.

Η Άντερσον υπόσχεται «νέα κατεύθυνση» για τη χώρα

Η επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών και πρώην πρωθυπουργός Μαγκνταλένα Άντερσον εμφανίστηκε έτοιμη να αναλάβει την προσπάθεια συγκρότησης νέου κυβερνητικού σχήματος.

Μιλώντας μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης των ψήφων, υποστήριξε ότι οι πολίτες επέλεξαν «μια νέα κατεύθυνση για τη χώρα, την ενότητα και όχι τον διχασμό», δηλώνοντας ότι θα επιχειρήσει να υλοποιήσει την αλλαγή που, όπως ανέφερε, ζήτησαν οι ψηφοφόροι.

Στις βασικές προτεραιότητες που παρουσίασε περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, η εκπαίδευση, η υγεία, η φροντίδα των ηλικιωμένων και η μεταναστευτική πολιτική.

Νωρίτερα την ίδια ημέρα, η Άντερσον είχε απευθύνει πρόσκληση για αρχικές συνομιλίες στο Αριστερό Κόμμα, το Κόμμα του Κέντρου και τους Πράσινους, τα τρία κόμματα που μαζί με τους Σοσιαλδημοκράτες συγκροτούν τη νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Μόλις 50.359 ψήφοι έκριναν τη διαφορά

Η τελική καταμέτρηση έδωσε στα τέσσερα κόμματα που βρίσκονται απέναντι από το απερχόμενο κυβερνητικό μπλοκ συνολικά 176 από τις 349 έδρες του σουηδικού Κοινοβουλίου.

Απέναντί τους, τα κόμματα του λεγόμενου μπλοκ Τίντε –οι Μετριοπαθείς, οι Σουηδοί Δημοκράτες, οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Φιλελεύθεροι– περιορίστηκαν στις 173 έδρες.

Η διαφορά μεταξύ των δύο πλευρών ήταν εξαιρετικά μικρή, καθώς ανήλθε μόλις στις 50.359 ψήφους.

Στα κεντρικά γραφεία των Σοσιαλδημοκρατών το αποτέλεσμα έγινε δεκτό με πανηγυρισμούς, ενώ τέσσερις τούρτες διακοσμημένες με κόκκινα τριαντάφυλλα έφτασαν στα γραφεία του κόμματος για την εκλογική επιτυχία.

Η υποχώρηση των Σουηδών Δημοκρατών

Η κάλπη, πάντως, ανέτρεψε και τις προσδοκίες για περαιτέρω ενίσχυση των Σουηδών Δημοκρατών (SD).

Πριν από τις εκλογές, ο Κρίστερσον είχε δηλώσει ότι σε περίπτωση νίκης του μπλοκ Τίντε, οι Σουηδοί Δημοκράτες θα συμμετείχαν για πρώτη φορά σε κυβέρνηση, αποκτώντας σημαντική πολιτική επιρροή και υπουργικά χαρτοφυλάκια, κυρίως στους τομείς της μετανάστευσης και της ένταξης.

Το αποτέλεσμα, ωστόσο, σηματοδότησε την πρώτη εκλογική υποχώρηση του κόμματος από την ίδρυσή του. Οι Σουηδοί Δημοκράτες έχασαν 11 έδρες, υποχώρησαν από τη δεύτερη στην τρίτη θέση και περιορίστηκαν στις 62 έδρες, πίσω από τους Μετριοπαθείς.

Οι Σοσιαλδημοκράτες παρέμειναν το μεγαλύτερο κόμμα στη χώρα, συγκεντρώνοντας 99 έδρες και περίπου 28% των ψήφων. Παρά την πρωτιά, έχασαν οκτώ έδρες σε σχέση με την προηγούμενη Βουλή και κατέγραψαν ένα από τα χαμηλότερα εκλογικά ποσοστά στην ιστορία τους – σύμφωνα με τα διαθέσιμα αποτελέσματα, το χαμηλότερο στη σύγχρονη περίοδό τους.

Δύσκολες ισορροπίες για την Άντερσον

Η παραίτηση του Κρίστερσον δεν σημαίνει ότι η Μαγκνταλένα Άντερσον έχει εξασφαλισμένη πορεία προς την πρωθυπουργία. Αντίθετα, η νέα κοινοβουλευτική αριθμητική προμηνύει δύσκολες και πιθανώς μακρές διαπραγματεύσεις.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο αφορά τη σχέση ανάμεσα στο Κόμμα του Κέντρου και το Αριστερό Κόμμα. Το Κέντρο έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν επιθυμεί κυβέρνηση στην οποία θα συμμετέχει το Αριστερό Κόμμα, ενώ η Αριστερά έχει δηλώσει ότι δεν προτίθεται να στηρίξει μια κυβέρνηση χωρίς να αποτελεί μέρος της.

Οι διαφωνίες επεκτείνονται και στην οικονομική πολιτική. Το Αριστερό Κόμμα υποστηρίζει την επιβολή φόρου στους δισεκατομμυριούχους, ενώ το Κόμμα του Κέντρου τάσσεται υπέρ της μείωσης φόρων.

Διαφωνίες σε ενέργεια, φόρους και κοινωνικό κράτος

Σημαντικές αποκλίσεις υπάρχουν και στο ενεργειακό ζήτημα. Οι Σοσιαλδημοκράτες στηρίζουν την επέκταση της πυρηνικής ενέργειας, ενώ το Κόμμα του Κέντρου, το Αριστερό Κόμμα και οι Πράσινοι εμφανίζονται αρνητικοί ή επιφυλακτικοί απέναντι σε αυτή την κατεύθυνση.

Διαφορές καταγράφονται επίσης σε ζητήματα όπως η φορολογία, το σύστημα κοινωνικών παροχών και η λειτουργία των σχολείων.

Έτσι, παρά το γεγονός ότι η τετρακομματική συμμαχία διαθέτει αριθμητική πλειοψηφία 176 εδρών, η Άντερσον καλείται να γεφυρώσει ουσιαστικές πολιτικές διαφορές ανάμεσα στα κόμματα που τη στηρίζουν, ώστε να διαμορφώσει ένα κυβερνητικό σχήμα που θα μπορέσει να περάσει από το σουηδικό Κοινοβούλιο.