Αγώνας δρόμου για εκλογές στην Αϊτή υπό τη σκιά της βίας των συμμοριών

Ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) παρότρυνε χθες Τετάρτη τις αϊτινές αρχές να επιταχύνουν τις εγγραφές στους εκλογικούς καταλόγους, ιδίως των εκατοντάδων χιλιάδων εξαναγκαστικά εκτοπισμένων στο εσωτερικό εξαιτίας της βίας των συμμοριών, ενόψει της εκλογικής διαδικασίας η οποία, τουλάχιστον στη θεωρία, θα διεξαχθεί σε λιγότερους από τέσσερις μήνες, για πρώτη φορά έπειτα από δέκα χρόνια.

«Το εκλογικό χρονοδιάγραμμα απαιτεί επείγουσα επιτάχυνση», τόνισε ο Άλμπερτ Ράμντιν, ο γενικός γραμματέας του περιφερειακού οργανισμού, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην πρωτεύουσα Πορτ-ο-Πρενς, μετά την τριήμερη επίσκεψή του στην φτωχότερη χώρα της Καραϊβικής την οποία συνεχίζουν να λυμαίνονται βίαιες συμμορίες.

Πολλές κοινότητες σε τομείς της χώρας όπου δρουν συμμορίες (ο δυτικός νομός, ο κεντρικός νομός και ο βορειοδυτικός νομός Αρτιμπονίτ) δεν διαθέτουν ακόμη σήμερα κέντρα όπου οι πολίτες μπορούν να εγγραφτούν στους εκλογικούς καταλόγους.

Τη Δευτέρα, σχεδόν έναν μήνα αφότου άρχισαν τυπικά οι εγγραφές, μόλις περίπου 260.000 Αϊτινοί είχαν καταχωριστεί στους καταλόγους.

«Πρέπει επίσης να έχουμε στο μυαλό μας την κατάσταση των εκτοπισμένων», πρόσθεσε ο Άλμπερτ Ράμντιν.

Από τους περίπου 11 εκατομμύρια κατοίκους, σχεδόν 1,5 εκατ. έχουν εκτοπιστεί μέσα στη χώρα εξαιτίας της βίας, σύμφωνα με εκτίμηση που είχε κάνει τον Ιούνιο ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ), μέρος του συστήματος του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας ότι οι επιθέσεις δεν πλήττουν αποκλειστικά την πρωτεύουσα.

Ο πρώτος γύρος των προεδρικών και βουλευτικών εκλογών σχεδιάζεται να διεξαχθεί τη 13η Δεκεμβρίου 2026 και ο δεύτερος την 21η Φεβρουαρίου 2027, με βάση το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάστηκε από το αϊτινό προσωρινό εκλογικό συμβούλιο στα τέλη Ιουλίου. Ωστόσο, ο θεσμός σημείωσε πως για να γίνουν εκλογές θα πρέπει στο μεταξύ να διαπιστώσει «αποδεκτή» κατάσταση ως προς την «ασφάλεια».

«Θέλουμε μέχρι τότε οι δρόμοι να είναι ανοιχτοί ώστε να επιτραπεί όλοι οι ψηφοφόροι να πάνε στις κάλπες (...) Είναι θεμελιώδες δικαίωμά», επέμεινε ο κ. Ράμντιν.

Ο οργανισμός θα συνεχίσει να αποτιμά «μόνιμα» το περιβάλλον ασφαλείας και την πρόοδο της εκλογικής διαδικασίας, σημείωσε ο γενικός γραμματέας του. Το ζήτημα της προθεσμίας προκαλεί πάντως «ορισμένη ανησυχία», αναγνώρισε.

Στην Αϊτή έχουν να διεξαχθούν εκλογές από το 2016. Ο τελευταίος πρόεδρος της χώρας, ο Ζοβενέλ Μοΐζ, που δολοφονήθηκε το 2021 από ομάδα μισθοφόρων, δεν αντικαταστάθηκε.

Τον Δεκέμβριο του 2025, οι μεταβατικές αρχές είχαν ανακοινώσει χρονοδιάγραμμα που προέβλεπε ότι θα διεξάγονταν εκλογές αυτόν τον μήνα --την 30ή Αυγούστου--, κάτι όμως που κατέστησαν αδύνατο τα προβλήματα ασφαλείας.

Το πιο φτωχό κράτος του δυτικού ημισφαιρίου παραμένει βυθισμένο για χρόνια σε πολυδιάστατη κρίση, πολιτική, οικονομική και ασφαλείας, και τα πράγματα χειροτέρεψαν τα τελευταία χρόνια, με τις συμμορίες να πολλαπλασιάζουν τις δολοφονίες, τις απαγωγές για λύτρα, τους βιασμούς, τη στρατολόγηση παιδιών.