Στη Βουλή των Αντιπροσώπων η πρώτη προσπάθεια μπλοκαρίσματος της πώλησης κινητήρων για τα μαχητικά ΚΑΑΝ στην Τουρκία

Την πρώτη επίσημη κοινοβουλευτική πρωτοβουλία για την ανατροπή της προτεινόμενης πώλησης κινητήρων της General Electric στην Τουρκία κατέθεσε στη Βουλή των Αντιπροσώπων η Δημοκρατική βουλευτής Ντίνα Τάιτους. Το κοινό ψήφισμα αποδοκιμασίας στοχεύει να μπλοκάρει τη συμφωνία ύψους περίπου 700 εκατ. δολαρίων, που αφορά το πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού KAAN, αν και οι πιθανότητες να ανατραπεί η πώληση θεωρούνται περιορισμένες.

Πρώτη κοινοβουλευτική κίνηση κατά της πώλησης

Η Ντίνα Τάιτους ενεργοποίησε τη διαδικασία του κοινού ψηφίσματος αποδοκιμασίας (Joint Resolution of Disapproval), στρεφόμενη κατά της κοινοποίησης που απέστειλε η αμερικανική κυβέρνηση στο Κογκρέσο για την πώληση κινητήρων της General Electric στην Τουρκία.

Η προτεινόμενη συμφωνία, ύψους περίπου 700 εκατομμυρίων δολαρίων, συνδέεται με το πρόγραμμα ανάπτυξης του τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους KAAN.

Η βουλευτής υποστηρίζει ότι η μεταφορά αυτής της τεχνολογίας θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την Ανατολική Μεσόγειο και να ενισχύσει τις στρατιωτικές δυνατότητες μιας χώρας που, όπως επισημαίνει, έχει επανειλημμένα απειλήσει συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ.

Το ψήφισμα καλύπτει ολόκληρο το τεχνικό πακέτο

Το κείμενο του ψηφίσματος δεν αφορά μόνο την προμήθεια των κινητήρων F110-GE-129E/F, αλλά επιδιώκει να απαγορεύσει τη μεταφορά αμυντικού υλικού, αμυντικών υπηρεσιών και τεχνικών δεδομένων που απαιτούνται για την ενσωμάτωση, την εγκατάσταση, τις εξωτερικές τροποποιήσεις, την πιστοποίηση, τη συναρμολόγηση και τις δοκιμές των κινητήρων στο τουρκικό μαχητικό TF-X (KAAN).

Με άλλα λόγια, η προτεινόμενη συμφωνία δεν περιορίζεται στην πώληση των κινητήρων, αλλά περιλαμβάνει ολόκληρο το πακέτο τεχνικής υποστήριξης, υπηρεσιών και τεχνογνωσίας που απαιτείται για την επιχειρησιακή αξιοποίησή τους στο εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος της Τουρκίας.

Τι προβλέπει η διαδικασία στο Κογκρέσο

Η κατάθεση κοινού ψηφίσματος αποδοκιμασίας αποτελεί το νομοθετικό εργαλείο μέσω του οποίου το Κογκρέσο μπορεί να επιχειρήσει να εμποδίσει μια πώληση οπλικών συστημάτων που έχει ήδη κοινοποιηθεί επισήμως από την αμερικανική κυβέρνηση.

Ωστόσο, η κατάθεση του ψηφίσματος δεν αναστέλλει αυτομάτως τη διαδικασία της πώλησης. Ενεργοποιεί απλώς τον κοινοβουλευτικό έλεγχο που προβλέπεται από τον Νόμο περί Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων (Arms Export Control Act).

Για να απαγορευτεί νομικά η συμφωνία, το ψήφισμα θα πρέπει να εγκριθεί τόσο από τη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και από τη Γερουσία και στη συνέχεια να καταστεί νόμος, είτε με την υπογραφή του Προέδρου των ΗΠΑ είτε με υπερψήφισή του από το Κογκρέσο, ακόμη και σε περίπτωση προεδρικού βέτο.

Μικρές οι πιθανότητες ανατροπής της συμφωνίας

Με τα σημερινά πολιτικά δεδομένα στην Ουάσινγκτον και ελλείψει ευρείας διακομματικής αντίθεσης στην προτεινόμενη πώληση, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο.

Παρ' όλα αυτά, εάν το ψήφισμα καταστεί τελικά νόμος, η μεταφορά του συγκεκριμένου εξοπλισμού προς την Τουρκία δεν θα μπορεί να προχωρήσει.

Το ψήφισμα έχει ήδη παραπεμφθεί στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από τη λήξη της 15ήμερης προθεσμίας κοινοβουλευτικού ελέγχου, η οποία ξεκίνησε στις 24 Ιουνίου, όταν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαβίβασε επίσημα την ειδοποίηση στο Κογκρέσο.

Πώληση μέσω FMS και όχι Direct Commercial Sale

Το κείμενο του ψηφίσματος αποσαφηνίζει επίσης τη μορφή της συναλλαγής.

Αν και μέχρι σήμερα υπήρχαν αναφορές ότι οι κινητήρες θα μεταβιβάζονταν μέσω Direct Commercial Sale (DCS), το ψήφισμα διευκρινίζει ότι πρόκειται για Foreign Military Sale (FMS).

Στο πλαίσιο του προγράμματος FMS, επίσημος πωλητής είναι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εγκρίνει τη συναλλαγή, η Υπηρεσία Συνεργασίας για την Αμυντική Ασφάλεια (DSCA) ενημερώνει επισήμως το Κογκρέσο και, αφού ολοκληρωθούν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες, η συμφωνία υλοποιείται σε διακρατικό επίπεδο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της χώρας που προμηθεύεται το υλικό.