ΗΠΑ προς Ιράν στη Ντόχα: «Καμία αλλαγή στο καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ» - Μετά τις 9 Ιουλίου οι νέες συνομιλίες

Σαφή μηνύματα προς την Τεχεράνη σχετικά με το μέλλον των Στενών του Ορμούζ έστειλε η Ουάσινγκτον, με την ολοκλήρωση των τεχνικών συνομιλιών στη Ντόχα του Κατάρ, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές που επικαλούνται τα δίκτυα Al Arabiya και Al Hadath.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν την Πέμπτη ότι οι ΗΠΑ ξεκαθάρισαν πως δεν πρόκειται να αποδεχθούν οποιαδήποτε αλλαγή στο ισχύον καθεστώς των Στενών.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον κατέστησε σαφές ότι θεωρεί τη συμπεριφορά του Ιράν στα Στενά την πρώτη ουσιαστική δοκιμασία της προσήλωσής του στη συμφωνία και στο μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη τον περασμένο Ιούνιο. Σύμφωνα με τις αμερικανικές θέσεις, οποιαδήποτε μονομερής αλλαγή στο καθεστώς της θαλάσσιας οδού θα συνιστούσε κατάφωρη παραβίαση των συμφωνηθέντων.

Οι πηγές διευκρίνισαν ότι η Ουάσιγκτον παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε κλιμάκωση θα έχει άμεσες συνέπειες στην πορεία των μεταξύ τους συνεννοήσεων.

Παράλληλα, η Τεχεράνη ενημερώθηκε ότι οποιαδήποτε πρόοδος στο ζήτημα των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων θα εξαρτηθεί από την πλήρη συμμόρφωσή της με τους όρους του μνημονίου κατανόησης και από τη στάση που θα τηρήσει στην πράξη, ιδιαίτερα όσον αφορά την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Οι προειδοποιήσεις του Ιράν

Την ίδια ώρα, η ενιαία διοίκηση των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων υποστήριξε ότι η συνεχιζόμενη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στον εναέριο χώρο των Στενών του Ορμούζ αποτελεί απειλή για την ασφάλεια της περιοχής.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική επέμβαση στα Στενά θα αντιμετωπιστεί με «άμεση και αποφασιστική απάντηση».

Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις υποστήριξαν ακόμη ότι όλα τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά υποχρεούνται να ακολουθούν τη θαλάσσια διαδρομή που καθορίζει η Τεχεράνη, προκειμένου να εξασφαλίζεται η ασφαλής διέλευσή τους.

Νέος γύρος συνομιλιών μετά τις 9 Ιουλίου

Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες ολοκλήρωσαν την Τετάρτη έναν ακόμη γύρο έμμεσων συνομιλιών, χωρίς να υπάρξουν σαφείς ενδείξεις προόδου προς μια «διαρκή ειρήνη». Οι διαβουλεύσεις επικεντρώθηκαν κυρίως σε ζητήματα που, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θα έπρεπε ήδη να είχαν διευθετηθεί πριν από δύο εβδομάδες.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ ανακοίνωσε ότι Καταριανοί και Πακιστανοί διαμεσολαβητές πραγματοποίησαν χωριστές συναντήσεις στη Ντόχα με τις αντιπροσωπείες των δύο χωρών, σημειώνοντας ότι υπήρξε θετική πρόοδος σε ζητήματα που σχετίζονται με το μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη στο Ισλαμαμπάντ, στη βάση των συμφωνιών της Συνόδου της Λίμνης της Λουκέρνης.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Ματζέντ Αλ Ανσάρι, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες, με τον επόμενο γύρο να προγραμματίζεται το συντομότερο δυνατό μετά την ολοκλήρωση των τελετών πένθους για τον πρώην Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, στις 9 Ιουλίου.

Δύο ημέρες διαπραγματεύσεων για τα Στενά του Ορμούζ

Σύμφωνα με πηγές, Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές αφιέρωσαν δύο ημέρες συζητώντας αποκλειστικά ζητήματα που αφορούν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και τα οικονομικά κίνητρα προς το Ιράν.

Πρόκειται για δύο βασικούς πυλώνες της αρχικής συμφωνίας που υπεγράφη τον περασμένο Ιούνιο και όχι για τα πιο δύσκολα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα, τα οποία θεωρούνταν ότι θα ακολουθούσαν, σύμφωνα με το Reuters.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Τετάρτη ότι έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τους πιθανούς περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. «Η διαδικασία αποπυρηνικοποίησης του Ιράν εξελίσσεται πολύ καλά. Οι συνομιλίες ήταν πολύ καλές και θα δούμε τι θα συμβεί», δήλωσε σε δημοσιογράφους.

Ωστόσο, πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες ανέφεραν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα δεν αποτέλεσε αντικείμενο των τεχνικών διαπραγματεύσεων. Αντίστοιχα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι το συγκεκριμένο θέμα θα συζητηθεί σε μεταγενέστερο στάδιο.

Καμία από τις δύο πλευρές δεν διευκρίνισε εάν επιτεύχθηκε συμφωνία σχετικά με το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ.

Ποιος θα ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ;

Το αρχικό μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη τον περασμένο μήνα προέβλεπε ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν θα επέτρεπαν την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Παρά τη μερική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, το καθεστώς της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας οδού παραμένει ασαφές.

Δύο υψηλόβαθμες ιρανικές πηγές δήλωσαν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να εξασφαλίσει διεθνή αναγνώριση του ελέγχου της επί των Στενών του Ορμούζ, καθώς και του δικαιώματός της να επιβάλλει τέλη στα πλοία που τα διασχίζουν, ακόμη και αν χρειαστεί να επιβάλει αυτή τη θέση διά της ισχύος.