ΗΠΑ - Σαουδική Αραβία: Τεταμένες συνομιλίες Τραμπ με Σαλμάν, η Ουάσινγκτον εξετάζει μείωση στρατιωτικής παρουσίας στο βασίλειο

Σοβαρή κρίση φαίνεται να έχει ξεσπάσει στις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με τη Σαουδική Αραβία, με την Ουάσινγκτον να εξετάζει ακόμη και τη μείωση της στρατιωτικής της παρουσίας στο βασίλειο, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Όπως αναφέρει η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας, η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται σε προκαταρκτικές συζητήσεις για πιθανή αναδιάταξη των δυνάμεών της στη Μέση Ανατολή, μεταφέροντας μέρος των στρατιωτικών της δυνάμεων σε χώρες που στήριξαν πιο ενεργά τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κρίσης, όπως το Ισραήλ και η Ιορδανία. Ωστόσο, δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση.

Στο ίδιο δημοσίευμα τονίζεται πως η ένταση κορυφώθηκε όταν οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την επιχείρηση «Project Freedom», με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η επιχείρηση συνάντησε σοβαρό εμπόδιο όταν η Σαουδική Αραβία αρνήθηκε, αρχικά, να επιτρέψει τη χρήση των στρατιωτικών βάσεων και του εναέριου χώρου της, οι οποίοι θεωρούνταν κρίσιμοι για την επιτυχία της αποστολής. Το Ριάντ πίεζε την Ουάσινγκτον να προχωρήσει σε συμφωνία με το Ιράν και να επιδιώξει το άνοιγμα των Στενών μέσω διαπραγματεύσεων και όχι στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Η αμερικανική πλευρά αναγκάστηκε να διακόψει την επιχείρηση λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωσή της από τον Ντόναλντ Τραμπ, γεγονός που προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στον Λευκό Οίκο.

Απειλές για αναστολή παραδόσεων όπλων

Η Wall Street Journal αναφέρει ότι η κυβέρνηση Τραμπ προειδοποίησε το Ριάντ πως θα καθυστερούσε την παράδοση πυραύλων αναχαίτισης, που είναι απαραίτητοι για την αντιμετώπιση πιθανών επιθέσεων από το Ιράν, εάν η Σαουδική Αραβία δεν άλλαζε στάση.

Τελικά, το βασίλειο επέτρεψε εκ νέου τη χρήση των βάσεων και του εναέριου χώρου του, ωστόσο Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η ζημιά στις διμερείς σχέσεις δύσκολα θα αποκατασταθεί σύντομα.

Μάλιστα, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, προηγήθηκαν ιδιαίτερα τεταμένες τηλεφωνικές συνομιλίες ανάμεσα στον Τραμπ και τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως η σοβαρότερη κρίση στις σχέσεις των δύο χωρών εδώ και χρόνια.

Διπλωματικά μηνύματα

Ενδεικτική της έντασης ήταν και η πρόσφατη περιοδεία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο στον Κόλπο. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας επισκέφθηκε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, αλλά όχι τη Σαουδική Αραβία.

Πηγές προσκείμενες στο Ριάντ ανέφεραν ότι η απουσία αυτή εκλήφθηκε ως σκόπιμη υποβάθμιση των σχέσεων από την Ουάσινγκτον, ισχυρισμό που η αμερικανική κυβέρνηση απέρριψε, επισημαίνοντας ότι ο Ρούμπιο είχε συνάντηση με τον Σαουδάραβα υπουργό Εξωτερικών Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν στο περιθώριο της συνόδου του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου.

Παράλληλα, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν φέρεται να απέρριψε πρόσκληση συμμετοχής στη σύνοδο της G7 στη Γαλλία, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για τη διαχείριση του πολέμου από τις ΗΠΑ.

Οι διαφωνίες είχαν ξεκινήσει πριν τον πόλεμο

Η Wall Street Journal σημειώνει ότι οι διαφωνίες είχαν αρχίσει πριν ακόμη ξεσπάσουν οι εχθροπραξίες.

Η Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη του Κόλπου είχαν προειδοποιήσει την Ουάσινγκτον ότι μια προσπάθεια ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος θα μπορούσε να οδηγήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, να αποσταθεροποιήσει τις διεθνείς αγορές πετρελαίου και να πλήξει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία.

Παράλληλα, είχαν δηλώσει δημόσια ότι δεν θα επέτρεπαν τη χρήση των εδαφών και του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις κατά του Ιράν.

Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες του Κόλπου επέτρεψαν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις τους για στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενώ σύμφωνα με Αμερικανούς και Άραβες αξιωματούχους συμμετείχαν αργότερα και σε επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών πυραυλικών και μη επανδρωμένων συστημάτων, χωρίς όμως να το αναγνωρίσουν δημόσια.

Το Ιράν απάντησε εξαπολύοντας επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων, αεροδρομίων και άλλων κρίσιμων υποδομών στον Κόλπο, γεγονός που ενίσχυσε τις ανησυχίες του Ριάντ για την ασφάλεια των πετρελαϊκών του εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Σαουδική Αραβία ζήτησε από τις ΗΠΑ να πιέσουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να σταματήσουν τις επιθέσεις κατά του Ιράν και να επιστρέψουν στη διπλωματική οδό, ενώ παράλληλα κάλεσε την Ουάσινγκτον να άρει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη.

Παρά τις πιέσεις αυτές, η κυβέρνηση Τραμπ διατήρησε τον αποκλεισμό και δεν επανενεργοποίησε την επιχείρηση Project Freedom. Αντίθετα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι ΗΠΑ προχώρησαν σε διακριτικό συντονισμό της διέλευσης εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο κατά τις νυχτερινές ώρες, με απενεργοποιημένους τους πομποδέκτες τους.