Στα πρόθυρα της κατάρρευσης η εκεχειρία: Οι ΗΠΑ πλήττουν ιρανικά ταχύπλοα στο Ορμούζ, το Ιράν χτυπά πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στα ΗΑΕ

Σε νέα φάση έντασης εισέρχεται η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ανακοινώνει πλήγματα κατά ιρανικών σκαφών και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να καταγγέλλουν επιθέσεις σε πλοία και ενεργειακές υποδομές, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν επτά ιρανικά «ταχύπλοα» στα Στενά του Ορμούζ, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Project Freedom», με στόχο τη συνοδεία και απομάκρυνση εμπορικών πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στην περιοχή.

«Καταρρίψαμε επτά μικρά σκάφη ή, όπως τα αποκαλούν, “γρήγορα” σκάφη. Είναι ό,τι τους έχει απομείνει», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι χρησιμοποιήθηκαν ελικόπτερα στις επιχειρήσεις. Η Ιράν αρνήθηκε ότι σημειώθηκαν τέτοιες επιθέσεις.

Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε μέσω X ότι οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ καταδεικνύουν πως «δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε μια πολιτική κρίση».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρόοδο που σημειώνεται στις συνομιλίες, επισημαίνοντας τον ρόλο του Πακιστάν, το οποίο – όπως ανέφερε – συμβάλλει θετικά στη διαδικασία. Ο ίδιος απηύθυνε προειδοποίηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, τονίζοντας τον κίνδυνο να εμπλακούν εκ νέου σε ένα «τέλμα» λόγω ενεργειών τρίτων παραγόντων, ενώ αντίστοιχη σύσταση έκανε και προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι το «Σχέδιο Ελευθερία» καταλήγει να μετατρέπεται σε «Σχέδιο Αδιέξοδο».

Αντικρουόμενες εκδοχές για τα περιστατικά

Η Ουάσιγκτον υποστήριξε ότι αντιτορπιλικά του ναυτικού και εμπορικά πλοία υπό αμερικανική σημαία διέσχισαν τα Στενά τη Δευτέρα, ωστόσο η Τεχεράνη χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς «εντελώς ψευδείς», με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις να δηλώνουν ότι περιορίστηκαν σε προειδοποιητικά πυρά κατά αμερικανικού πολεμικού πλοίου – κάτι που οι ΗΠΑ επίσης διέψευσαν.

Η ναυτιλιακή εταιρεία Maersk ανακοίνωσε ότι πλοίο της υπό αμερικανική σημαία, το Alliance Fairfax, κατάφερε να εξέλθει από τον Περσικό Κόλπο με τη συνοδεία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, χωρίς να σημειωθούν προβλήματα και με το πλήρωμα ασφαλές.

Η εταιρεία ανέφερε ότι της προσφέρθηκε η δυνατότητα απομάκρυνσης του πλοίου υπό στρατιωτική προστασία, στο πλαίσιο της επιχείρησης που προωθεί η Ουάσιγκτον.

Επιθέσεις σε πλοία και ενεργειακές υποδομές

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Νότια Κορέα ανέφεραν επιθέσεις σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, οι αρχές των ΗΑΕ ανακοίνωσαν ότι δεξαμενόπλοιο συνδεόμενο με την κρατική εταιρεία Adnoc επλήγη, ενώ σημειώθηκε έκρηξη και πυρκαγιά στο πετρελαϊκό λιμάνι της Φουτζάιρα, με αποτέλεσμα τρεις τραυματισμούς.

Οι αρχές ανέφεραν ότι ενεργοποιήθηκαν τα συστήματα αεράμυνας, τα οποία αναχαίτισαν 12 βαλλιστικούς πυραύλους, τρεις πυραύλους cruise και τέσσερα drones.

Το Αμπού Ντάμπι χαρακτήρισε τις επιθέσεις «επικίνδυνη κλιμάκωση» και διαμήνυσε ότι διατηρεί το δικαίωμα απάντησης, ενώ ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι η Τεχεράνη «δεν σχεδιάζει να στοχεύσει τα ΗΑΕ».

Διεθνείς αντιδράσεις και ενεργειακές επιπτώσεις

Διεθνείς ηγέτες καταδίκασαν τις επιθέσεις, με τον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, να τις χαρακτηρίζει «αδικαιολόγητες και απαράδεκτες», και τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, να δηλώνει ότι η χώρα του θα συνεχίσει να στηρίζει την άμυνα των εταίρων της στον Κόλπο.

Η τιμή του πετρελαίου Brent ξεπέρασε τα 115 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο άνω του 5%, εν μέσω ανησυχιών για την ασφάλεια της ενεργειακής τροφοδοσίας.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά από τον Φεβρουάριο, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν, με την Τεχεράνη να απαντά αποκλείοντας τη διέλευση από τη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Παρά την ανακοίνωση κατάπαυσης του πυρός στις αρχές Απριλίου, η ναυσιπλοΐα παραμένει περιορισμένη, ενώ περίπου 20.000 ναυτικοί σε 2.000 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή.

Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ δέχονται αιτήματα από πολλές χώρες για την απελευθέρωση πλοίων που «παραμένουν εγκλωβισμένα», προειδοποιώντας ότι θα χρησιμοποιηθεί βία σε περίπτωση παρεμπόδισης της επιχείρησης.

Στο Ομάν, δύο άνθρωποι τραυματίστηκαν όταν επλήγη κατοικία στην περιοχή Μπούχα, κατά μήκος της ακτογραμμής των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Το Κατάρ καταδίκασε την επίθεση σε δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με την Adnoc και ζήτησε την «άνευ όρων επαναλειτουργία» των Στενοών.