Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στρέφονται υπέρ της στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) προετοιμάζονται να συνδράμουν στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλους συμμάχους για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με Άραβες αξιωματούχους, σε μια εξέλιξη που θα καταστήσει το κράτος του Περσικού Κόλπου το πρώτο στην περιοχή που εμπλέκεται ενεργά ως εμπόλεμο μέρος μετά από ιρανικές επιθέσεις εναντίον του.

Οι ίδιες πηγές, που επικαλείται η Wall Street Journal, αναφέρουν ότι τα ΗΑΕ προωθούν ψήφισμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο θα μπορούσε να δώσει διεθνή νομιμοποίηση σε στρατιωτική επιχείρηση για την αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας. Εμιρατινοί διπλωμάτες φέρονται να έχουν απευθύνει έκκληση προς τις ΗΠΑ και στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης και της Ασίας για τη συγκρότηση διεθνούς συμμαχίας, ενώ αξιωματούχος των ΗΑΕ υποστήριξε ότι το ιρανικό καθεστώς θεωρεί ότι μάχεται για την επιβίωσή του και εμφανίζεται πρόθυμο να πλήξει την παγκόσμια οικονομία μέσω αποκλεισμού των στενών.

Η χώρα έχει ήδη εξετάσει τις δυνατότητές της να συμβάλει στην ασφάλεια της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της αποναρκοθέτησης και της παροχής υποστηρικτικών υπηρεσιών. Παράλληλα, έχει διατυπωθεί η θέση ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν στρατηγικά νησιά στον θαλάσσιο διάδρομο, όπως το Αμπού Μούσα, το οποίο βρίσκεται υπό ιρανικό έλεγχο επί περίπου μισό αιώνα αλλά διεκδικείται από τα ΗΑΕ.

Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ παρέπεμψε σε προηγούμενο ψήφισμα του ΟΗΕ που καταδικάζει τις επιθέσεις του Ιράν σε αστικές περιοχές της χώρας, καθώς και σε απόφαση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού που επικρίνει τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με τη διπλωματική ανακοίνωση, υπάρχει «ευρεία διεθνής συναίνεση ότι η ελευθερία ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ πρέπει να διασφαλιστεί».

Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη του Κόλπου εμφανίζονται να υιοθετούν πιο σκληρή στάση απέναντι στην Τεχεράνη, επιδιώκοντας τη συνέχιση του πολέμου μέχρι την αποδυνάμωση ή την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, χωρίς ωστόσο να έχουν δεσμευθεί για άμεση στρατιωτική συμμετοχή. Το Μπαχρέιν, στενός σύμμαχος των ΗΠΑ που φιλοξενεί τον 5ο Στόλο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, στηρίζει το σχετικό ψήφισμα του ΟΗΕ, με την ψηφοφορία να αναμένεται την Πέμπτη.

Η νέα στάση των ΗΑΕ συνιστά σημαντική αλλαγή στη στρατηγική τους προσέγγιση. Το Ντουμπάι, βασικός εμπορικός κόμβος της χώρας, διατηρούσε επί χρόνια οικονομικές σχέσεις με το Ιράν, ενώ πριν από την έναρξη του πολέμου οι εμιρατινές αρχές επιχειρούσαν να διαμεσολαβήσουν μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Στο πλαίσιο αυτών των προσπαθειών είχε επισκεφθεί το Αμπού Ντάμπι ο Ιρανός αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας Αλί Λαριτζανί, ο οποίος αργότερα σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή.

Πλέον, τα ΗΑΕ φαίνεται να ευθυγραμμίζονται με την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει ζητήσει από τους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του βάρους της πολεμικής προσπάθειας, ιδίως για την επαναλειτουργία του στρατηγικού θαλάσσιου διαδρόμου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο τερματισμού του πολέμου χωρίς προηγούμενο άνοιγμα των Στενών, μεταθέτοντας την ευθύνη σε άλλες χώρες.

Η πιθανή συμμετοχή των ΗΑΕ σε στρατιωτική επιχείρηση ενέχει κινδύνους, καθώς θα μπορούσε να προκαλέσει μακροχρόνιες εντάσεις στην περιοχή. Το Ιράν έχει ήδη εντείνει τις επιθέσεις του με πυραύλους και drones κατά στόχων στα Εμιράτα, με σχεδόν 50 βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και μη επανδρωμένα αεροσκάφη να εκτοξεύονται μόνο την Τρίτη. Η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι θα πλήξει κρίσιμες υποδομές οποιασδήποτε χώρας του Κόλπου υποστηρίξει επιχείρηση κατά ιρανικού εδάφους, κατονομάζοντας συγκεκριμένα τα ΗΑΕ.

Η αναλύτρια Ελίζαμπεθ Ντεντ, συνεργάτιδα του Washington Institute for Near East Policy και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου, σημείωσε ότι τα κράτη της περιοχής ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με ένα πιο επιθετικό Ιράν, συνεχιζόμενες επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές και πιθανή απώλεια εμπιστοσύνης των επενδυτών, ενώ θα δυσκολευτούν να αποκαταστήσουν σχέσεις με την Τεχεράνη σε περίπτωση πρόωρης λήξης του πολέμου.

Μέχρι στιγμής, το Ιράν έχει εκτοξεύσει σχεδόν 2.500 πυραύλους και drones εναντίον των ΗΑΕ, περισσότερους από όσους έχει χρησιμοποιήσει κατά οποιασδήποτε άλλης χώρας, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ. Παρά την πίεση, τα κράτη του Κόλπου απέφευγαν επί χρόνια να αυτοπροσδιοριστούν ως εμπόλεμα μέρη.

Ωστόσο, σύμφωνα με περιφερειακούς αξιωματούχους, η στάση των ΗΑΕ άλλαξε μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ιρανικές επιθέσεις σε ξενοδοχεία και αεροδρόμια στο Ντουμπάι προκάλεσαν σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις. Η μείωση της αεροπορικής κίνησης και του τουρισμού, η πτώση της αγοράς ακινήτων και οι απολύσεις προσωπικού έπληξαν την εικόνα της χώρας ως ασφαλούς οικονομικού κέντρου.

Σε οικονομικό επίπεδο, τα ΗΑΕ έχουν λάβει περιοριστικά μέτρα, μεταξύ των οποίων η απαγόρευση εισόδου και διέλευσης Ιρανών πολιτών μέσω της αεροπορικής εταιρείας Emirates, καθώς και το κλείσιμο του ιδιωτικού νοσοκομείου Iranian Hospital και του συγκροτήματος Iranian Club Dubai.

Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ είναι καθοριστική για την οικονομία των Εμιράτων, καθώς αποτελούν βασικό διάδρομο για εξαγωγές ενέργειας, εμπορική ναυτιλία και εισαγωγές τροφίμων. Αξιωματούχοι του Κόλπου εκτιμούν ότι χώρες της Ευρώπης και της Ασίας θα μπορούσαν να συμμετάσχουν σε επιχείρηση αποναρκοθέτησης με την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Ωστόσο, Ρωσία και Κίνα ενδέχεται να ασκήσουν βέτο στο ψήφισμα, ενώ η Γαλλία προτείνει εναλλακτική διατύπωση. Ακόμη και σε περίπτωση αποτυχίας του ψηφίσματος, τα ΗΑΕ εμφανίζονται διατεθειμένα να συμμετάσχουν σε διεθνή επιχείρηση για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.

Η Τεχεράνη επιμένει σε καθεστώς μόνιμης εποπτείας των στενών, ακόμη και μέσω επιβολής διοδίων, προκαλώντας ανησυχία στα κράτη του Κόλπου ότι μια διπλωματική λύση θα κατοχύρωνε θεσμικά τον έλεγχο του Ιράν στον κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο.

Στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι μια επιχείρηση για το άνοιγμα των στενών θα απαιτούσε έλεγχο τόσο της θαλάσσιας οδού όσο και της χερσαίας ζώνης κατά μήκος των περίπου 160 χιλιομέτρων της περιοχής, πιθανώς με τη συμμετοχή χερσαίων δυνάμεων. Ο Αμερικανός βουλευτής Άνταμ Σμιθ υπογράμμισε ότι ακόμη και περιορισμένες ιρανικές δυνατότητες, όπως ένα drone ή μία νάρκη, θα μπορούσαν να διατηρήσουν την απειλή.

Παρά τους κινδύνους, χώρες του Κόλπου θεωρούν ότι η προοπτική ενός εχθρικού κράτους που ελέγχει έναν τόσο κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο καθιστά αναγκαία την ανάληψη δράσης. Ο αναλυτής Μπιλάλ Σάαμπ από το Chatham House σημείωσε ότι πιθανή συμμετοχή των ΗΑΕ θα αποτελούσε σαφές μήνυμα αραβικής στήριξης προς τη στρατιωτική επιχείρηση.

Τα ΗΑΕ διαθέτουν στρατιωτικές βάσεις, το λιμάνι βαθέων υδάτων Τζεμπέλ Άλι και γεωγραφική εγγύτητα στην είσοδο των Στενών του Ορμούζ, στοιχεία που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως σημεία εκκίνησης επιχειρήσεων. Επιπλέον, διαθέτουν μικρή αλλά σύγχρονη αεροπορία με μαχητικά F-16 αμερικανικής κατασκευής, καθώς και drones επιτήρησης και αποθέματα βομβών και πυραύλων μικρού βεληνεκούς.

Ο αναλυτής Γκραντ Ράμλεϊ σημείωσε ότι η γεωγραφική θέση των Εμιράτων επιτρέπει την ανάπτυξη διαφορετικών στρατιωτικών μέσων για την προστασία της ναυσιπλοΐας και την αντιμετώπιση ιρανικών στόχων στην απέναντι πλευρά του Κόλπου.