Ιστορία μου, αμαρτία μου: Η άγνωστη ζωή της Ρίτας Σακελλαρίου, ο γάμος στα 14, ο Τσιτσάνης και το ζεϊμπέκικο του Ανδρέα

Τα δύσκολα παιδικά χρόνια, η γνωριμία με τον Βασίλη Τσιτσάνη - Η επιτυχία του «Ιστορία μου, αμαρτία μου» που έπαιξε και στον «Εξορκιστή» - Οι θρυλικές εμφανίσεις στα νυχτερινά κέντρα, η δεύτερη καριέρα της και η συνεργασία με τον Καρβέλα

Από τις φτωχογειτονιές του Πειραιά και τη σκληρή δουλειά στα εργοστάσια μέχρι τις πίστες των μεγαλύτερων νυχτερινών κέντρων, η Ρίτα Σακελλαρίου διένυσε μια από τις πιο χαρακτηριστικές διαδρομές στην ιστορία του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού.

Με τη βαθιά, χαρακτηριστική φωνή της, την πληθωρική σκηνική παρουσία και τις ερμηνείες της σε τραγούδια που αγαπήθηκαν από διαφορετικές γενιές, κατάφερε να γίνει ένα από τα σημαντικότερα γυναικεία ονόματα της ελληνικής δισκογραφίας.

Γεννημένη σαν σήμερα, 22 Νοεμβρίου 1934 η Ρίτα Σακελλαρίου θα συμπλήρωνε φέτος 92 χρόνια ζωής.

Τα δύσκολα παιδικά χρόνια

Η Μαργαρίτα Σακελλαρίου -όπως ήταν το πλήρες όνομά της- γεννήθηκε στην Κρήτη, αλλά η οικογένειά της εγκαταστάθηκε όταν εκείνη ήταν ακόμη μικρή στα Ταμπούρια του Πειραιά. Μεγάλωσε σε μια εποχή μεγάλων κοινωνικών και οικονομικών δυσκολιών, σε μια εργατική συνοικία όπου η καθημερινότητα ήταν συνδεδεμένη με τη σκληρή δουλειά και την προσπάθεια για επιβίωση.

Η ζωή της άλλαξε δραματικά όταν έχασε τον πατέρα της στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου. Η οικογένεια βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρά οικονομικά προβλήματα και η ίδια αναγκάστηκε να εργαστεί από πολύ μικρή ηλικία.

Στα 14 της χρόνια παντρεύτηκε για πρώτη φορά και απέκτησε δύο παιδιά. Ο γάμος της δεν κράτησε και η νεαρή τότε Ρίτα χρειάστηκε να αναζητήσει δουλειά για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα. Εργάστηκε στο καπνεργοστάσιο του Παπαστράτου, στα Λιπάσματα της Δραπετσώνας, αλλά και στη χωματερή, κάνοντας βαριές χειρωνακτικές εργασίες.

Εκείνη την περίοδο, το τραγούδι δεν αποτελούσε ακόμη επαγγελματική προοπτική. Ήταν, όμως, μια σταθερή παρουσία στη ζωή της. Μεγαλωμένη στις λαϊκές γειτονιές του Πειραιά, είχε έρθει σε επαφή με το ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι, σε μια εποχή που τα μικρά κέντρα και οι ταβέρνες αποτελούσαν χώρους συνάντησης των μουσικών και των ανθρώπων της εργατικής τάξης.

Αυτά τα βιώματα θα καθόριζαν αργότερα και τον τρόπο με τον οποίο ερμήνευε. Το παράπονο, η ερωτική απογοήτευση, η εγκατάλειψη και η ανάγκη για αξιοπρέπεια ήταν θέματα που γνώριζε και από την προσωπική της ζωή.

Η γνωριμία που άλλαξε τη ζωή της

Η είσοδος της Ρίτας Σακελλαρίου στο επαγγελματικό τραγούδι έγινε μέσα από ένα μικρό λαϊκό μαγαζί στο Πέραμα, τον «Μύλο».

Εκεί την άκουσε ο μουσικός και συνθέτης Στέλιος Χρυσίνης, ο οποίος διέκρινε τις δυνατότητες της φωνής της και τη βοήθησε να κάνει τα πρώτα βήματα στη δισκογραφία και στα επαγγελματικά πάλκα.

Η Σακελλαρίου δεν είχε σπουδάσει μουσική. Το βασικό της εφόδιο ήταν μια δυνατή, ιδιαίτερη φωνή, με λαϊκό ηχόχρωμα και εκφραστικότητα. Ο Χρυσίνης της έδωσε τα πρώτα της τραγούδια και συνέβαλε καθοριστικά στο να περάσει από τις περιστασιακές εμφανίσεις σε μια σταθερή επαγγελματική πορεία.


Ακολούθησε η παρουσία της στο «Φαληρικό», στις Τζιτζιφιές, έναν από τους σημαντικούς χώρους του λαϊκού τραγουδιού της εποχής. Εκεί βρέθηκε δίπλα σε δύο από τις μεγαλύτερες μορφές της ελληνικής μουσικής, τον Βασίλη Τσιτσάνη και τον Γιάννη Παπαϊωάννου.

Για περίπου οκτώ χρόνια συνεργάστηκε μαζί τους, τραγουδώντας αρχικά δεύτερη φωνή και αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία. Ήταν η περίοδος κατά την οποία έμαθε να στέκεται στο πάλκο, να επικοινωνεί με το κοινό και να υπηρετεί ένα μουσικό είδος που στηριζόταν κυρίως στη ζωντανή ερμηνεία.

Η μαθητεία της κοντά σε τόσο σημαντικούς δημιουργούς αποτέλεσε καθοριστικό σταθμό στην εξέλιξή της. Σταδιακά, από τη θέση της δεύτερης φωνής πέρασε στον ρόλο της βασικής ερμηνεύτριας, προετοιμάζοντας το έδαφος για τη μεγάλη προσωπική της επιτυχία.

Η καθιέρωση με το «κάθε ηλιοβασίλεμα» και το «Ιστορία μου, αμαρτία μου»

Η δεκαετία του 1970 σηματοδότησε τη μεγάλη αλλαγή στην καριέρα της Ρίτας Σακελλαρίου.

Έχοντας ήδη αποκτήσει σημαντική εμπειρία στη σκηνή, άρχισε να διαμορφώνει ένα προσωπικό ρεπερτόριο, το οποίο θα τη μετέτρεπε από αναγνωρισμένη λαϊκή τραγουδίστρια σε πρωταγωνίστρια της νυχτερινής διασκέδασης.

Καθοριστική υπήρξε η συνεργασία της με τον συνθέτη Γιώργο Μανισαλή και τον στιχουργό Κώστα Ψυχογιό. Το 1970, το τραγούδι «Κάθε ηλιοβασίλεμα» έγινε μεγάλη επιτυχία και έδωσε τον τίτλο στον πρώτο προσωπικό της μεγάλο δίσκο. Ήταν μια από τις ηχογραφήσεις που ανέδειξαν την ιδιαίτερη ερμηνευτική της ταυτότητα.


Η πραγματική εκτόξευση, ωστόσο, ήρθε με το «Ιστορία μου, αμαρτία μου», των ίδιων δημιουργών. Το τραγούδι κυκλοφόρησε σε δίσκο 45 στροφών και στη συνέχεια συμπεριλήφθηκε στο ομώνυμο άλμπουμ, που κυκλοφόρησε στα τέλη του 1972. Το 1973 εξελίχθηκε σε μια από τις μεγαλύτερες λαϊκές επιτυχίες της εποχής.

Η ιστορία πίσω από τη δημιουργία του έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Σύμφωνα με όσα είχε αφηγηθεί η ίδια η Σακελλαρίου σε συνέντευξή της, χρησιμοποιούσε τη φράση «Ιστορία μου, αμαρτία μου» την ώρα που τραγουδούσε.

Ο Ψυχογιός την άκουσε και πρότεινε στον Μανισαλή, που έπαιζε μπουζούκι στο πρόγραμμα, να τη μετατρέψουν σε τραγούδι.


Η επιτυχία υπήρξε τέτοια ώστε, όπως θυμόταν η τραγουδίστρια, ο κόσμος την αναγνώριζε πλέον από αυτή τη φράση. Το τραγούδι είχε ήδη αρχίσει να γίνεται γνωστό μέσα από τις ζωντανές εμφανίσεις της, προτού κυκλοφορήσει στη δισκογραφία.

Μάλιστα, η ηχογράφηση ακούστηκε και στην ταινία τρόμου «Ο Εξορκιστής» του 1973, σε σκηνή με την οικογένεια του ελληνικής καταγωγής πατέρα Κάρας, μια ασυνήθιστη διεθνής παρουσία για ένα ελληνικό λαϊκό τραγούδι εκείνης της περιόδου.


Με αυτή την επιτυχία, η Ρίτα Σακελλαρίου έγινε πλέον «πρώτο όνομα» και συνδέθηκε με μεγάλα νυχτερινά κέντρα, μεταξύ των οποίων η ιστορική «Τριάνα» του Χειλά.

Οι μεγάλες συνεργασίες

Η καλλιτεχνική πορεία της Σακελλαρίου εκτείνεται σε διαφορετικές περιόδους του λαϊκού τραγουδιού. Οι πρώτες συνεργασίες της με τον Τσιτσάνη και τον Παπαϊωάννου την έφεραν κοντά στη μεταπολεμική λαϊκή παράδοση, ενώ τα τραγούδια που ακολούθησαν την καθιέρωσαν ως μια ερμηνεύτρια με ιδιαίτερα προσωπικό ύφος.

Ο Γιώργος Μανισαλής και ο Κώστας Ψυχογιός διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του ρεπερτορίου της. Παράλληλα, συνεργάστηκε με δημιουργούς όπως ο Γιάννης Καραμπεσίνης, ο Απόστολος Καλδάρας και ο Τάκης Μουσαφίρης, ενώ αργότερα ο Νίκος Καρβέλας συνέβαλε στην ανανέωση της δισκογραφικής της παρουσίας.

Ανάμεσα στις σημαντικότερες επιτυχίες της ξεχωρίζουν τα «Παράνομή μου αγάπη», «Αν κάνω άτακτη ζωή», «Μια ζωή πληρώνω», «Αυτός ο άνθρωπος, αυτός», «Σώσε με» και «Αρέσω».


Ιδιαίτερη θέση στο ρεπερτόριό της κατέχει το «Αυτός ο άνθρωπος, αυτός», ένα τραγούδι που ταυτίστηκε με την παρουσία της στις μεγάλες πίστες και απέκτησε ξεχωριστή δημοτικότητα τη δεκαετία του 1980.

Η Σακελλαρίου διέθετε την ικανότητα να ερμηνεύει τόσο δραματικά λαϊκά τραγούδια όσο και πιο εύθυμες, εξωστρεφείς συνθέσεις. Η μετάβαση από το ένα ύφος στο άλλο θα γινόταν ένα από τα χαρακτηριστικά της στα επόμενα χρόνια.

Η σχέση της με τον ελληνικό κινηματογράφο υπήρξε επίσης σημαντική. Κατά τη δεκαετία του 1960 εμφανίστηκε σε λαϊκές κινηματογραφικές παραγωγές, ιδιαίτερα σε μελοδραματικές ταινίες, δίπλα σε ηθοποιούς όπως ο Νίκος Ξανθόπουλος και η Μάρθα Βούρτση.


Μέσα από τις κινηματογραφικές της εμφανίσεις, η φωνή της έφτασε και σε κοινό που δεν παρακολουθούσε τα νυχτερινά κέντρα.

Το «Κουίν Αν», οι διάσημοι θαμώνες και η γνωριμία με τον Ανδρέα Παπανδρέου

Η δεκαετία του 1970 υπήρξε περίοδος μεγάλων επαγγελματικών επιτυχιών, αλλά και έντονων εξελίξεων στην προσωπική ζωή της.

Το 1969 γνώρισε στη Θεσσαλονίκη τον παλαιστή Στέφανο Σιδηρόπουλο, γνωστό στον χώρο της πάλης ως «Λευκό Άγγελο». Παντρεύτηκαν περίπου έναν χρόνο αργότερα και απέκτησαν τρία αγόρια.

Πηγή: Facebook / Αυτά που θέλω να θυμάμαι

Μαζί δημιούργησαν το νυχτερινό κέντρο «Κουίν Αν», στην εθνική οδό, το οποίο εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο γνωστά λαϊκά στέκια της Αθήνας. Η Σακελλαρίου βρισκόταν πλέον στο απόγειο της δημοτικότητάς της και το μαγαζί συγκέντρωνε καλλιτέχνες, επιχειρηματίες, πολιτικούς και άλλες γνωστές προσωπικότητες.

Στους διάσημους θαμώνες του συγκαταλέγονταν ο Αριστοτέλης Ωνάσης, η Μελίνα Μερκούρη, ο ηθοποιός Άντονι Κουίν και ο τότε αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Σπύρος Άγκνιου.

Ιδιαίτερη σχέση με το τραγούδι της είχε ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος συγκαταλεγόταν στους θαυμαστές της. Ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ είχε ξεχωρίσει το «Αυτός ο άνθρωπος, αυτός» και, σύμφωνα με δημοσιευμένες μαρτυρίες, την καλούσε στο Καστρί για να του το τραγουδά στις προσωπικές του γιορτές, όπου μάλιστα χόρευε και το αγαπημένο του ζεϊμπέκικο 

Η σύνδεσή της με τον Παπανδρέου προσέδωσε στην παρουσία της και μια ιδιαίτερη θέση στην κοινωνική ιστορία της δεκαετίας του 1980, όταν τα μεγάλα νυχτερινά κέντρα αποτελούσαν χώρους συνάντησης του πολιτικού, επιχειρηματικού και καλλιτεχνικού κόσμου.

Παρά τις επαγγελματικές επιτυχίες, ο δεύτερος γάμος της δεν κράτησε. Η σχέση με τον Σιδηρόπουλο ολοκληρώθηκε με διαζύγιο, ενώ η Σακελλαρίου συνέχισε να εργάζεται και να μεγαλώνει την οικογένειά της, παραμένοντας ενεργή στις πίστες.

Η συνεργασία με τον Νίκο Καρβέλα

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 η Ρίτα Σακελλαρίου πραγματοποίησε μια από τις πιο χαρακτηριστικές καλλιτεχνικές επιστροφές της εποχής. Έπειτα από πολλά χρόνια επιτυχιών στο κλασικό λαϊκό τραγούδι, αποφάσισε να ανανεώσει τόσο την εμφάνισή της όσο και το ρεπερτόριό της.

Είχε χάσει βάρος, είχε υιοθετήσει ξανθό χρώμα στα μαλλιά της και παρουσίαζε μια διαφορετική σκηνική εικόνα. Την περίοδο εκείνη εμφανίστηκε στη «Νεράιδα», μαζί με την Άννα Βίσση, επιχειρώντας να προσεγγίσει ένα νεότερο κοινό.

Άννα Βίσση, Σταμάτης Κόκοτας και Ρίτα Σακελλαρίου / Φωτογραφία: Instagram

Καθοριστική για τη νέα αυτή περίοδο υπήρξε η συνεργασία της με τον Νίκο Καρβέλα, έναν δημιουργό που είχε ήδη συνδέσει το όνομά του με μεγάλες εμπορικές επιτυχίες.

Το 1986 κυκλοφόρησε ο δίσκος «Αρέσω», σηματοδοτώντας τη μετάβασή της σε ένα πιο σύγχρονο λαϊκό ύφος, με έντονα στοιχεία χιούμορ και αυτοσαρκασμού.

Από αυτή την περίοδο προέκυψε και το τραγούδι «Είναι γάτα ο κοντός με τη γραβάτα», το οποίο έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές. Ακολούθησαν επιτυχίες όπως τα «Οι σαραντάρες ίσον με δύο εικοσάρες», «Αυτός ο έρωτας, αυτό τ' αγόρι» και «Εγώ δεν πάω Μέγαρο».


Η Σακελλαρίου δεν επιχείρησε απλώς να προσαρμοστεί στις νέες μουσικές τάσεις. Αξιοποίησε τη δημόσια εικόνα της, τη δυναμική της προσωπικότητα και την ικανότητά της να αυτοσαρκάζεται, δημιουργώντας μια νέα καλλιτεχνική ταυτότητα.

Τα τραγούδια εκείνης της περιόδου συζητήθηκαν τόσο για τη μουσική τους όσο και για τους στίχους τους.

Ακόμη και όσοι θεωρούσαν ότι η νέα κατεύθυνση απομακρυνόταν από το παλαιότερο λαϊκό της ύφος αναγνώριζαν ότι η Σακελλαρίου είχε καταφέρει να επιστρέψει δυναμικά στη δημοσιότητα.

Η μάχη με τον καρκίνο και το τέλος μιας μεγάλης διαδρομής

Η Ρίτα Σακελλαρίου συνέχισε να τραγουδά μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής της, έχοντας διαγράψει μια πορεία δεκαετιών. Από τα μικρά λαϊκά μαγαζιά του Πειραιά έφτασε στις μεγάλες πίστες της Αθήνας, γνώρισε την αποθέωση του κοινού και ηχογράφησε τραγούδια που εξακολουθούν να ακούγονται μέχρι σήμερα.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 διαγνώστηκε με καρκίνο και βρέθηκε αντιμέτωπη με μια σοβαρή περιπέτεια υγείας.

Πέθανε στις 6 Αυγούστου 1999, σε ηλικία 64 ετών, αφήνοντας πίσω της πέντε παιδιά και μια σημαντική μουσική παρακαταθήκη.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr