Η «συνηθισμένη» Ρωσίδα που κατηγορείται ότι δολοφόνησε διοικητή του ρωσικού στόλου στην Κριμαία, πώς στρατολογήθηκε από την Ουκρανία

Μια 32χρονη Ρωσίδα, την οποία φίλοι και συνάδελφοι περιγράφουν ως μια απολύτως «συνηθισμένη» γυναίκα με αγάπη για τα ταξίδια, τον αθλητισμό και την περιπέτεια, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας από τις πιο εντυπωσιακές υποθέσεις στο κατεχόμενο από τη Ρωσία τμήμα της Κριμαίας.

Η Μαργκαρίτα Ρόιτ, κάτοικος του Σότσι, κατηγορείται από τις ρωσικές αρχές ότι βρίσκεται πίσω από τη βομβιστική επίθεση της 13ης Αυγούστου στη Σεβαστούπολη, κατά την οποία σκοτώθηκε ο Ρόμπερτ Σαγκέεφ, υποδιοικητής ταξιαρχίας υποβρυχίων του ρωσικού Στόλου της Μαύρης Θάλασσας.

Ο εκρηκτικός μηχανισμός είχε τοποθετηθεί μέσα σε κάδο απορριμμάτων σε πλατεία κατοικημένης περιοχής και, σύμφωνα με τις ρωσικές αρχές, περιείχε εκρηκτική ύλη ισοδύναμη με περίπου 500 γραμμάρια TNT. Εξερράγη την ώρα που ο Σαγκέεφ περνούσε από το σημείο φορώντας τη στολή του και τον σκότωσε ακαριαία.

Λίγες ώρες αργότερα η αστυνομία συνέλαβε τη Ρόιτ. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι κατά την έρευνα στην κατοχή της εντόπισαν τηλεχειριστήριο που θεωρούν ότι χρησιμοποιήθηκε για την πυροδότηση της βόμβας. Ο Σαγκέεφ είχε διατελέσει διοικητής του μοναδικού ουκρανικού υποβρυχίου, προτού αλλάξει πλευρά το 2014, μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία.

Οι ισχυρισμοί της FSB για στρατολόγηση από την Ουκρανία

Η ρωσική υπηρεσία ασφαλείας FSB υποστηρίζει ότι η 32χρονη ομολόγησε την επίθεση και ανέφερε ότι άνθρωπος που συνδεόταν με τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών τής είχε υποσχεθεί μεγάλη αμοιβή σε κρυπτονομίσματα, καθώς και έγγραφα που θα της επέτρεπαν να εγκαταλείψει τη Ρωσία μετά την επιχείρηση. Κατά την FSB, η Ρόιτ δεν εξέφρασε μεταμέλεια.

Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί, ωστόσο, δεν έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές. Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα του Guardian, οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν στο παρελθόν δημοσιοποιήσει φερόμενες ομολογίες συλληφθέντων πριν ακόμη οι υποθέσεις τους φτάσουν ενώπιον δικαστηρίου. Το Κίεβο δεν έχει σχολιάσει ούτε την επίθεση ούτε τον φερόμενο ρόλο της Ρόιτ.

Το τι ακριβώς θα μπορούσε να οδηγήσει μια Ρωσίδα πολίτη σε μια τέτοια ενέργεια παραμένει ασαφές. Η δίκη της είναι πιθανό να διεξαχθεί κεκλεισμένων των θυρών, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα να παρουσιάσει δημόσια τη δική της εκδοχή.

Από τα αλεξίπτωτα και το πόλο στην αντίθεση προς τον πόλεμο

Η εικόνα που προκύπτει από φίλους, γνωστούς και χρόνια αναρτήσεων στα social media είναι αρκετά διαφορετική από εκείνη μιας εκπαιδευμένης σαμποτέρ.

Η Ρόιτ, η οποία γεννήθηκε ως Μαργκαρίτα Γιακόβλεβα, μεγάλωσε στο Γιαροσλάβλ, βορειοανατολικά της Μόσχας. Μετά το διαζύγιο των γονιών της ανατράφηκε σε μεγάλο βαθμό από τη γιαγιά της, το επώνυμο της οποίας αργότερα υιοθέτησε. Παιδικοί της φίλοι τη θυμούνται ως κοινωνική και ζεστή, αλλά και ασυνήθιστα τολμηρή. «Η Μαργκαρίτα ήταν ατρόμητη. Σκαρφάλωνε σε δέντρα, πηδούσε από αυτοκίνητα, έκανε πράγματα που τα περισσότερα αγόρια φοβούνταν», θυμάται μία φίλη της.

Αργότερα σπούδασε διοίκηση στο Νοβοσιμπίρσκ και ασχολήθηκε έντονα με τον αθλητισμό. Έκανε συχνά πτώσεις με αλεξίπτωτο από σοβιετικά αεροσκάφη, διακρίθηκε σε ερασιτεχνικούς αγώνες καρτ και έπαιξε ως τερματοφύλακας στην πανεπιστημιακή ομάδα υδατοσφαίρισης.

Την εποχή εκείνη δεν υπήρχαν εμφανείς ενδείξεις εχθρικής στάσης απέναντι στο Κρεμλίνο. Αντίθετα, συμμετείχε σε πατριωτική εθελοντική ομάδα που αναζητούσε λείψανα Σοβιετικών στρατιωτών οι οποίοι είχαν σκοτωθεί στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Ήταν ο πιο συνηθισμένος άνθρωπος»

Μετά τις σπουδές της μετακόμισε στο Σότσι. Επιχείρησε αρχικά να δημιουργήσει ταξιδιωτικό γραφείο και στη συνέχεια εργάστηκε σε εταιρεία εναλλακτικής ιατρικής που δραστηριοποιείται στον χώρο της μακροζωίας.

«Ήταν ο πιο συνηθισμένος άνθρωπος», δήλωσε ο ιδρυτής της εταιρείας, Γκενάντι Γκαρμπούζοφ, ο οποίος εμφανίστηκε αδυνατώντας να συμβιβάσει τη γυναίκα που γνώριζε με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει σήμερα. «Δεν υπήρχε τίποτα που να δείχνει ότι θα έκανε κάτι τέτοιο. Πρέπει να έπεσε υπό την επιρροή κάποιου», είπε.

Η παρουσία της στο Διαδίκτυο ήταν επίσης, για μεγάλο διάστημα, μάλλον συνηθισμένη. Αναρτούσε συχνά περιεχόμενο για την υγεία και τα δικαιώματα των ζώων, ενώ ταξίδευε αρκετά στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην Τουρκία, την Ταϊλάνδη και τη Σρι Λάνκα.

Ακόμη και τον Οκτώβριο του 2025, σε φωτογραφίες από τον γάμο της αδελφής της στο Μινσκ, εμφανιζόταν χαμογελαστή ανάμεσα στους συγγενείς της, ενώ σε φίλους περιέγραφε με ενθουσιασμό τη ζωή της στο Σότσι.

Η σταδιακή αλλαγή

Κάτω από αυτή την εικόνα, ωστόσο, άνθρωποι που τη γνώριζαν άρχισαν να διακρίνουν μια σταδιακή μετατόπιση.

Η Ρόιτ είχε αρχίσει να ενδιαφέρεται περισσότερο για περιβαλλοντικά ζητήματα και να συμμετέχει σε εθελοντικές δράσεις. Μετά τη μεγάλη πετρελαιοκηλίδα στη Μαύρη Θάλασσα τον Δεκέμβριο του 2024, όταν δύο ρωσικά δεξαμενόπλοια ναυάγησαν κατά τη διάρκεια καταιγίδας, πήγε στην Ανάπα και βοήθησε εθελοντές στον καθαρισμό των ακτών. Η μεγαλύτερη αλλαγή, σύμφωνα με φίλους της, ήρθε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

«Ο πόλεμος ήταν σοκ», ανέφερε ένας φίλος της, προσθέτοντας ότι η Ρόιτ άρχισε σταδιακά να εκφράζεται όλο και πιο ανοιχτά εναντίον της σύγκρουσης. Ο ίδιος θυμάται ότι κάποια στιγμή την είχε προειδοποιήσει να προσέχει τι λέει δημοσίως, διαφορετικά «θα έβαζε και τους δυο τους σε μπελάδες».

Τον Ιούλιο του 2025 τιμωρήθηκε βάσει της ρωσικής νομοθεσίας περί «δυσφήμισης» των ενόπλων δυνάμεων, έπειτα από περιστατικό σε τρένο, όταν φέρεται να αντέδρασε με επιδοκιμασία στην είδηση ουκρανικής επίθεσης με drone σε σιδηροδρομικό σταθμό στην περιφέρεια του Ροστόφ.

Τον επόμενο Φεβρουάριο δημοσίευσε τα αποτελέσματα γενετικού τεστ, σύμφωνα με το οποίο ήταν κατά 98% Ρωσίδα, συνοδεύοντάς τα με hashtag στο οποίο δήλωνε ότι «ντρέπεται που είναι Ρωσίδα».

Το δεύτερο κινητό και οι μυστηριώδεις επισκέψεις στην Κριμαία

Η πιο απότομη αλλαγή στη συμπεριφορά της φέρεται να εμφανίστηκε στα τέλη της άνοιξης του 2026. Φίλοι περιγράφουν ότι έγινε περισσότερο απόμακρη. Αρνήθηκε χωρίς ιδιαίτερη εξήγηση να συμμετάσχει σε ομαδικό ταξίδι που σχεδίαζαν για το φθινόπωρο, κάτι ασυνήθιστο για μια γυναίκα που σχεδόν πάντοτε δεχόταν με ενθουσιασμό νέες περιπέτειες.

Την ίδια περίοδο απέκτησε και δεύτερο κινητό τηλέφωνο, ισχυριζόμενη ότι το χρειαζόταν για τη δουλειά της. «Η Μαργκαρίτα κάτι έκρυβε», θυμάται φίλη της. «Νόμιζα ότι ίσως είχε αποκτήσει καινούργιο σύντροφο».

Μέχρι το καλοκαίρι, η 32χρονη άρχισε να περνά όλο και περισσότερο χρόνο στην Κριμαία. Σε γνωστούς της έλεγε ότι αναζητούσε τοποθεσίες για γυρίσματα βίντεο, καθώς είχε αρχίσει να εμφανίζεται συχνότερα σε μουσικά κλιπ.

Το τι ακριβώς έκανε στην Κριμαία και εάν ή πότε ήρθε σε επαφή με ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών παραμένει άγνωστο.

Οι Ρώσοι που στρατολογούνται για επιχειρήσεις πίσω από τις γραμμές

Εφόσον οι ρωσικοί ισχυρισμοί επιβεβαιωθούν, η Ρόιτ θα ενταχθεί σε μια αυξανόμενη κατηγορία Ρώσων πολιτών που κατηγορούνται από τη Μόσχα ότι στρατολογήθηκαν από την Ουκρανία για επιχειρήσεις δολιοφθοράς ή δολοφονίες σε μεγάλη απόσταση από το μέτωπο.

Από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής, οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν συνδεθεί με σειρά δολοφονιών και αποπειρών εναντίον υψηλόβαθμων Ρώσων στρατιωτικών. Σε ορισμένες περιπτώσεις Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν αναγνωρίσει εμπλοκή, ενώ σε πολλές άλλες το Κίεβο έχει παραμείνει σιωπηλό.

Ρώσοι πολίτες αποτελούν, από επιχειρησιακή άποψη, ελκυστική επιλογή για τέτοιες αποστολές: μπορούν να μετακινούνται ευκολότερα στο εσωτερικό της χώρας, προκαλούν λιγότερες υποψίες και επιτρέπουν την προσέγγιση στόχων σε μεγάλη απόσταση από το μέτωπο χωρίς να εκτίθενται εκπαιδευμένοι πράκτορες. Σε αρκετές από τις πιο γνωστές υποθέσεις έχουν χρησιμοποιηθεί γυναίκες, οι οποίες ενδέχεται να προκαλούν ακόμη λιγότερη καχυποψία.

Για τους ανθρώπους που γνώριζαν τη Μαργκαρίτα Ρόιτ, πάντως, παραμένει δύσκολο να εξηγήσουν πώς η γυναίκα που θυμούνται κατέληξε κατηγορούμενη για τη δολοφονία ενός ανώτατου Ρώσου αξιωματικού. Ένας φίλος της επί δύο δεκαετίες θυμάται μόνο ένα χαρακτηριστικό που, εκ των υστέρων, μοιάζει να αποκτά διαφορετικό βάρος: την απόλυτη αποφασιστικότητά της.

«Αν είχε ένα σχέδιο στο μυαλό της, θα το έκανε», είπε. «Ακόμη κι αν ήταν κάτι σαν κι αυτό».