ΠΑΟΚ – Άρης: Η ιστορία, οι μύθοι των 80s και η νέα «χρυσή εποχή» του απόλυτου μπασκετικού ντέρμπι, δείτε βίντεο
21.11.202610:46
Δημήτρης Τυχάλας
Με αφορμή το σημερινό (17:30) ντέρμπι της Stoiximan Basket League στο Παλατάκι το protothema.gr σας γυρίζει πίσω τον χρόνο και σας παρουσιάζει τους ήρωες του ΠΑΟΚ-Άρης, το κλίμα στη Θεσσαλονίκη τις ημέρες του ντέρμπι αλλά και τη μάχη του σήμερα
Η δεκαετία του ‘80 βρήκε και τη Θεσσαλονίκη σε μία περίοδο αλλαγών. Σε μια εποχή που το «παλιό», προσπαθούσε με νύχια και με δόντια να κρατηθεί για λίγο ακόμη στη ζωή, αλλά η «ορμή» του νέου, των αλλαγών ήταν τόσο έντονη που σιγά, σιγά παρέσερνε τα πάντα…
Σε μια πόλη που προσπαθούσε να βρει τον βηματισμό της στα κελεύσματα της νέας εποχής και η οποία πάντα ξεχώριζε για τις ιδιαιτερότητες και τις ευκαιρίες που έδινε, ξεκίνησε ουσιαστικά και η ελληνική μπασκετική επανάσταση.
Μια επανάσταση που ξεκίνησε με μικρά βήματα, γιγαντώθηκε μετά τον θρίαμβο της Εθνικής ομάδας στο Ευρωμπάσκετ του 1987 και… εκτοξεύθηκε με την κόντρα Άρη και ΠΑΟΚ.
Η κόντρα που είχε καταφέρει να ξεπεράσει σε… δημοτικότητα ακόμη και τα ποδοσφαιρικά ντέρμπι των δύο αιωνίων της Αθήνας και όσοι είχαν την ευλογία να ζήσουν από κοντά ένα από εκείνα τα ντέρμπι στο Παλέ, ξέρουν πολύ καλά ότι όμοια τους δεν υπήρξαν και πολύ δύσκολα θα υπάρξουν στο μέλλον.
Πως ξεκίνησαν όλα...
Το μακρινό 1984 ο Άρης μέσα σε διάστημα λίγων ημερών χάνει πρώτα από τον ΠΑΟΚ το Κύπελλο (στον περίφημο τελικό των ξυρισμένων κεφαλιών) και το πρωτάθλημα (στο μπαράζ με τον Παναθηναϊκό στην Κέρκυρα).
Με τον Νίκο Γκάλη να αποτελεί σημείο αναφοράς για τους κίτρινους από τις αρχές της δεκαετίας, ενώ ο ΠΑΟΚ είχε αποκτήσει από τη Λάρισα τον Νίκο «Μάτζικ» Σταυρόπουλο, οι άνθρωποι του Άρη το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς έκαναν την κίνηση που άλλαξε τον ρου της ιστορίας.
Με το (τεράστιο) για τα δεδομένα της εποχής ποσό των 50 εκατομμυρίων έφερε στην Θεσσαλονίκη τον Παναγιώτη Γιαννάκη από τον Ιωνικό Νικαίας, ο οποίος ήταν ήδη αρχηγός στην Εθνική ομάδα μπάσκετ.
Εν ενεργεία διεθνής και δη τεράστιο όνομα να αφήνει την Αθήνα για να μετακομίσει στην Θεσσαλονίκη, ακόμη και εκείνη την εποχή ήταν αδιανόητο (το 1983 είχε προηγηθεί η απόκτηση του Δημήτρη Κοκολάκη, αλλά ο ύψους 2.15 σέντερ έφυγε από τον ΠΑΟ σε ηλικία 34 ετών, ενώ ο Γιαννάκης ήταν 24) και οι παρενέργειες της έγιναν γρήγορα αντιληπτές.
Ο Άρης «με τον Γκάλη, τον Γιαννάκη και τ’ άλλα παιδιά» και τον αείμνηστο Γιάννη Ιωαννίδη στον πάγκο του από μια πολύ καλή ομάδα μετατρέπεται σε ανίκητο σύνολο (στο οποίο προστέθηκε το 1986 και ο ομογενής εκ Σλοβενία Λευτέρης Σούμποτιτς).
«Το μεγάλο λάθος μου ήταν ότι δεν προχώρησα στην απόκτηση του Γιαννάκη», είχε παραδεχθεί μετά από χρόνια ο ιστορικός ηγέτης του μπασκετικού ΠΑΟΚ Νίκος Βεζυρτζής.
Οι ασπρόμαυροι από τις 18 Απριλίου 1984 και τον τελικό του Κυπέλλου έπρεπε να περιμένουν 1.662 ημέρες (ή αλλιώς 4 χρόνια, 6 μήνες και 18 ημέρες) για να πανηγυρίσουν ξανά μια νίκη επί του αιώνιου αντιπάλου τους καθώς όταν συνέβη αυτό το ημερολόγιο έδειχνε 5 Νοεμβρίου 1988…
Σ’ αυτά τα τέσσερα χρόνια μόνο η κιτρινόμαυρη πλευρά του Παλέ πανηγύριζε, παρά τις ουκ ολίγες μεταγραφές που έκαναν οι ασπρόμαυροι.
Ο Στιβ Γιατζόγλου (1984 από Ολυμπιακό), ο Τάκης Κορωναίος (1985 από ΠΑΟ) δεν μπόρεσαν να απειλήσουν το δίδυμο Γκάλη, Γιαννάκη, αλλά οι μεταγραφές τους απογείωσαν το ενδιαφέρον του κόσμου…
Ειδικά από το 1986 και μετά όταν αποκτήθηκαν από τον ΠΑΟΚ σε δύο διαδοχικά καλοκαίρια ο Τζον Κόρφας και ο Μπάνε Πρέλεβιτς…
Η κατάκτηση του Ευρωμπάσκετ στις 14 Ιουνίου 1987 από την Εθνική ομάδα έκανε το μπάσκετ εθνικό σπορ και τους αγώνες Άρη – ΠΑΟΚ ή ΠΑΟΚ – Άρη σε εθνική υπόθεση.
Εισιτήρια στη μαύρη αγορά, στοιχήματα με απίστευτα ποσά και ατελείωτη καζούρα
Με την ποδοσφαιρική Θεσσαλονίκη να πνέει τα λοίσθια, η αθλητική περηφάνια της πόλης ήταν πλέον το μπάσκετ με τις δύο μεγάλες ομάδες να κυριαρχούν έναντι αυτών της Αθήνας.
Στις καλοκαιρινές κληρώσεις των πρωταθλημάτων, αυτό που κοιτούσαν όλοι (ειδικά στην εποχή πριν μπουν τα play off στη ζωή μας) ήταν οι ημερομηνίες που θα διεξαγόταν οι μεταξύ τους αγώνες.
Ένα άλλο στοιχείο που τους έκανε να ξεχωρίζουν ήταν η κοινή τους έδρα και η απόφαση των δύο ομάδων να έχουν σε κάθε ντέρμπι από μισά εισιτήρια (περίπου από 2.500 έκαστως).
Χωρίς νεκρές ζώνες, αλλά με δύο σχοινιά στο (μοναδικό) πέταλο του Παλέ να δημιουργούν μια υποτυπώδη ζώνη ασφαλείας, σε απόσταση δύο μέτρων βρισκόταν ως αντίπαλοι, συμμαθητές, φίλοι, γείτονες, συγγενείς που ζούσαν και ανέπνεαν για τη νίκη επί του αιώνιου αντιπάλου δημιουργώντας μία μαγική ατμόσφαιρα.
Πριν την εισβολή της ιδιωτικής τηλεόρασης οι αγώνες μεταδίδονταν από την ΕΡΤ και το τζάμπολ ήταν στις 17:00, αλλά από τις 13:00 το Αλεξάνδρειο Μέλαθρο και η περιοχή στα πέριξ της ΔΕΘ ήταν γεμάτη από χιλιάδες κόσμο.
Οι πέντε χιλιάδες ήταν οι τυχεροί που είχαν εισιτήριο κι άλλοι τόσοι ήταν οι απεγνωσμένοι που έψαχναν ένα μαγικό χαρτάκι (και αν γινόταν το... θαύμα το πλήρωναν μια περιουσία στη μαύρη αγορά).
Τα εισιτήρια των συγκεκριμένων αγώνων έβγαιναν προς πώληση το αργότερο 20 ημέρες πριν τη διεξαγωγή του αγώνα και στην εποχή που δεν υπήρχε το ίντερνετ ή η κινητή τηλεφωνία, χρειαζόταν 20 λεπτά για να εξαφανιστούν.
Το κόστος τους; Από το 1987 και μετά η τιμή που αναγραφόταν πάνω σε κάθε εισιτήριο ήταν 1.500 δραχμές (περίπου 4.5 ευρώ σημερινά λεφτά), αλλά δεν ήταν αυτό το ποσό που πλήρωνες καθώς πάντα υπήρχε ένα τεράστιο «καπέλο». Συνήθως έφτανε στις 3.500 δραχμές για να πληρώνει ο αγοραστής ένα… στρογγυλό 5χίλιαρο (περίπου 15 ευρώ) με την αιτιολογία να αναφέρει «ενίσχυση του αθλητικού σωματείου».
Τα 15 ευρώ φαντάζουν αστείο ποσό τη σημερινή ημέρα, αλλά αν σκεφτεί κανείς ότι το μηνιάτικο το 1988 ήταν 26.500 δραχμές (78 ευρώ) καταλαβαίνει ότι όποιος ήθελε να ζήσει από κοντά τη μαγεία εκείνων των ντέρμπι έπρεπε να πληρώσει το ¼ του μισθού του (και να έχει γνωστό στη διοίκηση ή σε κάποιο σύνδεσμο φιλάθλων)…
Την ίδια περίπου εποχή με την κυκλοφορία των εισιτηρίων, ερχόταν και τα πρώτα…. στοιχήματα σε μια εποχή που ο ΟΠΑΠ είχε μόνο το το ΠΡΟ-ΠΟ με αγώνες ποδοσφαίρου.
Πριν την εμφάνιση των ιδιωτικών ραδιοφωνικών σταθμών, ευυπόληπτοι επιχειρηματίες της Θεσσαλονίκης, φανατικοί φίλοι είτε της μιας είτε της άλλης ομάδας εμφανιζόταν στους πειρατικούς σταθμούς της πόλης και έδιναν το έναυσμα για μια ιδιότυπη δημοπρασία.
«Βάζω στοίχημα ένα εκατομμύριο δραχμές ότι θα κερδίσουμε», ακουγόταν η φωνή στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής, αφού πρώτα ο «ραδιοπειρατής» ενημέρωνε το φανατικό κοινό του για μία… παρέμβαση.
«Αποδέχομαι το στοίχημα και τους δίνω και αβάντζο 10 πόντους», ανέφερε η δεύτερη παρέμβαση και αυτό συνεχιζόταν μέχρι να φτάσει η ώρα του αγώνα…
Κι όσο περνούσαν τα χρόνια και οι δύο αιώνιοι της Θεσσαλονίκης γιγαντωνόταν μπασκετικά, τόσο μεγάλωνε και το ενδιαφέρον για τις μεταξύ τους αναμετρήσεις με δεκάδες Αθηναίους αλλά και ξένους δημοσιογράφους να φτάνουν στην πόλη για να το καλύψουν από κοντά.
Όχι μόνο τα 40 λεπτά του αγωνιστικού ντέρμπι. Αλλά την προετοιμασία της πόλης, τον παλμό στις κερκίδες και τα επινίκια… Στα μυθκά μπαράκια της πόλης, αλλά και στις μεγάλες πίστες της εποχής, όπου διεξαγόταν το τρίτο ημίχρονο με την ίδια απίστευτη ένταση που επικρατούσε και στον «κανονικό» αγώνα.
Η μεγάλη επιστροφή των ντέρμπι της νιότης μας με την υπογραφή Μυστακίδη και Σιάο
Αυτή η μαγεία διήρκησε για 10-12 χρόνια μέχρι τα μέσα των 90’ς όταν Παναθηναϊκός και Ολυμπιακός μετέφεραν το «κέντρο βάρους» (και) του ελληνικού μπάσκετ στην Αθήνα.
Οι δύο μεγάλοι της Θεσσαλονίκης πήραν την κατιούσα με ορισμένες εκλάμψεις, αλλά επί της ουσίας πριν το μιλένιουμ έπαψαν να είναι ουσιαστικοί διεκδικητές του τίτλου.
Κόκκινοι και πράσινοι ξέφυγαν σε άλλα επίπεδα, ασπρόμαυροι και κίτρινοι έμειναν εκτός… νυμφώνος (λέγε με Ευρωλίγκα) και μέχρι πριν από έναν χρόνο σχεδόν κανείς δεν πίστευε ότι η πρωτεύουσα της Μακεδονίας θα μπορούσε να ξαναζήσει κάτι από το φανταχτερό μπασκετικό παρελθόν της…
Κι όμως μέσα σε λίγους μήνες προέκυψαν κοσμογονικές αλλαγές, οι οποίες όχι απλά πασπάλισαν με… χρυσόσκονη τα ντέρμπι της πόλης, αλλά μετέτρεψαν τις δύο ομάδες ξανά σε πρωταγωνίστριες.
Η αρχή έγινε στα τέλη Ιουνίου 2025 όταν ο Ρίτσαρντ Σιάο (ασιατικής καταγωγής Αμερικανός επιχειρηματίας και στενός φίλος των αδελφών Αντετοκούνμπο) μπήκε στην ΚΑΕ Άρης (επισήμως η μεταβίβαση έγινε τον Νοέμβριο).
Στις αρχές Οκτωβρίου του 2025 ο Τέλης Μυστακίδης, ένας από τους πλουσιότερους Έλληνες και γνωστός οπαδός του ΠΑΟΚ, μετά την σύγκρουση του με τον Ιβάν Σαββίδη (με αφορμή την κατασκευή της Νέας Τούμπας) κατέθεσε πρόταση αγοράς της ΚΑΕ ΠΑΟΚ και έναν μήνα αργότερα έγινε ο νέος ιδιοκτήτης της…
Ούτε στα χρόνια που μεγαλουργούσαν οι δύο ομάδες δεν διέθεταν τόσο ισχυρές διοικήσεις και ήταν φανερό ότι το δίπολο Παναθηναϊκού – Ολυμπιακού δεν θα μονοπωλεί πλέον το ενδιαφέρον στο ελληνικό μπάσκετ.
Ο ΠΑΟΚ στις αρχές του 2026 έκλεισε ως προπονητή τον Αντρέα Τρινκιέρι (μη πολυετή θητεία σε ομάδες τη Ευρωλίγκας και την Εθνική Ελλάδας) με τον Άρη να ενεργοποιεί τη βόμβα Βασίλης Σπανούλης στις αρχές του καλοκαιριού.
Οι κίτρινοι κέρδισαν τη μάχη για τον Τολιόπουλο που επέστρεψε από τον Παναθηναϊκό, αλλά ο Δικέφαλος έκανε δικό του τον Τσέντι Όσμαν πληρώνοντας 2 εκατομμύρια στον Παναθηναϊκό και δίνοντας 3 εκατ. τον χρόνο στον Τούρκο.
Μεταγραφές και ονόματα τα οποία πριν από 15 μήνες αν τα ανέφερες στην Θεσσαλονίκη όχι θα σε περνούσαν για τρελό, αλλά θα σε συνόδευαν χωρίς δεύτερη κουβέντα στην Σταυρούπολη (εκεί εδρεύει το Ψυχιατρείο της πόλης).
Κι όμως 30 χρόνια μετά, το πρώτο ΠΑΟΚ – Άρης της νέας χρυσής εποχής του μπάσκετ της Θεσσαλονίκης είναι γεγονός και εδώ και μέρες όλοι στην πόλη (και όχι μόνοι συζητούν γι’ αυτό).
Την ίδια περίπου ώρα όπως παλιά (17:30 αντί για 17:00), όχι όμως σ’ εκείνη τη μαγική ατμόσφαιρα του μοιρασμένου γηπέδου, καθώς εδώ και πολλά χρόνια στις κερκίδες είναι μόνο οπαδοί του γηπεδούχου…
Με τον ΠΑΟΚ στην πρώτη θέση με 7 νίκες σε ισάριθμα ματς και τον Άρη στην δεύτερη με ρεκόρ 6 νίκες – 1 ήττα (στην Καρδίτσα στην πρεμιέρα της GBL) και όλη την Ελλάδα καρφωμένη στους τηλεοπτικούς της δέκτες για να δει ξανά αυτό το σπουδαίο ματς…